Orzeczenie · 2023-02-22

III FSK 2422/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2023-02-22

NSAAdministracyjneWysokansa

postępowanie egzekucyjneczynności egzekucyjneskarga na czynności egzekucyjneNSAprawo administracyjnedoręczeniapełnomocnikskarga kasacyjnaegzekucja administracyjna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 110c § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) oraz art. 32 k.p.a., poprzez zaakceptowanie przez WSA ustaleń organów o zgodności zajęcia nieruchomości z prawem, mimo rzekomego braku skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego i wezwania do zapłaty, a także pominięcia ustanowionego pełnomocnika przy doręczaniu wezwania. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd wyjaśnił, że postępowanie w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną jest odrębnym postępowaniem, w którym ocenie podlegają wyłącznie kwestie formalnoprawne dotyczące prawidłowości czynności egzekucyjnej, a nie prawidłowość wszczęcia egzekucji czy istnienie obowiązku. Podkreślono, że zarzut dotyczący braku skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego, oparty na wyroku sądu karnego, nie mógł być uwzględniony w tym postępowaniu. Odnosząc się do zarzutu pominięcia pełnomocnika przy doręczeniu wezwania, NSA przychylił się do poglądu, że nie każde takie pominięcie pociąga za sobą negatywne skutki dla wyniku postępowania. W tej sprawie, mimo ewentualnego pominięcia pełnomocnika, skarżący miał zagwarantowaną możliwość skorzystania ze swoich praw i złożył skargę na czynność egzekucyjną, co oznacza, że uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Wniosek o dopuszczenie dowodu z wyroku sądu karnego został uznany za niezasadny, gdyż dotyczył dokumentu powstałego po wydaniu zaskarżonego postanowienia, a postępowanie dowodowe przed NSA jest zasadniczo niedopuszczalne. W konsekwencji skargę kasacyjną oddalono, a o kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisów p.p.s.a. i rozporządzenia o opłatach za czynności radców prawnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących skargi na czynności egzekucyjne, w szczególności w kontekście doręczeń i roli pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w relevantnym okresie. Pogląd dotyczący pominięcia pełnomocnika może być różnie interpretowany w zależności od kontekstu i przepisów szczególnych (np. Ordynacja podatkowa).

Zagadnienia prawne (3)

Czy doręczenie wezwania do zapłaty egzekwowanych należności wraz z odpisem tytułu wykonawczego, o którym mowa w art. 110c § 2 u.p.e.a., wymaga osobistego działania zobowiązanego, czy może być skierowane do jego pełnomocnika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie wezwania, o którym mowa w art. 110c § 2 u.p.e.a., nie wymaga osobistego działania zobowiązanego i może być skierowane do jego pełnomocnika.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że użyty w przepisie zwrot 'wezwanie zobowiązanego' nie oznacza, że czynność ta ma charakter osobisty w rozumieniu art. 32 k.p.a. i wyklucza działanie przez pełnomocnika. Odebranie pisma nie jest czynnością wymagającą osobistego działania strony, a jedynie czynność określona w piśmie może być rozpatrywana w tej kategorii. Zobowiązany, jako strona postępowania, może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności tego wymaga.

Czy pominięcie ustanowionego pełnomocnika przy doręczeniu pisma stronie w postępowaniu egzekucyjnym zawsze stanowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie każde pominięcie pełnomocnika strony pociąga za sobą negatywne skutki dla wyniku postępowania. Należy ocenić, czy uchybienie to mogło wywrzeć negatywny wpływ na procesowe uprawnienia strony.

Uzasadnienie

NSA przychylił się do poglądu, że jeśli strona miała zagwarantowaną możliwość skorzystania z przysługujących jej praw (np. złożyła skargę w terminie), to pominięcie pełnomocnika przy doręczeniu pisma, mimo że jest naruszeniem procedury, nie stanowi wady kwalifikowanej ani uchybienia mającego istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sprawie skarżący skorzystał ze swoich praw, składając skargę.

Czy w postępowaniu wszczętym skargą na czynność egzekucyjną można orzekać o prawidłowości wszczęcia egzekucji administracyjnej lub o istnieniu egzekwowanego obowiązku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a., dotyczy wyłącznie kwestii formalnoprawnych związanych z prawidłowością postępowania organu egzekucyjnego w związku z dokonywaną czynnością egzekucyjną, a nie prawidłowości wszczęcia egzekucji czy istnienia obowiązku.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że skarga na czynność egzekucyjną jest środkiem subsydiarnym, a jej zakres jest ograniczony. W tym postępowaniu ocenie podlegają jedynie formalnoprawne aspekty czynności egzekucyjnej, a nie meritum obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (29)

Główne

u.p.e.a. art. 54 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora.

u.p.e.a. art. 110c § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wezwanie zobowiązanego do zapłaty egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odpisem tytułu wykonawczego.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 1a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja 'czynności egzekucyjnej'.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Możliwość działania przez pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym.

u.p.e.a. art. 26 § § 5 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Doręczenie odpisu tytułu wykonawczego jako czynność wymagająca osobistego działania zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 27

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Kryteria tytułu wykonawczego.

u.p.e.a. art. 33

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2