III FSK 983/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, kwestionując dopuszczalność zabezpieczenia na podstawie art. 154 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), brak doręczenia upomnienia zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. oraz brak wskazania numeru PESEL w zarządzeniu zabezpieczenia (art. 156 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż postępowanie zabezpieczające było prowadzone na podstawie art. 155 u.p.e.a., a nie art. 154 § 1 u.p.e.a., co czyniło zarzut niedopuszczalności zabezpieczenia bezzasadnym. Sąd podkreślił, że w postępowaniu zabezpieczającym, wszczętym na podstawie decyzji o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego, nie jest wymagane doręczenie upomnienia, ponieważ jego celem jest ochrona interesów wierzyciela publicznoprawnego w sytuacji uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania, a nie dobrowolne spełnienie obowiązku. Zastosowanie art. 15 § 1 u.p.e.a. wprost byłoby sprzeczne z naturą postępowania zabezpieczającego. Ponadto, NSA uznał, że brak numeru PESEL w zarządzeniu zabezpieczenia nie miał wpływu na wynik sprawy, gdyż inne dane pozwalały na prawidłową identyfikację zobowiązanego, co zostało już wykazane przez WSA. Sąd zaznaczył również, że skarga kasacyjna powinna być skonstruowana zgodnie z wymogami formalnymi, a zarzuty powinny być precyzyjnie skierowane do wyroku sądu pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących postępowania zabezpieczającego w administracji, w szczególności kwestii stosowania art. 15 § 1 u.p.e.a. oraz dopuszczalności zabezpieczenia na podstawie art. 155 u.p.e.a.
Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania zabezpieczającego w kontekście egzekucji administracyjnej zobowiązań podatkowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w postępowaniu zabezpieczającym, wszczętym na podstawie decyzji o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego, konieczne jest doręczenie upomnienia zobowiązanemu zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w postępowaniu zabezpieczającym nie jest konieczne doręczenie upomnienia, ponieważ jego celem jest ochrona interesów wierzyciela publicznoprawnego w sytuacji uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania, a nie dobrowolne spełnienie obowiązku.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 166b u.p.e.a. nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym, co oznacza konieczność uwzględnienia specyfiki postępowania zabezpieczającego. W tym trybie, w przeciwieństwie do postępowania egzekucyjnego, istnieje uzasadnione prawdopodobieństwo, że zobowiązany dobrowolnie nie wykona obowiązku, dlatego doręczenie upomnienia mogłoby zniweczyć istotę zabezpieczenia.
Czy brak wskazania numeru PESEL w zarządzeniu zabezpieczenia, mimo istnienia innych danych identyfikacyjnych, stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, brak wskazania numeru PESEL w zarządzeniu zabezpieczenia nie miał wpływu na wynik sprawy, jeśli inne dane pozwalały na prawidłową identyfikację zobowiązanego.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji (WSA) odpierał zarzut braku wpływu na wynik sprawy niedopełnienia wskazania numeru PESEL, wskazując na inne dane identyfikacyjne. NSA uznał, że skarżący nie wykazał, iż ten brak miał istotny wpływ na wynik sprawy.
Czy zabezpieczenie zobowiązań podatkowych może być dokonane pomimo jego niedopuszczalności w świetle art. 154 § 1 u.p.e.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli postępowanie zabezpieczające było prowadzone na podstawie art. 155 u.p.e.a., to zarzut niedopuszczalności zabezpieczenia w świetle art. 154 § 1 u.p.e.a. jest bezzasadny.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji wyraźnie wskazał, że art. 154 § 1 u.p.e.a. nie miał zastosowania w sprawie, ponieważ podstawą zabezpieczenia był art. 155 u.p.e.a. Skarżący nie zakwestionował tego rozróżnienia źródeł zabezpieczenia, co uniemożliwiło NSA odniesienie się do tego zarzutu.
Przepisy (23)
Główne
u.p.e.a. art. 155
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zgodnie z art. 155 u.p.e.a., zabezpieczenie może być dokonane również przed ustaleniem lub określeniem kwoty należności pieniężnej lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, jeżeli brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a przepisy odrębne pozwalają na takie zabezpieczenie.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący podstawy wyroku sądu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący zakresu kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada rozpoznawania sprawy w granicach skargi kasacyjnej.
Dz.U. 2022 poz 479 art. 33
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa prawna zabezpieczenia zobowiązań podatkowych.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 2 lit. c
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 15 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis ten dotyczy zasady zagrożenia i obowiązku doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, który nie ma zastosowania w postępowaniu zabezpieczającym.
u.p.e.a. art. 166b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów działu I i art. 168d u.p.e.a. do postępowania zabezpieczającego.
u.p.e.a. art. 154 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy dopuszczalności zabezpieczenia, ale nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.
u.p.e.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis obliguje do wskazania w zarządzeniu zabezpieczenia numeru PESEL zobowiązanego.
p.p.s.a. art. 176 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zrzeczenie się rozprawy.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach.
p.p.s.a. art. 207 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Podstawa ustalenia opłat za czynności radcy prawnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Podstawa ustalenia opłat za czynności radcy prawnego.
O.p. art. 33
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 165 § § 5 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dotyczy braku obowiązku zawiadamiania podatnika o wszczęciu postępowania w przedmiocie zabezpieczenia.
O.p. art. 200 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dotyczy braku obowiązku wyznaczenia terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji o zabezpieczeniu.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Niedopuszczalność zabezpieczenia na podstawie art. 154 § 1 u.p.e.a. • Brak doręczenia upomnienia zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. w postępowaniu zabezpieczającym. • Brak wskazania numeru PESEL w zarządzeniu zabezpieczenia.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie zabezpieczające nie prowadzi do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, lecz stwarza jedynie pewne gwarancje, że w przyszłości dojdzie do jego wyegzekwowania. • Użycie sformułowania 'stosuje się odpowiednio' oznacza, że przepisy do których nastąpiło odesłanie nie mogą zostać zastosowane wprost, lecz z odpowiednimi modyfikacjami uwzględniającymi specyfikę postępowania zabezpieczającego. • Zarzuty zgłoszone w postępowaniu zabezpieczającym nie mogą być traktowane także jako uniwersalny środek zaskarżenia, zastępujący inne środki prawne przysługujące podatnikowi.
Skład orzekający
Anna Dalkowska
przewodniczący
Jacek Pruszyński
członek
Mirella Łent
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania zabezpieczającego w administracji, w szczególności kwestii stosowania art. 15 § 1 u.p.e.a. oraz dopuszczalności zabezpieczenia na podstawie art. 155 u.p.e.a."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania zabezpieczającego w kontekście egzekucji administracyjnej zobowiązań podatkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania podatkowego – zabezpieczenia zobowiązań, co jest istotne dla prawników i przedsiębiorców. Wyjaśnia praktyczne aspekty stosowania przepisów egzekucyjnych.
“Czy upomnienie jest konieczne przed zabezpieczeniem długu podatkowego? NSA wyjaśnia.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.