Orzeczenie · 2026-02-20

III KO 4/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-02-20
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
wstrzymanie wykonaniawznowienie postępowaniaprawomocnośćskład sąduKRSart. 439 k.p.k.art. 540 k.p.k.ochrona praw jednostki

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego G.R. o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach, zmienionego następnie przez Sąd Apelacyjny w Krakowie. Obrońca wnosił o wznowienie postępowania z dwóch powodów: ujawnienia nowych faktów wskazujących na brak przestępstwa oraz wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej związanej z wadliwością składu Sądu Apelacyjnego (powołanie sędziego na wniosek nowej KRS). W obu pismach zawarto również wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 532 § 1 k.p.k. i dominującą w orzecznictwie powściągliwość w stosowaniu tego środka, uznał, że nie zaistniały szczególne przesłanki uzasadniające przełamanie zasady stabilności prawomocnych orzeczeń. Wstępna kontrola podstaw wznowienia nie wykazała oczywistości potrzeby jego wszczęcia, co dotyczy również kwestii wadliwości składu sądu, która wymaga pogłębionej analizy w kontekście uchwały połączonych Izb SN z 2020 r. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy odmówił wstrzymania wykonania wyroku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania wyroku w postępowaniu o wznowienie, a także kwestia wadliwości składu sądu z uwagi na sposób powołania sędziego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania karnego i wstrzymanie wykonania wyroku.

Zagadnienia prawne (2)

Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia karnego w sytuacji złożenia wniosku o wznowienie postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wstrzymanie wykonania orzeczenia jest wyjątkiem i wymaga wykazania wysokiego prawdopodobieństwa wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że wstrzymanie wykonania wyroku jest wyłącznym uprawnieniem sądu wznowieniowego i stanowi wyjątek od zasady bezzwłocznej wykonalności. Kluczową przesłanką jest wysokie prawdopodobieństwo wznowienia postępowania, które nie zostało wykazane w niniejszej sprawie na obecnym etapie.

Czy udział w składzie sądu odwoławczego sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą?

Odpowiedź sądu

Kwestia ta wymaga pogłębionej analizy, a jej wystąpienie może prowadzić do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały połączonych Izb SN z 2020 r., która stwierdza, że wadliwość procesu powoływania sędziego może prowadzić do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu Konstytucji RP, Karty Praw Podstawowych UE oraz EKPC. Jednakże, stwierdzenie tego uchybienia wymaga pogłębionej analizy w konkretnych okolicznościach.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmówić wstrzymania wykonania

Strony

NazwaTypRola
G. R.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania.

k.p.k. art. 545 § 1

Kodeks postępowania karnego

Odsyła do art. 532 § 1 k.p.k. w zakresie wstrzymania wykonania orzeczenia.

k.p.k. art. 532 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wstrzymanie wykonania orzeczenia przez sąd wznowieniowy.

Pomocnicze

k.k. art. 296 § 1

Kodeks karny

Przestępstwo nadużycia zaufania.

k.k. art. 296 § 3

Kodeks karny

Kwalifikowana forma przestępstwa nadużycia zaufania.

k.p.k. art. 540 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wznowienia postępowania - ujawnienie nowych faktów.

k.p.k. art. 540 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wznowienia postępowania - ujawnienie nowych faktów.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza.

k.k.w. art. 9 § 2

Kodeks karny wykonawczy

Zasada bezzwłocznej wykonalności prawomocnych wyroków.

Dz. U. z 2018 r. poz. 3

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa dotycząca sposobu powoływania sędziów.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku z uwagi na brak wystarczających przesłanek do wznowienia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

wstrzymanie wykonania orzeczenia stanowi wyłączne uprawnienie sądu wznowieniowego, a nie ustawowy obowiązek • Wstrzymanie wykonania wyroku funkcjonuje zatem jako wyjątek od fundamentalnej zasady bezzwłocznej wykonalności prawomocnych wyroków • W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje uzasadniona powściągliwość w stosowaniu tego instrumentu • nie zaistniały szczególne przesłanki uzasadniające przełamanie zasady stabilności prawomocnych orzeczeń • wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności

Skład orzekający

Piotr Mirek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania wyroku w postępowaniu o wznowienie, a także kwestia wadliwości składu sądu z uwagi na sposób powołania sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania karnego i wstrzymanie wykonania wyroku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie karnym – możliwości wstrzymania wykonania wyroku oraz kontrowersyjnej kwestii wadliwości składu sądu z powodu sposobu powołania sędziego.

Czy wadliwy skład sądu może wstrzymać wykonanie wyroku? Sąd Najwyższy odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 1 093 101,12 PLN

naprawienie szkody: 1 093 101,12 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst