III KK 167/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanej M.B. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego, podwyższając karę pozbawienia wolności za zabójstwo noworodka z 2 lat i 8 miesięcy do 8 lat. Głównym zarzutem kasacji było rażące naruszenie prawa procesowego przez Sąd Apelacyjny, który miał nie rozważyć lub nierzetelnie rozważyć zarzuty apelacji obrońcy. Zarzuty te dotyczyły przede wszystkim zaniechania dopuszczenia dowodu z opinii biegłego położnika, co miało kluczowe znaczenie dla oceny, czy czyn kwalifikowany jako zabójstwo (art. 148 § 1 k.k.) nie powinien być potraktowany jako uprzywilejowane dzieciobójstwo (art. 149 k.k.). Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że kontrola instancyjna Sądu Apelacyjnego była niekompletna. Podkreślono, że ustalenie, czy zabójstwo dziecka nastąpiło "pod wpływem przebiegu porodu", wymaga wiadomości specjalnych, a sądy obu instancji nie zapewniły należytego wyjaśnienia tej kwestii, oddalając wnioski dowodowe o opinię biegłego położnika. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność skrupulatnego rozważenia zarzutów apelacji z uwzględnieniem przedstawionych wywodów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wpływu przebiegu porodu na stan psychiczny matki w kontekście art. 149 k.k., obowiązek przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego położnika, zakres kontroli instancyjnej w sprawach karnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji zabójstwa noworodka przez matkę i konieczności oceny wpływu porodu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego położnika w sprawie zabójstwa noworodka, gdzie kluczowe jest ustalenie wpływu przebiegu porodu na stan psychiczny matki, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego położnika w sytuacji, gdy ustalenie wpływu przebiegu porodu na stan psychiczny matki jest kluczowe dla kwalifikacji prawnej czynu (dzieciobójstwo z art. 149 k.k.), stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ustalenie, czy zabójstwo dziecka nastąpiło "pod wpływem przebiegu porodu", wymaga wiadomości specjalnych, a sądy niższych instancji nie zapewniły należytego wyjaśnienia tej kwestii, oddalając wnioski dowodowe o opinię biegłego położnika. Kontrola instancyjna była w tym zakresie niepełna.
Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i obrazą przepisów postępowania, w tym art. 7 k.p.k., w kontekście oceny wpływu przebiegu porodu na zachowanie oskarżonej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie rozpoznał należycie zarzutów apelacji dotyczących błędów w ustaleniach faktycznych i obrazą przepisów postępowania, w tym art. 7 k.p.k., w kontekście oceny wpływu przebiegu porodu na zachowanie oskarżonej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny nie rozważył skrupulatnie wszystkich podniesionych w apelacji zarzutów, w szczególności tych dotyczących zaniechania dowodzenia i błędnych ustaleń faktycznych w kontekście art. 149 k.k.
Czy kwalifikacja prawna czynu jako zabójstwa z art. 148 § 1 k.k. jest prawidłowa, czy też powinien być zastosowany uprzywilejowany typ dzieciobójstwa z art. 149 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwestia ta wymaga ponownego rozpoznania przez sąd niższej instancji, z uwzględnieniem konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego położnika.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że kwalifikacja prawna czynu jako zabójstwa z art. 148 § 1 k.k. nie jest jednoznaczna w sytuacji, gdy istnieje możliwość zastosowania art. 149 k.k., co wymaga dogłębnej analizy wpływu przebiegu porodu na stan psychiczny matki.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.B. | osoba_fizyczna | skazana |
Przepisy (12)
Główne
k.k. art. 148 § 1
Kodeks karny
Podstawa skazania za zabójstwo.
k.k. art. 149
Kodeks karny
Przepis dotyczący dzieciobójstwa, który wymagał ustalenia wpływu przebiegu porodu na stan psychiczny matki.
Pomocnicze
k.k. art. 60 § 2 i 6 pkt 2
Kodeks karny
Podstawa wymiaru kary w pierwotnym wyroku Sądu Okręgowego, wyeliminowana przez Sąd Apelacyjny.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów, naruszona zdaniem obrońcy.
k.p.k. art. 170 § 1 pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa oddalenia wniosku dowodowego.
k.p.k. art. 366 § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy.
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek rozważenia zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek ustosunkowania się do zarzutów apelacji w uzasadnieniu wyroku.
k.p.k. art. 193 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przesłanki dopuszczenia dowodu z opinii biegłego.
k.p.k. art. 202 § 2
Kodeks postępowania karnego
Rozstrzyganie przez psychiatrów o konieczności udziału innych biegłych.
k.k. art. 31 § 1
Kodeks karny
Okoliczności wyłączające lub ograniczające poczytalność.
k.k. art. 31 § 2
Kodeks karny
Okoliczności ograniczające poczytalność.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależyte rozważenie lub nierozważenie przez Sąd Apelacyjny zarzutów apelacji obrońcy, w tym dotyczących zaniechania dopuszczenia dowodu z opinii biegłego położnika. • Konieczność ustalenia wpływu przebiegu porodu na stan psychiczny matki dla zastosowania art. 149 k.k., co wymaga wiadomości specjalnych. • Brak wystarczających dowodów (poza wyjaśnieniami oskarżonej) pozwalających na samodzielną ocenę przebiegu porodu i jego wpływu na czyn matki.
Odrzucone argumenty
Argumenty prokuratora Rejonowego w P. o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Godne uwagi sformułowania
kontroli instancyjnej wyroku Sądu meriti - przeprowadzonej w związku z wniesioną przez obrońcę oskarżonej apelacją – nie można – przy ujawnionych w sprawie okolicznościach – uznać za kompletną i spełniającą wszystkie (...) wymogi. • Uznanie rzetelności tej kontroli jest przecież przede wszystkim warunkowane stwierdzeniem, iż sąd odwoławczy skrupulatnie rozważył wszystkie podniesione w apelacji zarzuty. • Istota uprzywilejowania dzieciobójstwa tkwi w ścisłym związku przyczynowym między szczególnym stanem psychicznym kobiety rodzącej, a jej czynem sprzecznym z naturalnymi uczuciami macierzyńskimi. • Dla przypisania odpowiedzialności karnej za przestępstwo z art. 149 k.k. niezbędne jest zatem ustalenie, że doszło do zakłócenia czynności psychicznych u matki w okresie porodu i pod wpływem jego przebiegu. • Znamię opisane w art. 149 k.k. warunkuje typ uprzywilejowany zabójstwa od dowiedzenia, że sprawczyni działała pod wpływem przebiegu porodu. • Poczytalność w rozumieniu art. 31 k.k. stanowi zagadnienie odrębne i niezależne od „wpływu przebiegu porodu” należącego do znamion przestępstwa z art. 149 k.k.
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący
Małgorzata Gierszon
sprawozdawca
Zbigniew Puszkarski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wpływu przebiegu porodu na stan psychiczny matki w kontekście art. 149 k.k., obowiązek przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego położnika, zakres kontroli instancyjnej w sprawach karnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zabójstwa noworodka przez matkę i konieczności oceny wpływu porodu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy trudnego i emocjonalnie naładowanego przestępstwa dzieciobójstwa, a orzeczenie Sądu Najwyższego precyzuje kluczowe wymogi dowodowe i interpretacyjne dotyczące art. 149 k.k., co jest niezwykle istotne dla praktyki prawniczej.
“Sąd Najwyższy: Czy poród mógł wpłynąć na decyzję matki o zabiciu dziecka? Kluczowa rola biegłego położnika.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.