III FSK 1366/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który wcześniej oddalił skargę skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie dotyczące egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarżący w skardze kasacyjnej podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 PPSA (brak uzasadnienia) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA w zw. z art. 105 § 1 KPA i art. 18 u.p.e.a. (niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego). Skarżący argumentował, że postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, a sąd pierwszej instancji nie przeprowadził pełnej kontroli. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd wyjaśnił, że naruszenie art. 141 § 4 PPSA może stanowić podstawę kasacyjną tylko w sytuacji, gdy uzasadnienie uniemożliwia kontrolę orzeczenia, co w tej sprawie nie miało miejsca. Sąd podkreślił, że sąd pierwszej instancji prawidłowo i wyczerpująco uzasadnił podstawę prawną rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 105 § 1 KPA, NSA przywołał utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym sprawa jest bezprzedmiotowa, gdy brak jest materialnoprawnych podstaw do ingerencji organu. Sąd stwierdził, że postępowanie egzekucyjne w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe, a wydanie postanowienia o umorzeniu było obligatoryjne. NSA wskazał również, że organ odwoławczy ma pełną kompetencję do oceny dowodów i że w tej sprawie zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 KPA było właściwe, a nie art. 138 § 1 pkt 2 KPA, ponieważ organ drugiej instancji doszedł do tej samej konkluzji co organ pierwszej instancji. Dodatkowo, w dacie wydania postanowienia, uprawomocniło się postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego oddalające skargę na czynność egzekucyjną. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego (art. 105 KPA) oraz wymogów formalnych uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego (art. 141 § 4 PPSA).
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu egzekucyjnym, ale zasady dotyczące bezprzedmiotowości i uzasadnienia mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie art. 141 § 4 PPSA przez częściowy brak uzasadnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, utrudniające sporządzenie skargi kasacyjnej, stanowi samoistną podstawę kasacyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie art. 141 § 4 PPSA może stanowić samoistną podstawę kasacyjną tylko w sytuacji, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny, co w tej sprawie nie miało miejsca.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 141 § 4 PPSA nie nakłada obowiązku szczegółowego odnoszenia się do wszystkich zarzutów, a jedynie do tych istotnych dla sprawy. W tym przypadku uzasadnienie było wystarczające do przeprowadzenia kontroli.
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek umorzyć postępowanie, gdy stanie się ono bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 KPA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, użycie przez ustawodawcę słowa "wydaje" w art. 105 KPA oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny.
Uzasadnienie
Sąd przywołał utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa, gdy brak jest materialnoprawnych podstaw do ingerencji organu. Wystąpienie przesłanek z art. 105 KPA jest podstawą do umorzenia postępowania, które jest orzeczeniem formalnym.
Czy organ odwoławczy może ocenić dowody zgromadzone w sprawie, nawet jeśli nie zostały one ocenione przez organ pierwszej instancji lub nie wynika to z uzasadnienia decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy korzysta z pełnej kompetencji do oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, a art. 136 KPA umożliwia mu przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, co tym bardziej dopuszcza ocenę już zgromadzonych dowodów.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że skoro organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie, to tym bardziej może ocenić dowody już zgromadzone w aktach sprawy, co potwierdza możliwość zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 KPA, gdy organ drugiej instancji dochodzi do tej samej konkluzji co organ pierwszej instancji.
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Jest to orzeczenie obligatoryjne.
Pomocnicze
k.p.a. art. 141 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Naruszenie może stanowić podstawę kasacyjną, jeśli uniemożliwia kontrolę orzeczenia.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd administracyjny uchyla zaskarżony akt lub czynność w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, jeżeli nie ma podstaw do jej uchylenia lub zmiany.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości lub w części.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 54 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
rozp. MS ws. opłat radcowskich art. § 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie egzekucyjne stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 KPA. • Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 1 KPA, utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. • Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do przeprowadzenia kontroli kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 PPSA przez częściowy brak uzasadnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA w zw. z art. 105 § 1 KPA i art. 18 u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących umorzenia postępowania. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 KPA i art. 18 u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie, w miejsce art. 138 § 1 pkt 2 KPA.
Godne uwagi sformułowania
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną między innymi w przypadku gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelnego Sąd Administracyjny. • Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracji publicznej. • Użycie przez ustawodawcę w art. 105 k.p.a. słowa "wydaje", a nie "może wydać" oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny.
Skład orzekający
Jacek Pruszyński
przewodniczący
Bogusław Dauter
sprawozdawca
Agnieszka Olesińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego (art. 105 KPA) oraz wymogów formalnych uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego (art. 141 § 4 PPSA)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu egzekucyjnym, ale zasady dotyczące bezprzedmiotowości i uzasadnienia mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z egzekucją administracyjną i bezprzedmiotowością postępowania. Choć istotna dla prawników procesowych, nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.