Orzeczenie · 2026-02-05

III FSK 29/25Oddalenie skargi kasacyjnej odpowiedzialność podatkowa osob trzecich

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-05
NSAPodatkoweŚredniansa
odpowiedzialność podatkowaosoba trzeciazaległości podatkoweVATodsetki za zwłokępostępowanie egzekucyjneumorzenie postępowaniaOrdynacja podatkowaskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o odpowiedzialności podatkowej S.S. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki w podatku VAT. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 133, 134, 145 p.p.s.a. w związku z art. 210, 120, 121, 122 Ordynacji podatkowej, kwestionując sposób ustalenia stanu faktycznego, uzasadnienie decyzji oraz naliczanie odsetek. Podnosił również zarzut naruszenia art. 115 § 1 o.p. poprzez brak udziału spółki jako podmiotu solidarnie zobowiązanego w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza badanie jedynie wskazanych przez stronę przepisów. Stwierdził, że zarzuty dotyczące poprawności obliczenia odsetek i wysokości zobowiązania nie mogły być skutecznie podniesione w ramach zarzutów procesowych, gdyż postępowanie na podstawie art. 115 § 1 o.p. dotyczy odpowiedzialności osoby trzeciej, a nie ustalania wysokości zobowiązania podatkowego. Sąd odmówił również przeprowadzenia dowodu z dokumentów dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego, wyjaśniając, że umorzenie to nie jest formą wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Podkreślono, że podatnik nie jest stroną w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności osoby trzeciej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w szczególności w kontekście umorzenia postępowania egzekucyjnego i braku udziału podatnika w postępowaniu dotyczącym osoby trzeciej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w VAT.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu braku majątku zobowiązanego wygasa zobowiązanie podatkowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umorzenie postępowania egzekucyjnego nie stanowi formy wygaśnięcia zobowiązania podatkowego.

Uzasadnienie

Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nawet z powodu braku majątku, jest okolicznością indyferentną w aspekcie istnienia samego zobowiązania podatkowego.

Czy podatnik powinien być uczestnikiem postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie jest stroną w postępowaniu dotyczącym orzeczenia odpowiedzialności za jego zaległości podatkowe, gdyż postępowanie to dotyczy interesu prawnego osoby trzeciej.

Uzasadnienie

Postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich (np. na podstawie art. 115 § 1 o.p.) dotyczy podmiotów innych niż podatnik. Odpowiedzialność podatnika wynika z art. 26 o.p., a postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej nie dotyczy jego interesu prawnego.

Czy zarzuty procesowe dotyczące błędów w ustaleniu stanu faktycznego lub uzasadnieniu decyzji mogą skutecznie podważyć odpowiedzialność osoby trzeciej, jeśli nie kwestionują zastosowania przepisów o odpowiedzialności osób trzecich?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w postępowaniu na podstawie art. 115 § 1 o.p. przedmiotem są wyłącznie kwestie związane z odpowiedzialnością osoby trzeciej. Kwestionowanie prawidłowości kwot zobowiązania podatkowego, należności ubocznych czy kosztów egzekucyjnych nie może być skuteczne poprzez sam zarzut procesowy, jeśli nie podniesiono zarzutu naruszenia przepisów o odpowiedzialności osób trzecich.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że w ramach skargi kasacyjnej badane są jedynie wskazane przez stronę przepisy. Zarzuty procesowe dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych lub uzasadnieniu decyzji nie mogą zastąpić zarzutu naruszenia prawa materialnego dotyczącego samej podstawy odpowiedzialności osoby trzeciej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną S.S. od wyroku WSA w Krakowie.

Przepisy (23)

Główne

o.p. art. 115 § 1

Ordynacja podatkowa

Podstawa odpowiedzialności wspólnika spółki za zaległości podatkowe spółki. Zarzut naruszenia poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że spółka nie powinna być uczestnikiem postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

o.p. art. 210 § 1

Ordynacja podatkowa

Zarzut naruszenia ust. 4, 5 i 6 oraz § 4 poprzez brak stosownego uzasadnienia faktycznego i prawnego, w tym brak przedstawienia jasnych reguł obliczania odsetek.

o.p. art. 54 § 1

Ordynacja podatkowa

Zarzut dotyczący zawieszenia biegu naliczania odsetek w przypadkach określonych w ust. 3 i 7.

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

Zarzut naruszenia poprzez prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie.

o.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

Zarzut naruszenia poprzez prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zarzut naruszenia poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego.

o.p. art. 133 § 1

Ordynacja podatkowa

Zarzut naruszenia poprzez uznanie, że spółka nie powinna być uczestnikiem postępowania.

o.p. art. 133 § 2

Ordynacja podatkowa

Zarzut naruszenia poprzez uznanie, że spółka nie powinna być uczestnikiem postępowania.

o.p. art. 107 § 1

Ordynacja podatkowa

Wskazanie, że w przypadkach przewidzianych w rozdziale, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają solidarnie z podatnikiem osoby trzecie.

o.p. art. 26

Ordynacja podatkowa

Podstawa odpowiedzialności podatnika całym swoim majątkiem za zobowiązania podatkowe.

o.p. art. 59 § 1

Ordynacja podatkowa

Podstawa prawna wskazująca, że umorzenie postępowania egzekucyjnego nie jest formą wygaśnięcia zobowiązania podatkowego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia poprzez oparcie się na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony.

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia poprzez oparcie się na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia poprzez oparcie się na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia poprzez oparcie się na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada związania NSA granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna odmowy przeprowadzenia dowodu z dokumentów.

p.p.s.a. art. 204

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 59 § 1

Podstawa prawna wskazująca, że postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku bezskuteczności egzekucji.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 210 § 1 ust. 4, 5 i 6 oraz § 4 o.p. poprzez brak stosownego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, w tym brak jasnych reguł obliczania odsetek. • Naruszenie art. 120, 121 § 1 i 122 o.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób budzący wątpliwości i nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony. • Naruszenie art. 122 o.p. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, w tym błędne ustalenie zobowiązań podatkowych spółki za okresy od października do grudnia 2017 r. i stycznia 2018 r. • Naruszenie art. 115 § 1 o.p. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że spółka jako podmiot solidarnie zobowiązany nie powinna być uczestnikiem postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Umorzenie postępowania egzekucyjnego nie stanowi formy wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. • Postępowanie to w aspekcie podmiotowym nie dotyczy bowiem interesu prawnego podatnika ale osoby trzeciej. • Umorzenie postępowań egzekucyjnych jest okolicznością indyferentną w aspekcie istnienia zaległości podatkowej.

Skład orzekający

Bogusław Woźniak

sprawozdawca

Cezary Koziński

członek

Sławomir Presnarowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w szczególności w kontekście umorzenia postępowania egzekucyjnego i braku udziału podatnika w postępowaniu dotyczącym osoby trzeciej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w VAT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności podatkowej osób trzecich i interpretacji przepisów dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

“Czy umorzenie egzekucji chroni przed odpowiedzialnością podatkową? NSA wyjaśnia.”

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst