Orzeczenie · 2026-04-22

III FSK 254/24Oddalenie skargi kasacyjnej egzekucja administracyjna 35

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-22
NSAPodatkoweWysokansa
egzekucja administracyjnaskarga kasacyjnaczynność egzekucyjnaopłata egzekucyjnarachunek bankowyprawo procesowepostępowanie sądowoadministracyjneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki H. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarżąca zarzucała WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym przekroczenie zakresu kognicji sądu, błędne uznanie zasadności zastosowania środka egzekucyjnego (zajęcia rachunku bankowego) mimo dobrowolnego uregulowania zaległości, a także nieprawidłowe naliczenie opłaty egzekucyjnej. NSA uznał te zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że postępowanie w oparciu o art. 54 u.p.e.a. dotyczy jedynie formalnej poprawności czynności egzekucyjnych, a nie zasadności ich zastosowania czy istnienia obowiązku. Kwestie takie jak wygaśnięcie obowiązku w związku z zapłatą czy zasadność obciążenia kosztami egzekucyjnymi powinny być dochodzone w innych trybach przewidzianych ustawą. NSA wskazał, że spółka miała możliwość skorzystania z zarzutów na prowadzenie egzekucji lub zażalenia na postanowienie o kosztach. Sąd stwierdził również, że zajęcie rachunku bankowego było zasadne, gdyż organ egzekucyjny nie posiadał wiedzy o uregulowaniu należności w momencie podejmowania czynności. Opłata egzekucyjna została prawidłowo naliczona zgodnie z art. 64 § 5 u.p.e.a. w obniżonej wysokości 5% z uwagi na dobrowolną spłatę po wszczęciu egzekucji. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zakresu kognicji sądu administracyjnego w sprawach dotyczących czynności egzekucyjnych, możliwość kwestionowania opłat egzekucyjnych oraz zasady stosowania środków egzekucyjnych w kontekście terminowej zapłaty.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i może wymagać uwzględnienia odmienności w innych gałęziach prawa.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd administracyjny w postępowaniu ze skargi na czynność egzekucyjną może badać zasadność zastosowania środka egzekucyjnego, czy jedynie jego formalną poprawność?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd administracyjny w postępowaniu ze skargi na czynność egzekucyjną bada jedynie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych, a nie zasadność ich zastosowania.

Uzasadnienie

Kognicja sądu w postępowaniu skargowym na podstawie art. 54 u.p.e.a. jest ograniczona do formalnej poprawności czynności egzekucyjnych. Kwestie dotyczące istnienia lub wygaśnięcia obowiązku, czy zasadności obciążenia kosztami, powinny być dochodzone w innych trybach przewidzianych ustawą.

Czy spółka może kwestionować naliczenie opłaty egzekucyjnej w skardze na czynność egzekucyjną, jeśli nie skorzystała z innych dostępnych środków prawnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kwestionowanie naliczenia opłaty egzekucyjnej powinno nastąpić w trybie przewidzianym dla postanowień w sprawie kosztów egzekucyjnych, a nie w skardze na czynność egzekucyjną.

Uzasadnienie

Spółce przysługiwały inne środki prawne do kwestionowania opłaty egzekucyjnej, w tym złożenie zażalenia na postanowienie w sprawie kosztów, jeśli takie zostało wydane, lub wystąpienie z wnioskiem o wydanie takiego postanowienia. Brak skorzystania z tych uprawnień uniemożliwia podnoszenie zarzutów w tym zakresie w skardze na czynność egzekucyjną.

Czy zajęcie rachunku bankowego jest zasadne, jeśli płatność należności nastąpiła tego samego dnia, ale przed godziną dokonania zajęcia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zajęcie rachunku bankowego jest zasadne, jeśli organ egzekucyjny nie posiadał wiedzy o uregulowaniu należności w momencie podejmowania czynności zajęcia, zwłaszcza przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego.

Uzasadnienie

Organ egzekucyjny działał w oparciu o posiadane informacje. Fakt, że płatność nastąpiła tego samego dnia, ale organ nie miał o niej wiedzy w momencie wszczęcia zajęcia, nie czyni czynności egzekucyjnej niezasadną. Przyjęcie odmiennego stanowiska uniemożliwiałoby skuteczne prowadzenie egzekucji, szczególnie przy wykorzystaniu systemów teleinformatycznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną H. sp. z o.o.

Przepisy (23)

Główne

u.p.e.a. art. 54 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zakres kognicji sądu w postępowaniu skargowym ogranicza się do badania formalnej poprawności czynności egzekucyjnych, a nie zasadności ich zastosowania.

u.p.e.a. art. 7 § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zakaz stosowania środka egzekucyjnego, gdy egzekwowany obowiązek został wykonany.

u.p.e.a. art. 64 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Naliczanie opłaty egzekucyjnej.

u.p.e.a. art. 64 § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Opłata egzekucyjna w przypadku zapłaty należności po wszczęciu egzekucji wynosi 5% uzyskanych środków.

u.p.e.a. art. 86b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego za pomocą systemu teleinformatycznego.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

o.p. art. 60 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Określenie terminu zapłaty zobowiązania podatkowego.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, dotycząca wygaśnięcia obowiązku.

u.p.e.a. art. 64c § 9

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Możliwość złożenia wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

k.p.a. art. 81a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzyganie wątpliwości na korzyść strony.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt 3 i art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 54 § 4 u.p.e.a., poprzez przekroczenie zakresu przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego i rozstrzyganie co do istnienia podstaw wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. • Naruszenie art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a., poprzez uznanie, iż zarzuty skargi nie zostały oparte na podstawie dokonania czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy i powinny być podnoszone w innym trybie, oraz brak analizy kwestii obciążenia opłatą egzekucyjną. • Naruszenie art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy przepisów postępowania, w tym art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80, 81 i 81a k.p.a. (brak udowodnienia wymagalności, arbitralne domysły), art. 7 § 3 u.p.e.a. (stosowanie środka egzekucyjnego mimo wykonania obowiązku), art. 64 § 4 u.p.e.a. (naliczenie opłaty egzekucyjnej mimo dobrowolnego uiszczenia należności i błędne określenie jej wysokości), art. 60 § 1 pkt 2 o.p. (nieprawidłowe określenie terminu zapłaty).

Godne uwagi sformułowania

w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (zabezpieczających). • Za niedopuszczalną uznaje się sytuację, w której będzie występowała konkurencyjność środków służących ochronie praw zobowiązanego zawartych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mających prowadzić, w wyniku ich uwzględnienia, do tożsamych skutków procesowych. • argumentacja Skarżącej nie odnosi się do formalnej poprawności dokonanej czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, lecz zasadności jej zastosowania z uwagi na dobrowolne uregulowania zaległości w dniu 17 listopada 2022 r. oraz zasadności obciążenia Skarżącej opłatą egzekucyjną. • Skoro bowiem Strona nie kwestionuje zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego to istotnym jest to czy w dniu 17 listopada 2022 r. o godzinie 9.28 organ egzekucyjny mógł zastosować środek egzekucyjny polegający na zajęciu rachunku bankowego w trybie określonym w art. 86b u.p.e.a., tj. z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego. • Co więcej przyjęcie stanowiska Skarżącej uniemożliwiałoby organowi egzekucyjnemu dokonywanie zajęć, zawsze bowiem mogłoby dojść do sytuacji, w której zajęcie dokonywane jest w tym samym dniu co wpłata zobowiązanego.

Skład orzekający

Dominik Gajewski

przewodniczący

Sławomir Presnarowicz

sprawozdawca

Cezary Koziński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kognicji sądu administracyjnego w sprawach dotyczących czynności egzekucyjnych, możliwość kwestionowania opłat egzekucyjnych oraz zasady stosowania środków egzekucyjnych w kontekście terminowej zapłaty."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i może wymagać uwzględnienia odmienności w innych gałęziach prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w egzekucji administracyjnej, które mogą być istotne dla wielu podatników i przedsiębiorców. Wyjaśnia granice kontroli sądowej i dostępne środki prawne.

Egzekucja administracyjna: Kiedy sąd może interweniować, a kiedy podatnik musi szukać innych dróg?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst