III KK 97/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę A. K. od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy warunkowe umorzenie postępowania karne skarbowe orzeczone przez Sąd Rejonowy. A. K. był oskarżony o nieujawnienie w zeznaniu podatkowym dochodu ze sprzedaży nieruchomości, co skutkowało uszczupleniem podatku. Sąd Najwyższy uwzględnił kasację, uchylając zaskarżony wyrok oraz wyrok Sądu I instancji i umarzając postępowanie karne skarbowe na podstawie art. 113 § 1 k.k.s. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. i art. 44 § 1 pkt 1 i § 5 k.k.s. z powodu przedawnienia karalności czynu. Sąd uznał, że podstawowy termin przedawnienia upływał z dniem 31 grudnia 2014 r. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy postępowanie zostało wszczęte przeciwko sprawcy przed tym terminem. Zgodnie z przepisami k.p.k. i k.k.s., wszczęcie postępowania przeciwko osobie następuje z chwilą wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów, co wymaga jego sporządzenia, niezwłocznego ogłoszenia podejrzanemu i przesłuchania. W tej sprawie, mimo sporządzenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów w dniu 19 listopada 2014 r., czynności promulgacyjne (ogłoszenie i przesłuchanie) nastąpiły po upływie podstawowego terminu przedawnienia. Sąd Najwyższy podkreślił, że brak było podstaw do zastosowania art. 313 § 1 k.p.k. in fine, który dopuszcza odstąpienie od tych czynności jedynie w przypadku ukrywania się podejrzanego lub jego nieobecności w kraju. Zaniechanie odbioru korespondencji czy niestawiennictwo na wezwanie nie stanowiło takiej przeszkody. W konsekwencji, Sąd Najwyższy stwierdził naruszenie prawa procesowego, stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., co skutkowało uchyleniem zaskarżonych wyroków i umorzeniem postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia karalności w sprawach karnych skarbowych, momentu wszczęcia postępowania przeciwko osobie oraz warunków skutecznego przedstawienia zarzutów.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z przedawnieniem i procedurą przedstawiania zarzutów w postępowaniu karnoskarbowym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy doszło do skutecznego wszczęcia postępowania karnego skarbowego przeciwko oskarżonemu przed upływem terminu przedawnienia, jeśli postanowienie o przedstawieniu zarzutów zostało sporządzone, ale nie zostało skutecznie ogłoszone i podejrzany nie został przesłuchany przed tym terminem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie doszło do skutecznego wszczęcia postępowania w rozumieniu przepisów procesowych, co skutkuje przedawnieniem karalności czynu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że dla skutecznego wszczęcia postępowania przeciwko osobie (przekształcenia postępowania in rem w in personam) niezbędne jest łączne spełnienie warunków: sporządzenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów, jego niezwłoczne ogłoszenie i przesłuchanie podejrzanego. Brak tych czynności przed upływem terminu przedawnienia, z wyjątkiem sytuacji ukrywania się lub nieobecności w kraju, skutkuje przedawnieniem.
Czy zaniechanie odbioru korespondencji lub niestawiennictwo na wezwanie, mimo prawidłowego zawiadomienia, stanowi przeszkodę uniemożliwiającą ogłoszenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów i przesłuchanie podejrzanego w rozumieniu art. 313 § 1 k.p.k. in fine?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie działania podejrzanego nie stanowią przeszkody pozwalającej na odstąpienie od czynności promulgacyjnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis art. 313 § 1 k.p.k. in fine jednoznacznie wskazuje jedynie na ukrywanie się podejrzanego lub jego nieobecność w kraju jako przeszkody uniemożliwiające skuteczne wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów mimo nieprzeprowadzenia czynności promulgacyjnych. Inne działania utrudniające postępowanie nie są objęte tym przepisem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
| Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. | organ_państwowy | strona postępowania |
Przepisy (15)
Główne
k.k.s. art. 54 § 2
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 1
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 113 § 1
Kodeks karny skarbowy
Przepisy k.p.k. stosuje się odpowiednio do postępowania karnoskarbowego.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Okoliczność wyłączająca ściganie, jaką jest przedawnienie karalności.
k.k.s. art. 44 § 1
Kodeks karny skarbowy
Określa termin przedawnienia karalności przestępstw skarbowych.
k.p.k. art. 71 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa moment uzyskania statusu podejrzanego (wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów).
k.p.k. art. 313 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa warunki przedstawienia zarzutów, w tym sporządzenie, ogłoszenie i przesłuchanie, z wyłączeniem sytuacji ukrywania się lub nieobecności w kraju.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym naruszenie przepisów procesowych wyłączających ściganie.
Pomocnicze
k.k.s. art. 44 § 5
Kodeks karny skarbowy
Przedłużenie terminu przedawnienia o dalsze 5 lat, jeżeli przed upływem podstawowego okresu wszczęto postępowanie przeciwko sprawcy.
k.p.k. art. 537 § 2
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania przez Sąd Najwyższy.
k.p.k. art. 632 § 2
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania.
k.p.k. art. 527 § 4
Kodeks postępowania karnego
Zwrot opłaty od kasacji.
u.p.d.o.f. art. 10 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 30e
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 7 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. poprzez niezastosowanie przepisu o przedawnieniu karalności. • Nieskuteczne wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów z powodu braku jego ogłoszenia i przesłuchania podejrzanego przed upływem terminu przedawnienia. • Brak przesłanek z art. 313 § 1 k.p.k. in fine uzasadniających odstąpienie od czynności promulgacyjnych.
Odrzucone argumenty
Argumenty sądów niższych instancji o tym, że przedawnienie nie nastąpiło, opierające się na utrudnianiu postępowania przez oskarżonego i uznaniu, że doszło do wszczęcia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
dla pełnej skuteczności tej czynności procesowej, przewiduje sporządzenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów, jego niezwłoczne ogłoszenie podejrzanemu oraz przesłuchanie podejrzanego • niezwłoczne ogłoszenie podejrzanemu oraz przesłuchanie podejrzanego, oczywiście o ile nie skorzysta on z prawa do odmowy składania wyjaśnień oraz gdy nie wystąpią okoliczności wskazane w art. 313 § 1 in fine k.p.k. • nieprzeprowadzenie wymaganych prawem procesowym czynności promulgacyjnych dopełniających formalne wydanie postanowienia o przedstawieniu oskarżonemu zarzutu popełnienia przestępstwa
Skład orzekający
Dorota Rysińska
przewodniczący
Andrzej Ryński
sprawozdawca
Andrzej Stępka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia karalności w sprawach karnych skarbowych, momentu wszczęcia postępowania przeciwko osobie oraz warunków skutecznego przedstawienia zarzutów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z przedawnieniem i procedurą przedstawiania zarzutów w postępowaniu karnoskarbowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne aspekty procedury karnej, nawet w sprawach dotyczących podatków. Pokazuje, że błędy proceduralne mogą prowadzić do umorzenia postępowania z powodu przedawnienia, co jest istotne dla zrozumienia praw oskarżonych.
“Błąd formalny w sądzie karnoskarbowym: sprawa umorzona przez przedawnienie z powodu niedopełnienia procedury!”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.