III FSK 984/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym zasad prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie i przekonywania, poprzez obciążenie jej kosztami egzekucyjnymi, które miały być niezawinione i w rażącej dysproporcji do faktycznych wydatków organu. Kwestionowano również naruszenie prawa materialnego, w tym art. 64e u.p.e.a., przez błędną wykładnię przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych, w szczególności pojęcia 'interesu publicznego'. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że sprawa dotyczyła umorzenia kosztów egzekucyjnych, a skarżąca nie wykazała istnienia ważnego interesu zobowiązanego ani interesu publicznego, które uzasadniałyby umorzenie. Wskazano, że skarżąca nie dokonała dobrowolnych wpłat przez okres egzekucji, a jej deklaracje o woli wykonania zobowiązania były sprzeczne z faktycznym brakiem działań. Sąd odniósł się również do kwestii nowelizacji przepisów po wyroku TK SK 31/14, stwierdzając, że w sprawie zastosowanie miały przepisy dotychczasowe. Uzasadnienie wyroku WSA zostało uznane za prawidłowe, a zarzuty dotyczące naruszenia zasad postępowania i prawa materialnego za bezzasadne. Sąd podkreślił, że interes publiczny w kontekście egzekucji oznacza dbałość o terminowe regulowanie zobowiązań i zapewnienie dochodów państwa, a brak dobrowolnej spłaty i konieczność egzekucji stanowią naruszenie tego interesu. Dodatkowo, sąd przywołał szczegółowe ustalenia dotyczące nierzetelnego prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą, które doprowadziły do powstania zobowiązań podatkowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych w administracji, w szczególności pojęcia interesu publicznego i zobowiązanego, a także zasady prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących przed nowelizacją w 2021 r. Ocena interesu publicznego i zobowiązanego jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy koszty egzekucyjne mogą zostać umorzone w całości na wniosek zobowiązanego, gdy nie wykazano ważnego interesu zobowiązanego ani interesu publicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, koszty egzekucyjne mogą być umorzone tylko w przypadku zaistnienia ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego, a instytucja ta ma charakter uznaniowy.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że umorzenie kosztów egzekucyjnych jest instytucją uznaniową, wymagającą spełnienia przesłanek ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego. Skarżąca nie wykazała tych przesłanek, a brak dobrowolnej spłaty i konieczność egzekucji stanowią naruszenie interesu publicznego.
Jak należy interpretować pojęcie 'interesu publicznego' w kontekście umorzenia kosztów egzekucyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Interes publiczny obejmuje respektowanie wartości wspólnych dla społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, sprawność działania administracji, a także dbałość o terminowe regulowanie zobowiązań podatkowych i zapewnienie dochodów państwa.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że interes publiczny w kontekście umorzenia kosztów egzekucyjnych oznacza dążenie do sytuacji, w której zobowiązani regulują swoje zobowiązania terminowo, co zapewnia dochody państwa i umożliwia realizację zadań ogólnospołecznych. Brak dobrowolnej spłaty i konieczność egzekucji stanowią naruszenie tego interesu.
Czy naruszenie zasad prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie i przekonywania następuje poprzez obciążenie zobowiązanego kosztami egzekucyjnymi, które uważa za niezawinione i nadmierne?
Odpowiedź sądu
Nie, odmienne stanowisko strony niż organu co do zastosowania prawa materialnego nie świadczy o naruszeniu tych zasad, jeśli organ przedstawił stan faktyczny, podstawę prawną i kierował się argumentami.
Uzasadnienie
NSA uznał, że różnica zdań między stroną a organem egzekucyjnym co do interpretacji prawa nie narusza zasady zaufania i przekonywania, pod warunkiem, że uzasadnienie organu jest wyczerpujące i odnosi się do argumentów strony.
Przepisy (21)
Główne
u.p.e.a. art. 64e § § 1 i § 2 pkt 1 i 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepisy dotyczące umorzenia kosztów egzekucyjnych, które mogą być umorzone na wniosek zobowiązanego, jeżeli za umorzeniem przemawia ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis dotyczący kosztów egzekucyjnych.
p.p.s.a. art. 173 § § 1 i § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 8
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 11
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena materiału dowodowego.
k.p.a. art. 6
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów na podstawie przepisów prawa.
u.p.e.a. art. 64 § ust. 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych.
u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis dotyczący maksymalnej wysokości opłaty za czynności egzekucyjne (przed nowelizacją).
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez skarżącą przesłanek ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego uzasadniających umorzenie kosztów egzekucyjnych. • Brak dobrowolnych wpłat przez skarżącą w okresie trwania postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego. • Naruszenie interesu publicznego poprzez brak dobrowolnej spłaty zobowiązań i konieczność prowadzenia egzekucji.
Odrzucone argumenty
Koszty egzekucyjne zostały naliczone w sposób niezawiniony przez skarżącą i pozostają w rażącej dysproporcji do faktycznie poniesionych wydatków przez organ egzekucyjny. • Naruszenie przepisów postępowania (zasada zaufania, zasada przekonywania) poprzez obciążenie skarżącej kosztami. • Błędna wykładnia art. 64e § 2 pkt 1 lit. a u.p.e.a. w zakresie pojęcia 'interesu publicznego'. • Zastosowanie niekonstytucyjnych przepisów (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. przed nowelizacją).
Godne uwagi sformułowania
instytucja umorzenia kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy • wystarcza spełnienie jednej z alternatywnych przesłanek • koszty egzekucyjne nie mogą przekształcać się w dokuczliwą sankcję • interes publiczny stanowi dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania w całości i terminowo • brak dobrowolnej spłaty i konieczność egzekucji już stanowi naruszenie interesu publicznego
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
przewodniczący sprawozdawca
Bogusław Woźniak
sędzia
Krzysztof Przasnyski
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych w administracji, w szczególności pojęcia interesu publicznego i zobowiązanego, a także zasady prowadzenia postępowania egzekucyjnego."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących przed nowelizacją w 2021 r. Ocena interesu publicznego i zobowiązanego jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kosztów egzekucyjnych i możliwości ich umorzenia, co jest istotne dla zobowiązanych. Pokazuje, jak sąd interpretuje pojęcie 'interesu publicznego' w kontekście finansowym.
“Czy koszty egzekucji mogą być umorzone? NSA wyjaśnia, kiedy 'interes publiczny' działa na Twoją korzyść.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.