III FZ 475/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie B. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które odrzuciło wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia zastrzeżeń do protokołu rozprawy. Sąd pierwszej instancji uznał, że zgłoszenie zastrzeżenia do protokołu (art. 105 p.p.s.a.) wraz z uprawdopodobnieniem braku winy w uchybieniu terminowi może nastąpić albo w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do zamknięcia rozprawy, albo w środku odwoławczym. W związku z tym, szczególne uregulowanie ekskulpacji strony chcącej złożyć zastrzeżenie po upływie terminu wyłącza możliwość przywrócenia terminu na zasadach ogólnych (art. 85-89 p.p.s.a.). Skarżąca zarzuciła sądowi pierwszej instancji m.in. błędne przyjęcie terminu do wniesienia zastrzeżeń, pominięcie obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności uchybienia terminu, naruszenie prawa do sądu oraz brak pouczenia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 105 p.p.s.a., strony mogą zgłaszać zastrzeżenia do protokołu w toku posiedzenia lub na najbliższym posiedzeniu, jeśli nie były obecne. Jeśli strona nie była obecna podczas ogłoszenia orzeczenia kończącego postępowanie, termin do zgłoszenia zastrzeżenia nie zamyka się, a strona może kwestionować uchybienia procesowe w skardze kasacyjnej, jeśli uprawdopodobni brak winy. W sytuacji, gdy strona była obecna na rozprawie i nie zgłosiła zastrzeżeń, pozbawiła się prawa do powoływania się na te uchybienia, chyba że sąd powinien je wziąć pod uwagę z urzędu lub strona uprawdopodobni brak winy w dalszym toku postępowania. NSA stwierdził, że przepisy p.p.s.a. nie nakładają na sąd obowiązku pouczania stron o możliwości i skutkach wniesienia zastrzeżeń do protokołu. W konsekwencji, wniosek skarżącej o przywrócenie terminu był niedopuszczalny, a sąd pierwszej instancji prawidłowo go odrzucił.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 105 p.p.s.a. w kontekście przywrócenia terminu do zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu rozprawy oraz brak obowiązku pouczania przez sąd w tym zakresie.
Dotyczy specyficznej procedury zgłaszania zastrzeżeń do protokołu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zastrzeżeń do protokołu rozprawy, złożony po upływie terminu, jest dopuszczalny na zasadach ogólnych (art. 85-89 p.p.s.a.), czy też wyłączają go szczególne regulacje art. 105 p.p.s.a. dotyczące zastrzeżeń do protokołu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zastrzeżeń do protokołu rozprawy, złożony po upływie terminu, jest niedopuszczalny na zasadach ogólnych, gdyż szczególne uregulowanie ekskulpacji strony chcącej złożyć zastrzeżenie po upływie terminu, zawarte w art. 105 p.p.s.a., wyłącza możliwość stosowania przepisów o przywróceniu terminu.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że art. 105 p.p.s.a. przewiduje specyficzny tryb zgłaszania zastrzeżeń do protokołu, który może być złożony w toku posiedzenia lub na następnym, a w przypadku braku winy strony, również w dalszym toku postępowania (np. w skardze kasacyjnej). Ten szczególny tryb wyłącza możliwość stosowania ogólnych przepisów o przywróceniu terminu (art. 85-89 p.p.s.a.), chyba że chodzi o przepisy, które sąd powinien wziąć pod uwagę z urzędu lub strona uprawdopodobni brak winy w dalszym toku postępowania.
Czy brak pouczenia strony przez sąd o możliwości i skutkach wniesienia zastrzeżeń do protokołu narusza prawo do sądu lub zasadę lojalności procesowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy P.p.s.a. nie nakładają na sąd obowiązku pouczania stron o możliwości i skutkach wniesienia zastrzeżeń do protokołu. Brak takiej możliwości nie ogranicza prawa strony do sądu, gdyż strona może powołać się na uchybienia procesowe w środku odwoławczym, jeśli uprawdopodobni brak winy w niezgłoszeniu zastrzeżeń.
Uzasadnienie
NSA uznał, że brak pouczenia nie stanowi naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP ani art. 6 ust. 1 EKPC, ponieważ strona ma możliwość podniesienia zarzutów w dalszym toku postępowania, jeśli wykaże brak winy w niezgłoszeniu zastrzeżeń.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 105
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje możliwość zgłaszania zastrzeżeń do protokołu i wyłącza stosowanie ogólnych przepisów o przywróceniu terminu w określonych sytuacjach.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 86 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może postanowić o przywróceniu terminu do dokonania czynności procesowej na wniosek strony, o ile do uchybienia terminu doszło bez jej winy.
p.p.s.a. art. 87 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia.
p.p.s.a. art. 87 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.
p.p.s.a. art. 87 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
p.p.s.a. art. 88
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu.
p.p.s.a. art. 105 § zdanie drugie
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strona może powołać się na uchybienia procesowe w środku odwoławczym, jeśli uprawdopodobni, że nie zgłosiła zastrzeżeń bez swojej winy.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
EKPC art. 6 § ust. 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Prawo do rzetelnego procesu sądowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Szczególne regulacje art. 105 p.p.s.a. dotyczące zastrzeżeń do protokołu wyłączają możliwość stosowania ogólnych przepisów o przywróceniu terminu. • Brak obowiązku pouczania przez sąd o możliwości i skutkach wniesienia zastrzeżeń do protokołu.
Odrzucone argumenty
Błędne przyjęcie przez WSA terminu do wniesienia zastrzeżeń. • Naruszenie przez WSA obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności uchybienia terminu. • Naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 EKPC poprzez ograniczenie prawa strony do sądu. • Naruszenie zasady lojalności procesowej poprzez brak pouczenia strony.
Godne uwagi sformułowania
szczególne uregulowanie ekskulpacji strony chcącej złożyć zastrzeżenie po upływie terminu wyłącza możliwość przywrócenia terminu na zasadach ogólnych • przepisy p.p.s.a. nie nakładają też na sąd obowiązku pouczania stron o możliwości i skutkach wniesienia zastrzeżeń do protokołu
Skład orzekający
Jacek Pruszyński
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 105 p.p.s.a. w kontekście przywrócenia terminu do zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu rozprawy oraz brak obowiązku pouczania przez sąd w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury zgłaszania zastrzeżeń do protokołu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym – możliwości przywrócenia terminu do zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu. Jest to istotne dla praktyków prawa procesowego.
“Kiedy nie można przywrócić terminu do zastrzeżeń do protokołu? NSA wyjaśnia kluczowe ograniczenia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.