III KK 104/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną od postanowienia Sądu Okręgowego w B., które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w B. o zastosowaniu wobec M. R. środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym. Sąd Rejonowy orzekł ten środek w postępowaniu wykonawczym, mimo że pierwotny wyrok skazujący nie zawierał takiego rozstrzygnięcia. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym art. 93d § 4 k.k. i art. 93g § 3 k.k., wskazując, że środek ten może być orzeczony jedynie w wyroku skazującym, a nie w postępowaniu wykonawczym. Ponadto, podniesiono brak podstaw faktycznych do orzeczenia tego środka, gdyż przypisany czyn nie był popełniony w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, podzielając argumentację Prokuratora Generalnego. Podkreślono, że pobyt w zakładzie psychiatrycznym jako środek zabezpieczający może być orzeczony wyłącznie w wyroku skazującym, a nie w postępowaniu wykonawczym, chyba że dotyczy to innych środków wskazanych w art. 93a § 1 pkt 1-3 k.k. Dodatkowo, wskazano na brak przesłanek faktycznych do orzeczenia tego środka, gdyż opinie biegłych wykluczały zaburzenia preferencji seksualnych u skazanego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie sądu pierwszej instancji, umarzając postępowanie w przedmiocie orzeczenia o środkach zabezpieczających.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących orzekania środków zabezpieczających w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym, w szczególności rozróżnienie między wyrokiem a postępowaniem wykonawczym oraz wymogi faktyczne dla orzeczenia takiego środka.
Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym w kontekście przestępstw seksualnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym może być orzeczony w postępowaniu wykonawczym, jeśli nie został orzeczony w wyroku skazującym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym może być orzeczony jedynie w wyroku skazującym, a nie w postępowaniu wykonawczym.
Uzasadnienie
Przepisy Kodeksu karnego (art. 93g k.k.) ściśle określają przypadki, w których sąd może orzec pobyt w zakładzie psychiatrycznym, wskazując, że następuje to wyłącznie przy wyrokowaniu. Inne środki zabezpieczające mogą być orzeczone w postępowaniu wykonawczym, ale nie pobyt w zakładzie psychiatrycznym.
Czy istnieją podstawy faktyczne do orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym wobec osoby skazanej za przestępstwo z art. 197 § 1 k.k., jeśli opinie biegłych wykluczają zaburzenia preferencji seksualnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak jest podstaw faktycznych do orzeczenia tego środka, jeśli nie zachodzi wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności seksualnej w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych.
Uzasadnienie
Orzeczenie pobytu w zakładzie psychiatrycznym w związku ze skazaniem za czyn z art. 197 § 1 k.k. wymaga ustalenia, że zachodzi wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności seksualnej w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych. W analizowanej sprawie opinie biegłych konsekwentnie wykluczały takie zaburzenia u skazanego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. R. | osoba_fizyczna | osoba, wobec której orzeczono środek zabezpieczający |
Przepisy (23)
Pomocnicze
k.k. art. 93a § § 1 pkt 4
Kodeks karny
Dotyczy środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym, który jednak może być orzeczony tylko w wyroku.
k.k. art. 93c § pkt 4
Kodeks karny
Wskazuje na pobyt w zakładzie psychiatrycznym jako środek zabezpieczający, ale jego orzeczenie jest ograniczone do wyroku.
k.k. art. 93b § § 1
Kodeks karny
Dotyczy stosowania środków zabezpieczających.
k.k. art. 199b § § 1
Kodeks karny
Podstawa wniosku o zastosowanie środka zabezpieczającego w postaci elektronicznej kontroli miejsca pobytu i terapii uzależnień.
k.k. art. 197 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo, za które skazano M. R.
k.k. art. 64 § § 2
Kodeks karny
Okoliczność obciążająca przy skazaniu M. R.
k.k.w. art. 199b § § 1
Kodeks karny wykonawczy
Podstawa wniosku o zastosowanie środka zabezpieczającego.
k.k. art. 93b § § 3
Kodeks karny
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego uwzględniania wyników terapii.
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia przepisów procesowych.
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia przepisów procesowych.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia przepisów procesowych.
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia przepisów procesowych.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia przepisów procesowych.
k.k. art. 93d § § 4
Kodeks karny
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego orzekania środka zabezpieczającego.
k.k. art. 93g § § 3
Kodeks karny
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego orzekania środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym.
k.k. art. 93g § § 2
Kodeks karny
Określa przypadki orzekania pobytu w zakładzie psychiatrycznym.
k.k. art. 93d
Kodeks karny
Dotyczy środków zabezpieczających.
k.k.w. art. 199a § § 1
Kodeks karny wykonawczy
Właściwość sądu w postępowaniu wykonawczym w przedmiocie środków zabezpieczających.
k.k. art. 93f § § 5
Kodeks karny
Dotyczy obligatoryjnej psychoterapii w zakładzie karnym.
k.k. art. 197 § § 3 pkt 2 lub 3
Kodeks karny
Określa typ przestępstwa, w związku z którym może być orzeczony środek zabezpieczający.
k.p.k. art. 433 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek rozpoznania zażalenia przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek rozpoznania zażalenia przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Tryb rozpoznawania kasacji przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym może być orzeczony jedynie w wyroku skazującym, a nie w postępowaniu wykonawczym. • Brak było podstaw faktycznych do orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym, gdyż opinie biegłych wykluczały zaburzenia preferencji seksualnych u skazanego.
Godne uwagi sformułowania
orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym następuje wyłącznie przy wyrokowaniu • orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym [...] uczynił to bez podstawy prawnej tj. nie będąc do tego uprawnionym w myśl obowiązujących przepisów • nie było podstaw faktycznych do ustalenia, iż zachodzi prawdopodobieństwo popełnienia przez niego w przyszłości przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności seksualnej w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych a zatem i do orzeczenia wobec M. R. najsurowszego środka zapobiegawczego.
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
przewodniczący
Andrzej Siuchniński
sprawozdawca
Barbara Skoczkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących orzekania środków zabezpieczających w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym, w szczególności rozróżnienie między wyrokiem a postępowaniem wykonawczym oraz wymogi faktyczne dla orzeczenia takiego środka."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym w kontekście przestępstw seksualnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie karnym – możliwości orzekania środków zabezpieczających, co ma istotne znaczenie dla praktyki prawniczej i bezpieczeństwa publicznego.
“Sąd Najwyższy: Środek zabezpieczający w zakładzie psychiatrycznym tylko w wyroku, nie w postępowaniu wykonawczym!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.