Orzeczenie · 2026-01-23

III FSK 983/25Oddalenie skargi kasacyjnej egzekucja podatkowa

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-23
NSAPodatkoweŚredniansa
egzekucja administracyjnazajęcie wierzytelnościnieprzekazanie zajętej kwotypostępowanie egzekucyjneskarżący kasacyjnyspółka z o.o.kontrola prawidłowości realizacji środka egzekucyjnegopotrąceniebezpodstawne uchylanie się od przekazania

Przedmiotem skargi kasacyjnej była sprawa dotycząca egzekucji świadczeń pieniężnych, w której spółka A. sp. z o.o. kwestionowała postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Spółka zarzucała naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię i zastosowanie art. 7, 9, 75 § 1 KPA, art. 504 KC oraz art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Podnoszono również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania sądowego, w tym art. 133 PPSA, wskazując na sprzeczność w ustaleniach stanu faktycznego przez organy i sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił sformalizowany charakter skargi kasacyjnej i niemożność zastępowania strony w precyzowaniu zarzutów. Stwierdzono, że zarzuty naruszenia prawa procesowego nie podważyły skutecznie stanu faktycznego, a sposób postępowania spółki polegał na próbie zwalczania argumentacji organu poprzez dostosowywanie środków dowodowych. NSA zinterpretował również pojęcie "bezpodstawnie uchyla się" z art. 71a § 9 u.p.e.a. jako uchylanie się "bez podstawy prawnej", co wyklucza możliwość skutecznego uchylania się od wykonania zobowiązania z przyczyn faktycznych. W ocenie NSA, spółka nie przedstawiła wiarygodnych dowodów na okoliczność dokonania potrącenia, a powoływanie się na potrącenie wierzytelności z faktur wystawionych po dacie zajęcia nie było uzasadnione. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądził koszty postępowania i postanowił sprostować oczywistą omyłkę pisarską w komparycji wyroku WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia "bezpodstawnie uchyla się" z art. 71a § 9 u.p.e.a. oraz zasady dotyczące sformalizowanego charakteru skargi kasacyjnej i obowiązku prawidłowego formułowania zarzutów.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu egzekucyjnym w administracji i może być mniej przydatne w sprawach o innym charakterze. Interpretacja pojęcia "bezpodstawnie uchyla się" jest ugruntowana w orzecznictwie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy spółka A. sp. z o.o. bezpodstawnie uchylała się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, w sytuacji gdy powoływała się na potrącenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spółka bezpodstawnie uchylała się od przekazania zajętej wierzytelności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka nie przedstawiła wiarygodnych dowodów na okoliczność dokonania potrącenia, a powoływanie się na potrącenie wierzytelności z faktur wystawionych po dacie zajęcia nie było uzasadnione. Zwrot "bezpodstawnie uchyla się" oznacza uchylanie się "bez podstawy prawnej", co wyklucza skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania z przyczyn faktycznych.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 133 PPSA, wydając wyrok na podstawie akt sprawy, mimo zarzutów o sprzeczności w stanie faktycznym?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 133 PPSA.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zarzuty naruszenia prawa procesowego nie podważyły skutecznie stanu faktycznego ustalonego przez organy i sąd pierwszej instancji. Sposób postępowania spółki polegał na próbie zwalczania argumentacji organu poprzez oferowanie środków dowodowych do niej dostosowywanych, a nie przedstawienie spójnego stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną A. sp. z o.o. z siedzibą w D.

Przepisy (20)

Główne

u.p.e.a. art. 71a § § 9

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 89 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 89 § § 3 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 89 § § 3 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 71a § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 71b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 504

Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1a i 1c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 175 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 156 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

NSA uznał, że spółka bezpodstawnie uchylała się od przekazania zajętej wierzytelności. • NSA stwierdził, że zarzuty naruszenia prawa procesowego nie podważyły skutecznie stanu faktycznego. • NSA zinterpretował "bezpodstawnie uchyla się" jako "bez podstawy prawnej".

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 7, 9, 75 § 1 KPA przez błędne ustalenie stanu faktycznego. • Naruszenie art. 504 KC przez błędne ustalenie, że spółka stała się wierzycielem po dokonaniu zajęcia. • Naruszenie art. 71a § 9 u.p.e.a. przez ustalenie, że spółka bezpodstawnie uchyla się od przekazania wierzytelności, gdy doszło do potrącenia. • Naruszenie art. 133 PPSA przez wydanie wyroku na podstawie akt sprawy w sytuacji sprzeczności w stanie faktycznym. • Naruszenie art. 151 PPSA zamiast art. 145 § 1 pkt 1a i 1c PPSA.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest środkiem prawnym o sformalizowanym charakterze, objętym m.in. z tego względu tzw. przymusem radcowsko-adwokackim. • Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony i precyzować, uzupełniać czy też korygować przytoczonych podstaw kasacyjnych. • Zwrot "bezpodstawnie uchyla się" był już wielokrotnie interpretowany w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz literaturze, które zgodnie przyjmują, że jest to przesłanka prawna, a nie faktyczna. • Pojęcie to oznacza tyle, co "bez podstawy prawnej". • Z chwilą dokonania zajęcia wierzytelności pieniężnej dłużnik zajętej wierzytelności traci wszelkie uprawnienia do dysponowania zajętą wierzytelnością, a jego rola ogranicza się jedynie do przekazania kwoty zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.

Skład orzekający

Stanisław Bogucki

przewodniczący

Tomasz Kolanowski

sprawozdawca

Jacek Pruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"bezpodstawnie uchyla się\" z art. 71a § 9 u.p.e.a. oraz zasady dotyczące sformalizowanego charakteru skargi kasacyjnej i obowiązku prawidłowego formułowania zarzutów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu egzekucyjnym w administracji i może być mniej przydatne w sprawach o innym charakterze. Interpretacja pojęcia "bezpodstawnie uchyla się" jest ugruntowana w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu egzekucji administracyjnej, jakim jest prawidłowe przekazanie zajętej wierzytelności. Interpretacja kluczowego pojęcia "bezpodstawnie uchyla się" ma znaczenie praktyczne dla prawników zajmujących się tym obszarem prawa.

“Egzekucja administracyjna: Kiedy spółka "bezpodstawnie" uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst