III FSK 920/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki O. S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę spółki na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu dotyczące podatku od nieruchomości za lata 2017-2021. Spółka zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, w tym art. 162 Ordynacji podatkowej, poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że ponosi ona odpowiedzialność za działania osób trzecich, co miało ograniczyć jej prawo do sądu i naruszyć zasadę proporcjonalności. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151 i 145 § 1 p.p.s.a., przez oddalenie skargi mimo istnienia podstaw do uchylenia postanowienia SKO. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wyrok WSA w Poznaniu jest zgodny z prawem. Sąd podkreślił, że dla przywrócenia terminu do wniesienia odwołania konieczne jest kumulatywne spełnienie przesłanek, w tym uprawdopodobnienie braku winy wnioskodawcy. NSA stwierdził, że strona postępowania ponosi odpowiedzialność za dobór osób, którymi się posługuje, w tym za działania pracowników czy zleceniobiorców, a niedostarczenie korespondencji podatkowej przez takie osoby obciąża stronę. Sąd odniósł się również do zarzutów naruszenia Konstytucji RP i Karty praw podstawowych, wskazując, że prawo do sądu nie jest absolutne i podlega ograniczeniom proceduralnym, a przepisy Karty mają zastosowanie tylko w zakresie stosowania prawa Unii Europejskiej, czego w tej sprawie skarżąca nie wykazała.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasady odpowiedzialności strony za działania osób trzecich w kontekście terminów procesowych w postępowaniu podatkowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu do wniesienia odwołania i braku winy w tym zakresie, gdy przyczyną jest działanie osób trzecich.
Zagadnienia prawne (2)
Czy strona postępowania podatkowego ponosi odpowiedzialność za uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, jeśli przyczyną było niedostarczenie korespondencji przez osoby trzecie, którymi się posługuje?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, strona postępowania ponosi odpowiedzialność za działania osób, którymi się posługuje, w tym za niedostarczenie korespondencji podatkowej przez zleceniobiorców.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu istotne jest rozróżnienie przeszkody od braku winy. W regułach starannego działania zawarta jest odpowiedzialność strony za dobór osób reprezentujących ją, a odpowiedzialność za działania tych osób ocenia się pod względem należytej staranności samej strony.
Czy odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, z uwagi na przypisanie stronie winy za uchybienie terminowi, narusza prawo do sądu, zasadę proporcjonalności oraz przepisy Konstytucji RP i Karty praw podstawowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do sądu nie jest absolutne i podlega ograniczeniom proceduralnym. Przepisy Konstytucji RP i Karty praw podstawowych nie mogą być stosowane w oderwaniu od ich zakresu zastosowania, a instytucja przywrócenia terminu w Ordynacji podatkowej nie jest przedmiotem harmonizacji w prawie UE.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że formalne rygory proceduralne, w tym terminy procesowe, stanowią konieczne ograniczenia prawa do sądu. Wskazał, że przepisy Karty praw podstawowych mają zastosowanie tylko w zakresie stosowania prawa UE, a skarżąca nie wykazała naruszenia innych przepisów prawa unijnego ani tego, że instytucja przywrócenia terminu jest objęta harmonizacją UE.
Przepisy (14)
Główne
o.p. art. 162 § § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
Dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie przesłanek: uchybienie terminowi, złożenie wniosku, uprawdopodobnienie braku winy oraz dokonanie czynności. Strona ponosi odpowiedzialność za działania osób, którymi się posługuje.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeśli nie ma podstaw do jej uwzględnienia.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę uchylając zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, sąd orzeka o kosztach.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności konstytucyjnych mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie.
Karta art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sędziowie podlegają Konstytucji i ustawom.
Karta art. 51 § ust. 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Państwa członkowskie stosują Kartę tylko w zakresie, w jakim stosują prawo Unii Europejskiej.
Karta art. 51 § ust. 2
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Karta nie rozszerza zakresu zastosowania prawa Unii Europejskiej ani nie ustanawia nowych kompetencji.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 162 Ordynacji podatkowej przez uznanie, że spółka ponosi odpowiedzialność za działania osób trzecich. • Naruszenie art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 Karty praw podstawowych UE przez odmowę przywrócenia terminu i przypisanie winy za uchybienie. • Naruszenie art. 151 i art. 145 § 1 p.p.s.a. przez oddalenie skargi, podczas gdy postanowienie powinno zostać uchylone.
Godne uwagi sformułowania
W regułach starannego działania zawarta jest odpowiedzialność strony postępowania podatkowego za dobór osób, które reprezentują ją w stosunku do podmiotów zewnętrznych. • Nie można przyjąć, aby uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącej, która miała podjąć czynność procesową, jeżeli przyczyną tego było niedziałanie osób, którymi skarżąca się posługuje. • W żadnym systemie prawnym nie istnieje bezwzględne i absolutne prawo do sądu, które nie podlegałoby jakimkolwiek ograniczeniom.
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Sokołowska
członek
Agnieszka Olesińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady odpowiedzialności strony za działania osób trzecich w kontekście terminów procesowych w postępowaniu podatkowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu do wniesienia odwołania i braku winy w tym zakresie, gdy przyczyną jest działanie osób trzecich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności podatnika za działania osób trzecich w kontekście terminów procesowych, co jest częstym problemem w praktyce.
“Kto odpowiada za niedostarczenie pisma podatkowego? NSA rozstrzyga o odpowiedzialności spółki za błędy kuriera.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.