Orzeczenie · 2025-12-04

III FSK 637/24Oddalenie skargi kasacyjnej egzekucja świadczeń pieniężnych

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-12-04
NSAPodatkoweWysokansa
egzekucja administracyjnazajęcie wierzytelnościwierzytelności przyszłeprawo podatkowepostępowanie egzekucyjneNSAskarga kasacyjnaorgan egzekucyjnydłużnik zajętej wierzytelności

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. S. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 89 § 2, art. 1a pkt 18, art. 71a § 9 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kwestionował ustalenie stanu faktycznego dotyczące zajęcia wierzytelności oraz błędną wykładnię przepisów pozwalających na zajęcie przyszłych wierzytelności. NSA, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo (III FSK 636/24), podkreślił, że zgodnie z art. 89 § 2 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług obejmuje również wierzytelności przyszłe, pod warunkiem istnienia stosunku prawnego, z którego te wierzytelności wynikają. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie istniała stała współpraca gospodarcza między skarżącym a zobowiązanym, co uzasadniało zajęcie przyszłych wierzytelności. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., również uznano za niezasadne, gdyż uzasadnienie wyroku WSA było kompletne, a zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. był nieadekwatny do treści rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie skuteczności zajęcia przyszłych wierzytelności w egzekucji administracyjnej, interpretacja przesłanek do określenia wysokości nieprzekazanej kwoty, zasady dotyczące uchylania się od przekazania zajętej wierzytelności.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji administracyjnej i zajęcia wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług. Interpretacja przesłanek z art. 71a § 9 u.p.e.a. może być stosowana w podobnych sprawach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług obejmuje również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po jego dokonaniu, jeśli istnieje już stosunek prawny, z którego te wierzytelności wynikają?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług obejmuje również wierzytelności przyszłe, pod warunkiem istnienia stosunku prawnego, z którego te wierzytelności wynikają.

Uzasadnienie

NSA oparł się na art. 89 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po jego dokonaniu z tytułu tych dostaw, robót i usług. Kluczowe jest istnienie stosunku prawnego, z którego te przyszłe wierzytelności wynikają.

Czy naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą do podważenia ustalonego przez sąd pierwszej instancji stanu faktycznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może dotyczyć wadliwości uzasadnienia wyroku (np. braku stanowiska co do stanu faktycznego lub uniemożliwienia kontroli instancyjnej), ale nie może być wykorzystane do podważania przyjętego stanu faktycznego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi uzasadnienia wyroku, a jego naruszenie może być skuteczne, gdy uzasadnienie jest niekompletne lub uniemożliwia kontrolę. Nie służy ono jednak do kwestionowania ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Kielcach.

Przepisy (15)

Główne

u.p.e.a. art. 89 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług, pod warunkiem istnienia stosunku prawnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi przez WSA.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 1a § pkt 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 71a § § 9

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 67 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług obejmuje wierzytelności przyszłe, jeśli istnieje stosunek prawny. • Istniała stała współpraca gospodarcza między skarżącym a zobowiązanym, uzasadniająca zajęcie przyszłych wierzytelności. • Uzasadnienie wyroku WSA było kompletne i spełniało wymogi formalne. • Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. był nieadekwatny do rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a.) poprzez akceptację błędnie ustalonego stanu faktycznego. • Naruszenie prawa materialnego (art. 89 § 2, art. 1a pkt 18, art. 71a § 9 i art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. • Zwrot 'bezpodstawnie uchyla się', o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a., odnosi się wyłącznie do okoliczności prawnych, przesłanki tej nie można natomiast odnosić do okoliczności faktycznych. • Podstawą do uchylenia się przez dłużnika zajętej wierzytelności, mogą być tylko takie okoliczności prawne, które umożliwiają mu skuteczne uchylenie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela (np. zarzut przedawnienia, potrącenia, wcześniejsze zajęcie wierzytelności przez inny organ egzekucyjny).

Skład orzekający

Anna Dalkowska

członek

Bogusław Woźniak

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Pruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności zajęcia przyszłych wierzytelności w egzekucji administracyjnej, interpretacja przesłanek do określenia wysokości nieprzekazanej kwoty, zasady dotyczące uchylania się od przekazania zajętej wierzytelności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji administracyjnej i zajęcia wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług. Interpretacja przesłanek z art. 71a § 9 u.p.e.a. może być stosowana w podobnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu egzekucji administracyjnej – możliwości zajęcia przyszłych wierzytelności, co ma istotne znaczenie praktyczne dla wierzycieli i dłużników. Interpretacja przepisów jest kluczowa dla zrozumienia zakresu ochrony wierzyciela.

“Egzekucja administracyjna: Czy można zająć przyszłe pieniądze? NSA wyjaśnia.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst