III KK 91/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku W.R. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za szkodę doznaną w związku z internowaniem w okresie od 25 marca 1982 r. do 7 czerwca 1982 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy kwotę 15.342,76 zł tytułem odszkodowania i 30.685,53 zł tytułem zadośćuczynienia, wraz z odsetkami. Sąd Apelacyjny w Szczecinie zmienił wyrok jedynie w zakresie dodania sformułowania „za opóźnienie” do odsetek ustawowych. Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł kasację, zarzucając m.in. błąd w ustaleniach faktycznych, obrazę przepisów postępowania (art. 410 k.p.k., art. 7 k.p.k.) oraz prawa materialnego (art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych, art. 445 § 1 k.c., art. 322 k.p.c.). Zarzuty kasacji w dużej mierze pokrywały się z zarzutami apelacji i dotyczyły ponownej oceny dowodów oraz ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja nie jest trzecią instancją i służy eliminacji rażących błędów prawnych, a nie ponownej kontroli materiału dowodowego. Ponieważ kasacja nie wykazała, aby sąd odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów prawa przy kontroli instancyjnej, a jedynie kwestionowała ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył wnioskodawcę kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUgruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym.
Dotyczy specyficznej kategorii spraw związanych z represjami PRL i specyfiki postępowania kasacyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wysokość zasądzonego zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku internowania jest adekwatna do rozmiaru doznanych cierpień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kasacja w tym zakresie jest oczywiście bezzasadna, ponieważ kwestionuje ustalenia faktyczne i ocenę dowodów, co wykracza poza kognicję Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja nie jest środkiem służącym do ponownej oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych. Zarzuty dotyczące wysokości zadośćuczynienia opierały się na kwestionowaniu ocen sądów niższych instancji, co nie stanowi podstawy do uwzględnienia kasacji.
Czy sąd odwoławczy prawidłowo przeprowadził kontrolę instancyjną wyroku sądu pierwszej instancji w zakresie oceny dowodów i zastosowania prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy dokonał analizy zarzutów apelacji w sposób rzetelny i staranny, zachowując należyte standardy kontroli.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja nie wykazała, aby sąd odwoławczy naruszył przepisy prawa przy kontroli apelacyjnej. Zarzuty kasacji skupiały się na błędach sądu pierwszej instancji, nie wykazując, w jaki sposób te błędy zostały przeniesione do wyroku sądu odwoławczego.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił wysokość odszkodowania za utracone zarobki w związku z internowaniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kasacja w tym zakresie jest oczywiście bezzasadna, ponieważ kwestionuje ustalenia faktyczne i ocenę dowodów.
Uzasadnienie
Podobnie jak w przypadku zadośćuczynienia, Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty dotyczące odszkodowania za utracone zarobki opierają się na ponownej ocenie materiału dowodowego, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (17)
Główne
ustawa lutowa art. 8 § ust. 1
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Dotyczy zasad ustalania wysokości odszkodowania i zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku represji.
Pomocnicze
k.p.k. art. 535 § § 1 i 3
Kodeks postępowania karnego
Reguluje rozpoznawanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa apelacji dotycząca błędu w ustaleniach faktycznych.
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa apelacji dotycząca obrazy przepisów postępowania.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności przy wydawaniu orzeczenia.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasady oceny dowodów.
k.p.k. art. 438 § pkt 1a
Kodeks postępowania karnego
Podstawa apelacji dotycząca obrazy przepisów prawa materialnego.
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Zasady ustalania wysokości zadośćuczynienia za krzywdę.
k.p.c. art. 322
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ustalenia wysokości odszkodowania.
k.p.k. art. 558
Kodeks postępowania karnego
Przekazanie sprawy do rozpoznania na podstawie ustawy lutowej.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Zasady naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.p.k. art. 519
Kodeks postępowania karnego
Zakres kognicji sądu kasacyjnego.
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznawanie kasacji w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne podstawy odwoławcze.
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja nie jest trzecią instancją i nie służy ponownej ocenie materiału dowodowego. • Zarzuty kasacji dotyczyły ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji, a nie naruszenia prawa przez sąd drugiej instancji. • Sąd odwoławczy prawidłowo przeprowadził kontrolę instancyjną.
Odrzucone argumenty
Zasądzona kwota zadośćuczynienia jest niewspółmierna do doznanej krzywdy. • Sąd pierwszej instancji dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych i obrazy przepisów postępowania. • Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował przepisy prawa materialnego dotyczące wysokości zadośćuczynienia i odszkodowania. • Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy przy ustalaniu wysokości świadczeń.
Godne uwagi sformułowania
kasacja, jako o wiele bardziej w stosunku do apelacji sformalizowany środek zaskarżenia, musi spełniać restrykcyjne wymogi w zakresie konstrukcji zarzutów • nie służąc do inicjowania powtórnej kontroli w zakresie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ani ponownej kontroli poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych • Tą bowiem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego tylko takich orzeczeń, które z powodu niezwykle poważnych uchybień którymi są dotknięte, nie powinny funkcjonować w demokratycznym państwie prawa.
Skład orzekający
Adam Roch
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii spraw związanych z represjami PRL i specyfiki postępowania kasacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy odszkodowania za represje PRL, co ma pewne znaczenie historyczne i społeczne. Jednakże, rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego ma charakter proceduralny, podkreślając ograniczenia kasacji.
“Sąd Najwyższy przypomina: Kasacja to nie druga apelacja – dlaczego nie wygrasz, kwestionując fakty.”
Dane finansowe
odszkodowanie: 15 342,76 PLN
zadośćuczynienie: 30 685,53 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.