III FSK 149/21Zajęcie zabezpieczające zwrot VAT istnienie wierzytelności
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku dotyczące skargi na czynności egzekucyjne. Sprawa dotyczyła zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z tytułu zwrotu podatku VAT za grudzień 2016 r. i styczeń 2017 r., które skarżący uważał za nieistniejące. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając zajęcie za prawidłowe i skuteczne, wskazując m.in., że wierzytelność istniała w momencie zajęcia, co potwierdził późniejszy przelew środków na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak uchylenia zajęcia mimo zaistnienia przesłanek do jego uchylenia oraz dokonanie zabezpieczenia na nieistniejącej wierzytelności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że skarga na czynności zabezpieczające służy kontroli formalnoprawnej tych czynności, a nie kwestionowaniu zasadności decyzji merytorycznych. Stwierdził, że wierzytelność z tytułu zwrotu VAT istniała w momencie zajęcia, a przepis art. 89a u.p.e.a. dopuszcza rozszerzenie skutków zajęcia na wierzytelności nieistniejące w dniu zajęcia, co jednak nie miało zastosowania w tej sprawie, gdyż wierzytelność istniała. Sąd orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej i zasądzeniu kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zakresu skargi na czynności egzekucyjne w postępowaniu zabezpieczającym oraz kwestia istnienia wierzytelności z tytułu zwrotu VAT w kontekście zajęcia zabezpieczającego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem zabezpieczającym w administracji i specyfiki zwrotu VAT.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga na czynności egzekucyjne w postaci zajęcia zabezpieczającego może być podstawą do kwestionowania istnienia wierzytelności, która ma być przedmiotem zabezpieczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na czynności zabezpieczające służy kontroli formalnoprawnej tych czynności i nie jest środkiem do kwestionowania merytorycznej zasadności decyzji czy istnienia zabezpieczanej wierzytelności, jeśli istnieją inne środki prawne do tego celu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że skarga na czynności zabezpieczające ma charakter subsydiarny i służy ocenie prawidłowości stosowania środków zabezpieczających, a nie kwestionowaniu zasadności decyzji merytorycznych czy istnienia wierzytelności, jeśli istnieją inne środki zaskarżenia.
Czy wierzytelność z tytułu zwrotu podatku VAT za określony okres istnieje w momencie dokonania zajęcia zabezpieczającego, jeśli organ nie dokonał zwrotu w terminie i nie wydał postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wierzytelność istnieje, jeśli organ egzekucyjny otrzymał środki od dłużnika zajętej wierzytelności na pokrycie zobowiązania, nawet jeśli zwrot podatku nie został jeszcze dokonany.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów i sądu pierwszej instancji, że wierzytelność istniała w momencie zajęcia, co potwierdził fakt przekazania środków na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego. Niewydanie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu nie oznaczało kwestionowania zasadności zwrotu.
Czy rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym przez Naczelny Sąd Administracyjny w okresie pandemii COVID-19, na podstawie art. 15 zzs4 ustawy o COVID-19, narusza prawo do publicznej rozprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, ograniczenie prawa do publicznej rozprawy w postaci rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w okresie pandemii jest dopuszczalne i proporcjonalne, mając na celu ochronę zdrowia publicznego przy jednoczesnym zapewnieniu funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy ustawy o COVID-19 stanowią wyjątek od zasady jawności rozprawy, a ograniczenie to jest konieczne w demokratycznym państwie dla ochrony zdrowia publicznego, zgodnie z zasadą proporcjonalności.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (18)
Główne
u.p.e.a. art. 54 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 54 § 5a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 89 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 164 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 89a § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 33 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 166b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 157a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 164 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
uCOVID-19 art. 15 zzs4 § 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
uCOVID-19 art. 15 zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 lit. C
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wierzytelność z tytułu zwrotu VAT za grudzień 2016 r. i styczeń 2017 r. istniała w momencie zajęcia zabezpieczającego. • Skarga na czynności zabezpieczające nie jest właściwym środkiem do kwestionowania istnienia zabezpieczanej wierzytelności. • Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w okresie pandemii było uzasadnione.
Odrzucone argumenty
Zajęcie zabezpieczające zostało dokonane na nieistniejącej wierzytelności. • Organ naruszył art. 157a u.p.e.a. przez brak wydania postanowienia o zmianie sposobu zabezpieczenia. • Naruszenie art. 89 i 89a w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a. przez nieprawidłowe zastosowanie przepisów w sytuacji braku przesłanek do uznania istnienia wierzytelności.
Godne uwagi sformułowania
skarga na czynności zabezpieczające nie jest uniwersalnym środkiem prawnym, za pomocą którego zobowiązany mógłby kwestionować wszelkie czynności oraz zdarzenia mające miejsce w toku postępowania zabezpieczającego. • Wierzytelność istniała – w dniu 22 sierpnia 2017 r. dłużnik zajętej wierzytelności przekazał na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego kwotę 38.821 zł. • To właśnie postępowanie zabezpieczające zmierza do szukania majątku podlegającego zabezpieczeniu poprzez stosowanie czynności zabezpieczających.
Skład orzekający
Paweł Borszowski
przewodniczący
Anna Dalkowska
sprawozdawca
Jacek Pruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu skargi na czynności egzekucyjne w postępowaniu zabezpieczającym oraz kwestia istnienia wierzytelności z tytułu zwrotu VAT w kontekście zajęcia zabezpieczającego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem zabezpieczającym w administracji i specyfiki zwrotu VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności zakresu skargi na czynności zabezpieczające i dowodzenia istnienia wierzytelności. Jest to interesujące dla prawników procesualistów i specjalistów od prawa administracyjnego.
“Czy zajęcie zwrotu VAT może być skuteczne, gdy wierzytelność wydaje się niepewna? NSA wyjaśnia granice skargi na czynności egzekucyjne.”
Dane finansowe
WPS: 18 950 908 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.