Orzeczenie · 2026-05-12

III FSK 303/25Oddalenie skargi kasacyjnej zabezpieczenie podatkowe 57

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-12
NSAPodatkoweWysokansa
egzekucja administracyjnazabezpieczeniezobowiązania podatkowedłużnik zajętej wierzytelnościustawa o finansach publicznychpostępowanie egzekucyjneNSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki R. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Spółka zarzucała Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a także naruszenie przepisów materialnych, w szczególności art. 67 § 1 i § 2 pkt 2 u.p.e.a. oraz art. 1a pkt 3 u.p.e.a. Głównym zarzutem było nieprawidłowe oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności w zawiadomieniu o zajęciu zabezpieczającym. Spółka twierdziła, że dłużnikiem powinien być Naczelnik urzędu, a nie Urząd Skarbowy jako jednostka organizacyjna. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji i organu administracji. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z ustawą o finansach publicznych, jednostki sektora finansów publicznych, takie jak urzędy skarbowe, są adresatami norm prawnych i dokonują wydatków oraz zaciągają zobowiązania. Prawodawca nie utożsamia roli jednostki budżetowej z rolą dysponenta środków budżetowych. W związku z tym, Dyrektor IAS i WSA prawidłowo uznali Urząd Skarbowy za dłużnika zajętej wierzytelności. Sąd podkreślił również, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., nie zostały skutecznie uzasadnione lub okazały się bezzasadne. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a spółka obciążona kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'dłużnika zajętej wierzytelności' w kontekście jednostek sektora finansów publicznych i dysponentów środków budżetowych w postępowaniu egzekucyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zabezpieczenia zobowiązań podatkowych i oznaczenia dłużnika w zawiadomieniu o zajęciu.

Zagadnienia prawne (2)

Kto jest prawidłowym dłużnikiem zajętej wierzytelności w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i ustawy o finansach publicznych w przypadku zabezpieczenia zobowiązań podatkowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Prawidłowym dłużnikiem zajętej wierzytelności jest jednostka sektora finansów publicznych (np. Urząd Skarbowy), a nie jej kierownik czy dysponent środków.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o finansach publicznych, wskazując, że jednostki budżetowe są adresatami norm prawnych, dokonują wydatków i zaciągają zobowiązania. Prawodawca nie utożsamia roli jednostki budżetowej z rolą dysponenta środków. Dysponent jest podmiotem uprawnionym do rozporządzania środkami, ale nie staje się właścicielem aktywów ani dłużnikiem jednostki, której mieniem rozporządza.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, w szczególności brak wyczerpującego ustosunkowania się do zarzutów skargi, miało istotny wpływ na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie był zasadny, ponieważ uzasadnienie wyroku WSA umożliwiało kontrolę instancyjną, a sąd odniósł się do najistotniejszych aspektów sprawy.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że wadliwość uzasadnienia może stanowić podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uniemożliwia kontrolę instancyjną lub gdy ocena zgodności z prawem jest formułowana bez odniesienia do stanu faktycznego. W tym przypadku uzasadnienie było wystarczające, a zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może sprowadzać się do polemiki z przedstawionym stanowiskiem sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną spółki R. sp. z o.o.

Przepisy (45)

Główne

u.p.e.a. art. 67 § § 1 i § 2 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy oznaczenia dłużnika zajętej wierzytelności.

u.p.e.a. art. 1a § pkt 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja dłużnika zajętej wierzytelności.

u.p.e.a. art. 166b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54 § § 1 pkt 1 i § 4 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 89 § § 1 i 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 89a § § 1a i §1b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.f.p. art. 1a § pkt 3

Ustawa o finansach publicznych

Definicja dłużnika zajętej wierzytelności.

u.f.p. art. 114 § ust. 4

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 2 § pkt 8

Ustawa o finansach publicznych

Definicja dysponenta części budżetowych.

u.f.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o finansach publicznych

Zakres stosowania ustawy do jednostek sektora finansów publicznych.

u.f.p. art. 9 § pkt 3

Ustawa o finansach publicznych

Definicja sektora finansów publicznych.

u.f.p. art. 11 § ust. 1

Ustawa o finansach publicznych

Definicja jednostek budżetowych.

u.f.p. art. 10 § ust. 1

Ustawa o finansach publicznych

Zasady gospodarki finansowej jednostek budżetowych.

u.f.p. art. 41 § ust. 1

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 44 § ust. 2

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 46 § ust. 1

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 12 § ust. 3

Ustawa o finansach publicznych

ustawa o KAS art. 37

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

Kierownik jednostki organizacyjnej - izby administracji skarbowej.

ustawa o KAS art. 11 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

ustawa o KAS art. 28 § ust. 2 i 4

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

t. j. art. 166b

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 124 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.f.p. art. 139 § ust. 2

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 114 § ust. 3 pkt 2

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 3

Ustawa o finansach publicznych

p.p.s.a. art. 173 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 175 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 177 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe oznaczenie Urzędu Skarbowego jako dłużnika zajętej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym. • Interpretacja przepisów ustawy o finansach publicznych wskazująca, że jednostki sektora finansów publicznych są dłużnikami, a nie dysponenci środków.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez oddalenie skargi, gdy organ II instancji naruszył art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 18, art. 166b u.p.e.a. • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu braku wyczerpującego ustosunkowania się do zarzutów skargi.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotem sporu jest rozstrzygnięcie, czy w zawiadomieniu o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej skarżącej prawidłowo wskazano, jako dłużnika zajętej wierzytelności, Urząd Skarbowy P. [...]. • Wyraz 'dysponent' został użyty w znaczeniu potocznym, a nie normatywnym. • Jednostki budżetowe stosują zasady gospodarki finansowej określone w ustawie o finansach publicznych. • Prawodawca nie utożsamia roli, uprawnień i obowiązków jednostki budżetowej z rolą dysponenta przekazanych mu środków budżetowych. • Dysponent przekazanych mu środków budżetowych nie jest dłużnikiem zobowiązanego w rozumieniu art. 1a pkt 3 u.p.e.a.

Skład orzekający

Stanisław Bogucki

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Pruszyński

członek

Agnieszka Olesińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'dłużnika zajętej wierzytelności' w kontekście jednostek sektora finansów publicznych i dysponentów środków budżetowych w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zabezpieczenia zobowiązań podatkowych i oznaczenia dłużnika w zawiadomieniu o zajęciu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia interpretacji przepisów dotyczących dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym, co ma znaczenie praktyczne dla wielu podmiotów. Choć nie zawiera nietypowych faktów, precyzyjna analiza prawna jest cenna dla profesjonalistów.

Kto jest dłużnikiem w postępowaniu egzekucyjnym? NSA wyjaśnia kluczowe rozróżnienie między urzędem a dysponentem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst