III KK 59/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę podejrzanego A. R., któremu zarzucono popełnienie czynów z art. 190 § 1 k.k., art. 217 § 1 k.k., art. 157 § 2 k.k., art. 190a § 1 k.k. i art. 191 § 1 k.k., z zastosowaniem art. 31 § 1 k.k. (niepoczytalność). Postanowieniem Sądu Rejonowego postępowanie karne zostało umorzone, a wobec podejrzanego zastosowano środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym. Sąd Okręgowy utrzymał to postanowienie w mocy. Obrońca zaskarżył postanowienie sądu okręgowego w części dotyczącej umorzenia i zastosowania środka zabezpieczającego, zarzucając rażące naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 437 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 k.p.k. i art. 440 k.p.k. oraz naruszenie prawa do obrony poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów. Sąd Najwyższy uznał zarzuty za oczywiście bezzasadne. Stwierdził, że nie było podstaw do rozpoznania wniosku prokuratora na posiedzeniu w trybie art. 354 pkt 2 k.p.k., a argumentacja obrońcy nie wykazała rażącego naruszenia prawa ani istotnego wpływu na treść orzeczenia. Podobnie, kwestia nieprzeprowadzenia wniosków dowodowych, choć mogła być wadliwie potraktowana przez sąd odwoławczy, nie została wykazana jako mająca istotny wpływ na treść orzeczenia. Sąd Najwyższy oddalił kasację, zasądził koszty zastępstwa procesowego z urzędu i zwolnił podejrzanego od kosztów sądowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących kasacji w sprawach karnych, w szczególności wymogów formalnych i materialnych skutecznego zarzutu, a także zasad rozpoznawania wniosków o umorzenie postępowania i zastosowanie środków zabezpieczających na posiedzeniu.
Dotyczy specyficznych kwestii proceduralnych w postępowaniu kasacyjnym. Nie stanowi przełomu w wykładni prawa materialnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd odwoławczy, rozpoznając zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego wydane na posiedzeniu, może orzekać w szerszym zakresie niż zakreślony we wniesionych apelacjach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy orzeka w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, chyba że zachodzą bezwzględne przyczyny odwoławcze lub rażąca niesprawiedliwość (art. 440 k.p.k.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 440 k.p.k. ma zastosowanie wyjątkowo, gdy orzeczenie jest rażąco niesprawiedliwe. W tej sprawie nie wykazano, aby sąd odwoławczy był zobligowany do orzekania poza granicami zaskarżenia, a rozpoznanie wniosku prokuratora na posiedzeniu było uzasadnione.
Czy naruszenie prawa do obrony poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów przez sąd pierwszej instancji, a następnie nieuwzględnienie tego zarzutu przez sąd odwoławczy, stanowi podstawę do uwzględnienia kasacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli wykazano rażące naruszenie prawa oraz jego istotny wpływ na treść orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że choć sąd odwoławczy mógł nie odnieść się w pełni do zarzutu nieuwzględnienia wniosków dowodowych, obrońca nie wykazał, że przeprowadzenie tych dowodów mogłoby doprowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia. Brak wykazania istotnego wpływu uchybienia na treść orzeczenia skutkuje oddaleniem kasacji.
Czy obraza art. 437 § 1 i 2 k.p.k. może stanowić samodzielną podstawę zarzutu kasacyjnego, jeśli skarżący uważa, że sąd odwoławczy powinien wydać inne rozstrzygnięcie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obraza art. 437 k.p.k. zachodzi tylko wtedy, gdy sąd odwoławczy wydał rozstrzygnięcie nieujęte w tym przepisie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 437 k.p.k. określa, jakie orzeczenia może wydać sąd odwoławczy. Nie można go powoływać jako podstawy zarzutu kasacji tylko dlatego, że skarżący oczekiwał innego rozstrzygnięcia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. R. | osoba_fizyczna | podejrzany |
| O. R. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Y. R. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Y. P. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| adw. R. T. | inne | obrońca z urzędu |
Przepisy (31)
Główne
k.p.k. art. 190a § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 190 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 217 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 157 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 191 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 31 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 93a § § 1 pkt 4
Kodeks karny
k.k. art. 93b § § 1 i 5
Kodeks karny
k.k. art. 93c § pkt 1
Kodeks karny
k.k. art. 93g § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 354 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 535 § § 1 i 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 366
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170 § § 1a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 118 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 93 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 97
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja obrońcy jest oczywiście bezzasadna. • Nie wykazano rażącego naruszenia prawa procesowego. • Nie wykazano istotnego wpływu ewentualnych uchybień na treść orzeczenia. • Rozpoznanie wniosku prokuratora na posiedzeniu było dopuszczalne. • Nieprzeprowadzenie niektórych wniosków dowodowych nie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcie.
Odrzucone argumenty
Rażące naruszenie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 k.p.k. i art. 440 k.p.k. polegające na nieuwzględnieniu braku podstaw do rozpoznania wniosku prokuratora na posiedzeniu. • Rażące naruszenie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 k.p.k. i art. 440 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. i in. polegające na naruszeniu prawa do obrony poprzez uniemożliwienie przeprowadzenia dowodów.
Godne uwagi sformułowania
kasacji jako oczywiście bezzasadnej • nadzwyczajny środek zaskarżenia może być uwzględniony jedynie w sytuacji skutecznego wykazania wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. albo naruszenia prawa – i to o charakterze rażącym – oraz przedstawienia przekonujących argumentów, że to uchybienie wywarło istotny wpływ na treść wyroku • o ile bezwzględne przyczyny odwoławcze odnoszą się do całego postępowania sądowego, o tyle rażące naruszenie prawa – jako podstawa kasacji – musi być ściśle powiązane z postępowaniem odwoławczym • specyfika i wyjątkowość postępowania kasacyjnego nie pozwala zatem na prowadzenie powtórnej, „trzecioinstancyjnej” kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji • nie sposób bowiem uznać zasadności stanowiska zajętego przez autora kasacji, aby w przedmiotowej sprawie na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego [...] doszło do zaistnienia względnej przyczyny odwoławczej w postaci naruszenia art. 354 pkt 2 k.p.k. • nie można więc mówić o naruszeniu art. 440 k.p.k., skoro akcentowana przez autora kasacji kwestia nieuwzględnienia (czy też nierozpoznania) tych wniosków została objęta materią jednego z wniesionych w niniejszej sprawie zażaleń • nie wykazał również, iż przeprowadzenie dowodu z nagrań utrwalonych przez podejrzanego mogłoby podważać w istotny sposób okoliczność naruszania przezeń nietykalności cielesnej pokrzywdzonej • ustawodawca wprowadził tzw. przymus adwokacko-radcowski
Skład orzekający
Marek Motuk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kasacji w sprawach karnych, w szczególności wymogów formalnych i materialnych skutecznego zarzutu, a także zasad rozpoznawania wniosków o umorzenie postępowania i zastosowanie środków zabezpieczających na posiedzeniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych kwestii proceduralnych w postępowaniu kasacyjnym. Nie stanowi przełomu w wykładni prawa materialnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, w tym zasad wnoszenia i rozpoznawania kasacji oraz stosowania środków zabezpieczających. Jest interesująca dla prawników procesualistów.
“Kasacja oddalona: Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady postępowania karnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.