III FSK 1420/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.D. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora IAS odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący kwestionował dopuszczalność egzekucji, powołując się na art. 59 § 1 pkt 1 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), twierdząc, że nie uchylał się od wykonania obowiązku i że tytuł wykonawczy był wadliwy. Sąd pierwszej instancji uznał, że przesłanki niedopuszczalności egzekucji mają charakter formalny i nie zaszły w tej sprawie. Podkreślono, że obowiązek nie został wykonany, nadano mu rygor natychmiastowej wykonalności, a złożenie wniosku o rozłożenie długu na raty nie niweczy stanu niewykonania zobowiązania ani nie wstrzymuje egzekucji. NSA podzielił stanowisko WSA, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że ustawa egzekucyjna nakłada na wierzyciela obowiązek podjęcia czynności egzekucyjnych, gdy zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku, a samo złożenie wniosku o ulgę nie jest przesłanką do odstąpienia od tych działań. NSA wskazał, że egzekucja jest dopuszczalna, gdy obowiązek jest wymagalny, a zobowiązany się od niego powstrzymuje, a wykonanie obowiązku w całości jest warunkiem jego spełnienia. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczący wadliwości uzasadnienia wyroku WSA oraz zarzuty naruszenia Karty Praw Podstawowych UE, uznając, że skarżącemu zapewniono prawo do dobrej administracji. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie dopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej mimo złożenia wniosku o rozłożenie długu na raty oraz interpretacja przesłanek niedopuszczalności egzekucji i wymogów formalnych tytułu wykonawczego.
Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i może wymagać analizy w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy złożenie wniosku o rozłożenie zaległości podatkowej na raty stanowi przesłankę do umorzenia postępowania egzekucyjnego lub wstrzymania jego prowadzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, złożenie wniosku o rozłożenie zaległości na raty nie stanowi obligatoryjnej przesłanki do odstąpienia od podjęcia przez wierzyciela działań egzekucyjnych ani nie wpływa na dopuszczalność wszczętego wcześniej postępowania egzekucyjnego. Dopiero wydanie pozytywnej decyzji w przedmiocie przyznania ulgi może skutecznie rzutować na dopuszczalność wszczęcia i kontynuowanie postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że celem ustawy egzekucyjnej jest realizacja obowiązku przez zobowiązanego, a wniosek o ulgę nie wstrzymuje egzekucji. Podzielono utrwalony pogląd orzeczniczy, że egzekucja jest dopuszczalna, gdy obowiązek jest wymagalny, a zobowiązany się od niego powstrzymuje. Złożenie wniosku o raty nie niweczy stanu niewykonania zobowiązania i nie zapobiega wycofywaniu majątku spod egzekucji.
Czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi formalne określone w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeśli zawiera dane dotyczące zobowiązanego i jego odpowiedzialności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, tytuł wykonawczy spełnia wymogi formalne, nawet jeśli zawiera nieprawidłowe informacje, o ile zawiera wszystkie ustawowe elementy. Brak w tytule wykonawczym ustawowych elementów może skutkować zastosowaniem art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., ale nie sytuacja, gdy dane ujawnione w tytule są kwestionowane przez zobowiązanego.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów art. 27 u.p.e.a. tylko wtedy, gdy nie zawiera któregokolwiek z wymaganych elementów. Prawidłowość zaznaczenia przez wierzyciela wybranego pola (np. o ścisłym związku obowiązku z osobą zobowiązanego) nie ma znaczenia dla oceny spełnienia wymogów formalnych. W tej sprawie egzekucja skierowana była do majątku osobistego skarżącego, a jego małżonka nie występowała jako zobowiązana.
Czy wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego narusza prawo do dobrej administracji (art. 41 Karty Praw Podstawowych UE), jeśli zobowiązany nie uchylał się od wykonania obowiązku i podejmował działania w celu jego wykonania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego nie narusza prawa do dobrej administracji, ponieważ organ egzekucyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej, lecz podejmuje działania w celu przymusowego wyegzekwowania obowiązku. Prawo do bycia wysłuchanym nie oznacza obowiązku wstrzymania egzekucji na podstawie wniosku o ulgę.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że prawo do dobrej administracji, w tym prawo do bycia wysłuchanym, nie nakłada na organ egzekucyjny obowiązku wstrzymania działań egzekucyjnych w sytuacji, gdy obowiązek jest wymagalny. Złożenie wniosku o raty nie jest przesłanką do odstąpienia od egzekucji, a celem postępowania jest przymusowe wykonanie obowiązku.
Przepisy (33)
Główne
u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Niedopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej z uwagi na niespełnienie przesłanki ogólnej dopuszczalności prowadzenia egzekucji, tj. brak uchylania się od wykonania obowiązku przez zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 6 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Obowiązek podjęcia czynności egzekucyjnych istnieje następnego dnia po upływie terminu płatności.
u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Niedopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej z uwagi na niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uwzględnienia skargi - naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Dz.U. 2023 poz 2505 art. 59 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2023 poz 2505 art. 6 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2024 poz 935 art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 poz 935 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 poz 935 art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 poz 935 art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
KPP art. 41 § ust. 1 i 2
Karta Praw Podstawowych UE
Prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie, w tym prawo do bycia wysłuchanym.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 27
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wymogi, jakie musi spełniać tytuł wykonawczy.
u.p.e.a. art. 8
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zasada pogłębiania zaufania do organów Państwa (w kontekście KPA).
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zastosowanie przepisów KPA w postępowaniu egzekucyjnym.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez WSA.
p.p.s.a. art. 204 § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Dz.U. 2023 poz 2505 art. 27
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2023 poz 2505 art. 8
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2023 poz 2505 art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
K.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
KPP art. 1
Karta Praw Podstawowych UE
KPP art. 17 § ust. 1
Karta Praw Podstawowych UE
KPP art. 41
Karta Praw Podstawowych UE
KPP art. 51 § ust. 1
Karta Praw Podstawowych UE
Argumenty
Odrzucone argumenty
Niedopuszczalność prowadzenia egzekucji z powodu braku uchylania się od wykonania obowiązku. • Niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. • Naruszenie prawa do dobrej administracji (art. 41 KPP UE). • Wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA (art. 141 § 4 p.p.s.a.).
Godne uwagi sformułowania
Złożenie wniosku o rozłożenie zaległości na raty nie niweczy stanu, w którym zobowiązanie pozostaje niewykonane. • Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej musi mieć źródło w przepisach prawa, całkowicie wyłączających w danej sprawie możliwość przymusowej realizacji danego obowiązku. • Za spełnienie obowiązku należy uznać jego wykonanie w całości, nie zaś częściowe jego wykonanie i podjęcie starań w celu realizacji tego obowiązku w przyszłości. • Samo złożenie wniosku o zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązania nie stanowi obligatoryjnej przesłanki odstąpienia od podjęcia przez wierzyciela działań egzekucyjnych.
Skład orzekający
Jacek Pruszyński
przewodniczący
Bogusław Woźniak
członek
Cezary Koziński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej mimo złożenia wniosku o rozłożenie długu na raty oraz interpretacja przesłanek niedopuszczalności egzekucji i wymogów formalnych tytułu wykonawczego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i może wymagać analizy w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla podatników i organów egzekucyjnych – wpływu wniosku o raty na postępowanie egzekucyjne. Interpretacja NSA jest kluczowa dla zrozumienia granic prawa do dobrej administracji w kontekście egzekucji.
“Wniosek o raty nie wstrzyma egzekucji? NSA wyjaśnia granice prawa podatnika.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.