III KK 444/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego J.K. od wyroku Sądu Okręgowego w G., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. Skazany został uznany za winnego posiadania substancji psychotropowych (amfetaminy) oraz prowadzenia pojazdu pod ich wpływem. Obrońca zarzucił sądom obu instancji rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., poprzez rozpoznanie sprawy pod nieobecność oskarżonego, który nie był prawidłowo zawiadomiony o terminach rozpraw. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Sąd wskazał, że zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 374 § 1 k.p.k., obecność oskarżonego na rozprawie jest co do zasady jego uprawnieniem, a nie obowiązkiem, chyba że sąd zarządzi inaczej. W niniejszej sprawie sądy nie zarządziły obowiązkowego stawiennictwa oskarżonego. Sąd Najwyższy podkreślił, że wadliwe doręczenia zawiadomień o terminach rozpraw, mimo zmiany adresu przez oskarżonego, stanowiły uchybienie przepisom (art. 117 § 2 k.p.k., art. 6 k.p.k.), jednakże nie były to bezwzględne przyczyny odwoławcze z art. 439 § 1 k.p.k., które mogłyby skutkować uchyleniem wyroku w sytuacji, gdy orzeczono karę innego rodzaju niż bezwarunkowe pozbawienie wolności. W związku z tym kasacja została oddalona, a skazany obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 374 § 1 k.p.k. w kontekście obowiązkowej obecności oskarżonego na rozprawie oraz skutków wadliwych doręczeń w postępowaniu karnym.
Dotyczy sytuacji, gdy obecność oskarżonego nie została uznana za obowiązkową przez sąd i orzeczono karę innego rodzaju niż bezwarunkowe pozbawienie wolności.
Zagadnienia prawne (1)
Czy rozpoznanie sprawy pod nieobecność oskarżonego, który nie był prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., nawet jeśli jego obecność nie została przez sąd uznana za obowiązkową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli obecność oskarżonego nie została przez sąd uznana za obowiązkową, a jedynie wadliwie doręczono mu zawiadomienie o terminie rozprawy, nie zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 374 § 1 k.p.k., obecność oskarżonego na rozprawie jest co do zasady jego uprawnieniem, a nie obowiązkiem. Uznanie obecności za obowiązkową wymaga wyraźnej decyzji sądu. Wadliwe doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy, mimo że stanowi uchybienie przepisom (art. 117 § 2 k.p.k.), nie jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. w sytuacji, gdy nie orzeczono kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (16)
Główne
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron, gdy jest ona oczywiście bezzasadna.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze, których uwzględnienie powoduje uchylenie orzeczenia.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Konkretnie pkt 11 wskazuje na rozpoznanie sprawy pod nieobecność oskarżonego, której obecność była obowiązkowa.
k.p.k. art. 374 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Stanowi, że oskarżony ma prawo brać udział w rozprawie, a jego obecność może być uznana za obowiązkową przez przewodniczącego lub sąd.
k.k. art. 178a § § 1
Kodeks karny
Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego.
u.p.n. art. 62 § ust. 1
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Posiadanie substancji psychotropowej lub środka odurzającego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa podstawy wnoszenia kasacji (uchybienia z art. 439 k.p.k. lub inne rażące naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia).
k.p.k. art. 523 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Ogranicza możliwość wnoszenia kasacji na korzyść do przypadków skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, z wyłączeniem kasacji z powodu uchybień z art. 439 § 1 k.p.k.
k.p.k. art. 117 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Nakłada obowiązek prawidłowego powiadomienia oskarżonego o czasie i miejscu rozprawy.
k.p.k. art. 117 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Stanowi, że czynności procesowej nie przeprowadza się, jeżeli osoba uprawniona nie stawiła się, a brak dowodu, że została o niej powiadomiona.
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy prawa do obrony.
k.p.k. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek oskarżonego powiadomienia organu o zmianie miejsca zamieszkania lub pobytu.
k.k. art. 91 § § 1
Kodeks karny
Ciąg przestępstw.
k.k. art. 37a
Kodeks karny
Łączenie kar ograniczenia wolności.
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
Zasada stosowania ustawy względniejszej.
k.p.k. art. 624
Kodeks postępowania karnego
Zasady zwalniania od kosztów sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe doręczenia zawiadomień o terminach rozpraw do Sądu I instancji i Sądu Okręgowego, mimo zmiany adresu przez oskarżonego.
Odrzucone argumenty
Zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. z powodu rozpoznania sprawy pod nieobecność oskarżonego, którego obecność nie była obowiązkowa.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jako oczywiście bezzasadna • nie można domniemywać jej wydania (decyzji o obowiązkowej obecności) • nieprawidłowe powiadomienie jest z kolei równoznaczne z niepowiadomieniem o terminie rozprawy i w rezultacie zawsze rodzi konieczność zaniechania jej przeprowadzenia • uchybienia te nie skutkowały jednak wystąpieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.
Skład orzekający
Paweł Wiliński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 374 § 1 k.p.k. w kontekście obowiązkowej obecności oskarżonego na rozprawie oraz skutków wadliwych doręczeń w postępowaniu karnym."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy obecność oskarżonego nie została uznana za obowiązkową przez sąd i orzeczono karę innego rodzaju niż bezwarunkowe pozbawienie wolności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie karnym – prawidłowości doręczeń i wpływu nieobecności oskarżonego na przebieg postępowania. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem, stanowi przypomnienie o gwarancjach procesowych.
“Czy nieprawidłowe doręczenie zawiadomienia o rozprawie zawsze unieważnia postępowanie karne?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.