III FSK 442/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki cywilnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Spór dotyczył przede wszystkim tego, czy zarządzenie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego z dnia 7 grudnia 2016 r. było prawidłowe i czy jego doręczenie wspólniczce spółki w dniu 8 grudnia 2016 r. przerwało bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za wrzesień 2011 r. Spółka argumentowała, że zarządzenie było wadliwe, a w konsekwencji zobowiązanie uległo przedawnieniu. Sąd pierwszej instancji oraz organy administracji uznały, że zarządzenie było prawidłowe, a doręczenie go przerwało bieg przedawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny, po analizie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Ordynacji podatkowej, uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd stwierdził, że zarządzenie zabezpieczenia nie spełniało wymogów formalnych, w szczególności nie zawierało imion i nazwisk oraz numerów PESEL wspólniczek spółki cywilnej, co jest wymogiem wynikającym z rozporządzenia Ministra Finansów. Brak ten, zgodnie z art. 157 § 1 u.p.e.a., uniemożliwiał przystąpienie do zabezpieczenia. Sąd podkreślił, że wadliwe czynności organów podatkowych nie mogą prowadzić do przerwania lub zawieszenia biegu terminów przedawnienia, co jest zgodne z zasadą legalizmu i pewności prawa. W związku z tym, że zarządzenie zabezpieczenia było wadliwe, nie mogło ono przerwać biegu przedawnienia. Dodatkowo, sąd wskazał, że nawet gdyby przyjąć, że doręczenie zarządzenia zabezpieczenia przerwało bieg terminu przedawnienia, to i tak przedawnienie nastąpiło przed skutecznym zajęciem wierzytelności z rachunku bankowego, a także przed wygaśnięciem decyzji o zabezpieczeniu. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienie Dyrektora IAS, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz spółki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że wadliwe czynności organów administracji, w tym zarządzenia zabezpieczenia, nie mogą skutkować przerwaniem biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Podkreślenie znaczenia formalnych wymogów przy wydawaniu zarządzeń zabezpieczających.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki cywilnej i wadliwości zarządzenia zabezpieczenia. Interpretacja przepisów o przedawnieniu i zabezpieczeniu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wadliwe zarządzenie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego, które nie zawiera wymaganych przez prawo elementów, może skutecznie przerwać lub zawiesić bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwe zarządzenie zabezpieczenia, które nie spełnia ustawowych wymogów formalnych, nie może skutecznie przerwać ani zawiesić biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Działania organów podatkowych sprzeczne z prawem nie mogą prowadzić do niekorzystnych skutków dla podatnika.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zarządzenie zabezpieczenia było wadliwe, ponieważ nie zawierało imion i nazwisk oraz numerów PESEL wspólniczek spółki cywilnej, co jest wymogiem formalnym. Brak ten, zgodnie z przepisami, uniemożliwia przystąpienie do zabezpieczenia i tym samym nie może wywołać skutków prawnych w postaci przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia. Sąd podkreślił, że zasada legalizmu wymaga, aby organy działały w granicach prawa, a wadliwe czynności nie mogą być podstawą do wyciągania korzystnych dla organu skutków.
Czy spółka cywilna jest podatnikiem podatku od towarów i usług?
Odpowiedź sądu
Tak, spółka cywilna jest traktowana jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej i jako taka jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, spółka cywilna jest podatnikiem tego podatku, a nie jej wspólnicy.
Czy doręczenie tytułów wykonawczych bankowi po przedawnieniu zobowiązania podatkowego może przerwać bieg przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli przedawnienie nastąpiło przed skutecznym doręczeniem tytułów wykonawczych lub przekształceniem zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że w sytuacji, gdy zarządzenie zabezpieczenia było wadliwe i nie przerwało biegu przedawnienia, a następnie doręczenie tytułów wykonawczych nastąpiło po upływie terminu przedawnienia, nie można mówić o skutecznym przerwaniu biegu przedawnienia.
Przepisy (15)
Główne
u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje m.in. gdy obowiązek umorzony został wskutek przedawnienia.
u.p.e.a. art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarządzenie zabezpieczenia powinno zawierać wskazanie firmy zobowiązanego, a w przypadku spółek nieposiadających osobowości prawnej - dane wspólników.
O.p. art. 70 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 70 § 4
Ustawa Ordynacja podatkowa
Przerwanie biegu terminu przedawnienia.
O.p. art. 70 § 6 pkt 4
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zawieszenie biegu terminu przedawnienia z dniem doręczenia zarządzenia zabezpieczenia.
O.p. art. 70 § 7 pkt 4
Ustawa Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się lub biegnie dalej od dnia następującego po dniu wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu.
u.p.t.u. art. 15 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnikiem podatku VAT jest spółka cywilna.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 154 § 4 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne.
u.p.e.a. art. 81 § 1a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy sytuacji, gdy rachunek bankowy jest prowadzony dla kilku osób fizycznych, ale nie wszystkie są zobowiązanymi. Nie miał zastosowania w tej sprawie.
u.p.e.a. art. 151
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Odpowiednie stosowanie przepisów P.p.s.a.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odpowiednie stosowanie przepisów.
P.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA na posiedzeniu niejawnym.
P.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
O.p. art. 121 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada zaufania podatnika do organów podatkowych.
O.p. art. 33a § 1 pkt 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
Wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzadzenie zabezpieczenia było wadliwe, ponieważ nie zawierało wymaganych danych wspólników spółki cywilnej. • Wadliwe zarządzenie zabezpieczenia nie mogło przerwać ani zawiesić biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, co powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA i organów administracji, że zarządzenie zabezpieczenia było prawidłowe i przerwało bieg przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
wadliwie sporządzone zarządzenie zabezpieczenia może doprowadzić do skutku w postaci zawieszenia biegu przedawnienia • wadliwe czynności organów podatkowych nie mogą powodować zawieszenia, bądź przerwania biegu terminów przedawnienia • nie może wywoływać skutków prawnych środek egzekucyjny, który - jako uchylony z uwagi na wadliwość (brak legalności) podstawy prawnej egzekucyjnego jego zastosowania, skutkującą umorzeniem postępowania - w ogóle nie powinien być stosowany.
Skład orzekający
Jolanta Sokołowska
sprawozdawca
Paweł Borszowski
przewodniczący
Paweł Dąbek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że wadliwe czynności organów administracji, w tym zarządzenia zabezpieczenia, nie mogą skutkować przerwaniem biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Podkreślenie znaczenia formalnych wymogów przy wydawaniu zarządzeń zabezpieczających."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki cywilnej i wadliwości zarządzenia zabezpieczenia. Interpretacja przepisów o przedawnieniu i zabezpieczeniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia przedawnienia zobowiązań podatkowych i wadliwości działań organów administracji, co ma duże znaczenie praktyczne dla podatników i ich pełnomocników.
“Wadliwe zarządzenie zabezpieczenia: jak błąd urzędnika może uratować przed przedawnieniem podatkowym?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.