III FSK 603/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki "Z." sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo istotnego naruszenia przepisów postępowania podatkowego, a mianowicie art. 6 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 59 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a. przez niezasadne uznanie, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na wadliwe doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu przedawnienia. Podnosiła również zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a. przez zaniechanie analizy art. 70c O.p., a także naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie wadliwego uzasadnienia wyroku. Dodatkowo zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. przez niezasadne uznanie prawidłowego zawieszenia biegu terminu przedawnienia oraz art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. w związku z art. 15 § 1 u.p.e.a. przez nieuznanie obowiązku doręczenia upomnienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując na związanie granicami skargi kasacyjnej i brak skutecznej polemiki ze stanowiskiem WSA. Sąd uznał, że kwestia przedawnienia była już przedmiotem rozpatrzenia i nie można jej odrębnie badać w tym postępowaniu. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. uznano za niezasadny, gdyż uzasadnienie WSA spełniało wymogi formalne. Odnosząc się do braku upomnienia, NSA stwierdził, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, w przypadku należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa i wysokość została określona w ostatecznym orzeczeniu, nie jest wymagane doręczenie upomnienia, co miało miejsce w tej sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście doręczeń oraz wymogów formalnych wszczęcia postępowania egzekucyjnego (brak upomnienia).
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i proceduralnych, w tym interpretacji rozporządzenia wykonawczego do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wadliwe doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, z pominięciem ustanowionego pełnomocnika, skutkuje przedawnieniem egzekwowanej należności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwe doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia nie skutkuje automatycznie przedawnieniem egzekwowanej należności, jeśli kwestia ta była już przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu podatkowym i sądowym, a zarzuty w skardze kasacyjnej nie podważają skutecznie stanowiska sądu niższej instancji co do dopuszczalności badania tej kwestii.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji uznał, że kwestia prawidłowego zawieszenia biegu terminu przedawnienia była już rozpatrywana i nie podlega odrębnemu badaniu w postępowaniu kasacyjnym, jeśli skarga kasacyjna nie kwestionuje tego stanowiska. NSA potwierdził, że zarzuty dotyczące przedawnienia nie były skutecznie podniesione.
Czy w przypadku egzekucji należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa i wysokość została określona w ostatecznym orzeczeniu, istnieje obowiązek doręczenia upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadkach określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów, w tym gdy egzekucja dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu, nie jest wymagane doręczenie upomnienia.
Uzasadnienie
NSA powołał się na § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r., zgodnie z którym egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w określonych sytuacjach, w tym gdy dotyczy należności powstających z mocy prawa i określonych w ostatecznym orzeczeniu. Odsetki jako należność uboczna dochodzona łącznie z należnością główną dzielą jej los.
Czy naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie wadliwego uzasadnienia wyroku może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej?
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w ograniczonym zakresie. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć do podważenia prawidłowości ustaleń faktycznych ani wykładni prawa materialnego, a jedynie do zwalczania wad uzasadnienia uniemożliwiających kontrolę instancyjną.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi uzasadnienia wyroku. Zarzut naruszenia tego przepisu nie może być samodzielną podstawą kasacyjną, chyba że motywy wyroku nie zawierają stanowiska co do stanu faktycznego. W tej sprawie uzasadnienie WSA było wystarczające, a zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie mógł skutecznie zwalczać merytorycznej treści wyroku.
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 15 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 15 § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy przypadków, gdy egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia.
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
O.p. art. 70c
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego z powodu wadliwego doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu przedawnienia. • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania podatkowego i prawa materialnego, w tym braku obowiązku doręczenia upomnienia. • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w analizowanej sprawie nie występuje. • Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez jej podstawy i wnioski. • Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też przepisów postępowania, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. • Zarzuć naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć do podważenia prawidłowości przyjętego przez Sąd meriti stanu faktycznego, czy też stanowiska co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, a w konsekwencji trafności rozstrzygnięcia. • Egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu.
Skład orzekający
Dominik Gajewski
sprawozdawca
Jacek Pruszyński
przewodniczący
Mirella Łent
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście doręczeń oraz wymogów formalnych wszczęcia postępowania egzekucyjnego (brak upomnienia)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i proceduralnych, w tym interpretacji rozporządzenia wykonawczego do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w egzekucji administracyjnej, takich jak przedawnienie i obowiązek doręczenia upomnienia, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego i administracyjnego.
“Egzekucja podatkowa bez upomnienia? NSA wyjaśnia wyjątki od reguły.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.