Orzeczenie · 2017-10-17

III KK 103/17

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2017-10-17
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
handel ludźmikodeks karnyprawo międzynarodoweprawo unijnewykładnia prawakasacjaSąd Najwyższynaruszenie prawa procesowegonaruszenie prawa materialnego

Sprawa dotyczyła handlu ludźmi, gdzie Sąd Okręgowy w S. uniewinnił J.F. i skazał A.S., a Sąd Apelacyjny w B. utrzymał ten wyrok w mocy. Kasacje na niekorzyść oskarżonych wnieśli Prokurator Regionalny oraz Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny. Głównym zarzutem było rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni znamienia 'handel ludźmi' zawartego w art. 253 § 1 k.k. (obowiązującym do 8 września 2010 r.). Kasatorzy argumentowali, że sądy niższych instancji zbyt wąsko zinterpretowały to pojęcie, ograniczając je do czynności cywilnoprawnych i nie uwzględniając definicji zawartych w międzynarodowych aktach prawnych, takich jak Konwencja Rady Europy czy decyzje ramowe Unii Europejskiej. Sąd Najwyższy uznał kasacje za zasadne, stwierdzając rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego przez Sąd Apelacyjny, który nie rozpoznał w sposób należyty zarzutów apelacji prokuratora. Sąd Najwyższy podkreślił, że pojęcie 'handel ludźmi' powinno być interpretowane szerzej, zgodnie z międzynarodowymi zobowiązaniami Polski, a nie tylko jako obrót cywilnoprawny. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone wyroki i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność uwzględnienia przedstawionych wniosków.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wykładnia pojęcia 'handel ludźmi' w polskim prawie karnym, zwłaszcza w kontekście przepisów obowiązujących przed nowelizacją z 2010 r. oraz znaczenia prawa międzynarodowego i unijnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją Kodeksu karnego z 2010 r. w zakresie definicji handlu ludźmi.

Zagadnienia prawne (2)

Jak należy interpretować pojęcie 'handel ludźmi' w rozumieniu art. 253 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 8 września 2010 r., w szczególności w kontekście definicji zawartych w międzynarodowych aktach prawnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pojęcie 'handel ludźmi' w art. 253 § 1 k.k. powinno być interpretowane szerzej niż tylko jako czynności cywilnoprawne, uwzględniając definicje zawarte w międzynarodowych aktach prawnych, takich jak Konwencja Rady Europy i decyzje ramowe UE.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji błędnie ograniczyły znaczenie 'handlu ludźmi' do obrotu cywilnoprawnego, ignorując międzynarodowe zobowiązania Polski i ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego. Interpretacja powinna być zgodna z prawem międzynarodowym i unijnym, które obejmują szerszy zakres zachowań niż tylko transakcje cywilnoprawne.

Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji prokuratora dotyczące wykładni pojęcia 'handel ludźmi'?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Apelacyjny naruszył przepisy prawa procesowego (art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.) poprzez nierzetelne rozważenie zarzutów apelacji prokuratora.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny pominął istotę zarzutu apelacji prokuratora dotyczącego wykładni pojęcia 'handel ludźmi' i nie przeprowadził wnikliwej analizy znaczenia definicji międzynarodowych, ograniczając się do lakonicznych stwierdzeń.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J.F.osoba_fizycznaoskarżony (uniewinniony)
A.S.osoba_fizycznaoskarżony (skazany)
Prokurator Regionalnyorgan_państwowyskarżący (kasacja)
Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący (kasacja)
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyudział

Przepisy (17)

Główne

k.k. art. 189a § 1

Kodeks karny

k.k. art. 253 § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 60 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 60 § 6

Kodeks karny

k.k. art. 69 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 69 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja RP art. 91

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 42

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawa o ratyfikacji Konwencji Rady Europy w sprawie działań przeciwko handlowi ludźmi

Ustawa o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek i tkanek narządów

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia pojęcia 'handel ludźmi' przez sądy niższych instancji, niezgodna z prawem międzynarodowym i unijnym. • Niewłaściwe rozważenie zarzutów apelacji prokuratora przez Sąd Apelacyjny.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Obydwie kasacje są zasadne. • Zaskarżony nimi wyrok został faktycznie wydany z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego. • Sąd Apelacyjny kontrolę odwoławczą orzeczenia Sądu Okręgowego dokonaną w związku z apelacją prokuratora przeprowadził w sposób, który dowodzi nierzetelności tych działań. • Pojęcie 'handlu ludźmi' użyte w art. 253 § 1 k.k. nie może być rozumiane jedynie jako transakcje kupna-sprzedaży, zastawu, zamiany, użyczenia lub jako inna transakcja cywilnoprawna, której przedmiotem jest człowiek. • Człowiek nie jest rzeczą, ale osobą (homo sapiens) i jest kategorią wyłączoną z komercyjnego obrotu (extra commercium).

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

przewodniczący-sprawozdawca

Jerzy Grubba

członek

Jan Bogdan Rychlicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia 'handel ludźmi' w polskim prawie karnym, zwłaszcza w kontekście przepisów obowiązujących przed nowelizacją z 2010 r. oraz znaczenia prawa międzynarodowego i unijnego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją Kodeksu karnego z 2010 r. w zakresie definicji handlu ludźmi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego przestępstwa handlu ludźmi i kluczowej kwestii wykładni prawa, która ma znaczenie dla interpretacji przepisów w kontekście prawa międzynarodowego i unijnego. Pokazuje, jak sądy interpretują złożone zagadnienia prawne.

Sąd Najwyższy redefiniuje pojęcie 'handlu ludźmi': kluczowa interpretacja prawa międzynarodowego w polskim procesie karnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst