III FSK 1234/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek Prokuratora Krajowego o wyłączenie sędziów NSA, Wojciecha Stachurskiego i Pawła Borszowskiego, opierał się na argumentacji, że ich powołanie na stanowiska sędziowskie nastąpiło w procedurze wadliwej z punktu widzenia prawa unijnego i krajowego, co miałoby prowadzić do nieważności postępowania. Prokurator powołał się na orzecznictwo TSUE dotyczące Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek, uznając go za bezzasadny. Sąd podkreślił, że utrwalone orzecznictwo NSA uznaje legalność powołań sędziów, nawet jeśli procedura poprzedzająca mogła być dotknięta wadami, a sędziowie ci są sędziami europejskimi. NSA odwołał się do zasady lojalnej współpracy z TSUE, ale zaznaczył, że wykładnia prounijna ma swoje granice i nie może prowadzić do sprzeczności z Konstytucją. Sąd wskazał również na brak konkretnych dowodów na brak niezawisłości lub bezstronności wskazanych sędziów, podkreślając ich wieloletnie doświadczenie zawodowe i dorobek naukowy. NSA stwierdził, że nie ma podstaw do uznania, iż skład sądu nie spełnia wymogów ustawowych, a tym samym do stwierdzenia nieważności postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie legalności powołań sędziów NSA dokonanych po reformie KRS, interpretacja orzecznictwa TSUE w kontekście polskiego prawa konstytucyjnego i ustrojowego, zasady dialogu międzysądowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce związanej z reformą wymiaru sprawiedliwości i orzecznictwem TSUE w tym zakresie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sędziowie powołani na stanowiska w Naczelnym Sądzie Administracyjnym na podstawie uchwał Krajowej Rady Sądownictwa po zmianach z 2018 r. spełniają wymogi niezawisłości i bezstronności w rozumieniu prawa UE i Konstytucji RP, a ich udział w składzie orzekającym może prowadzić do nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sędziowie powołani na stanowiska w NSA na podstawie uchwał KRS po zmianach z 2018 r. spełniają wymogi niezawisłości i bezstronności, a ich udział w składzie orzekającym nie prowadzi do nieważności postępowania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że utrwalone orzecznictwo NSA potwierdza legalność powołań sędziów mimo potencjalnych wad procedury, a orzecznictwo TSUE nie podważa statusu sędziów NSA. Podkreślono brak dowodów na brak niezawisłości lub bezstronności wskazanych sędziów oraz ich bogate doświadczenie zawodowe i naukowe.
Jaki jest wpływ orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na ocenę statusu sędziów powołanych w Polsce po reformie KRS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Orzecznictwo TSUE, w tym wyrok w sprawie C-718/21, należy interpretować w kontekście zasady lojalnej współpracy i równowagi kompetencyjnej między UE a państwami członkowskimi, a wykładnia prounijna nie może prowadzić do sprzeczności z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
NSA analizuje orzecznictwo TSUE, wskazując na potrzebę dialogu międzysądowego i podkreślając, że TSUE nie stwierdził utraty statusu sędziego przez osoby powołane w wadliwej procedurze. Podkreślono, że polskie prawo nie przewiduje trybu stwierdzenia, że dana osoba nie jest sędzią, a zasada nieusuwalności sędziego jest gwarantowana przez Konstytucję.
Przepisy (11)
Główne
Dz.U. 2024 poz 935 art. 18
Dz.U. 2024 poz 935 art. 19
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania w przypadku sprzeczności składu sądu z przepisami prawa.
p.p.s.a. art. 271 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania w przypadku wyrokowania przez nienależycie obsadzony sąd.
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość wyłączenia sędziego na jego wniosek.
p.p.s.a. art. 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Procedura badania spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności.
p.u.s.a. art. 6 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Wymagania dotyczące wiedzy w dziedzinie administracji publicznej i prawa administracyjnego dla sędziów sądów administracyjnych.
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja art. 180 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada nieusuwalności sędziego.
Konstytucja art. 187 § ust. 1 pkt 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Skład Krajowej Rady Sądownictwa.
Konstytucja art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Związanie sędziego Konstytucją i ustawami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrwalone orzecznictwo NSA uznaje legalność powołań sędziów mimo potencjalnych wad procedury. • Orzecznictwo TSUE nie podważa statusu sędziów NSA powołanych po reformie KRS. • Brak dowodów na brak niezawisłości lub bezstronności wskazanych sędziów. • Sędziowie posiadają wysokie kwalifikacje, wiedzę i doświadczenie zawodowe. • Zasada nieusuwalności sędziego gwarantowana przez Konstytucję RP. • Wniosek Prokuratora jest ogólny i nie odnosi się do konkretnych okoliczności sprawy lub stron.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Prokuratora oparta na wyroku TSUE C-225/22 i C-718/21, sugerująca, że sędziowie powołani po reformie KRS nie są sądami w rozumieniu prawa UE. • Twierdzenie, że wadliwa procedura powołania sędziów prowadzi do nieważności postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Jest on bowiem dotknięty podstawową wadą, określaną w nauce jako błąd materialny. • Tego rodzaju założenia z punktu widzenia procesowego wykluczają możliwość rozpatrzenia wniosku o wyłączenie sędziego, skoro wnioskodawca przyjmuje, że członek składu orzekającego nie jest sędzią. • za uznaniem sędziego administracyjnego za sędziego europejskiego przemawia to, że określone prawem krajowym warunki materialne i zasady proceduralne dotyczące jego powołania – nawet w sytuacji będących efektem zmian dokonanych ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw wywołującą uzasadnione wątpliwości co do konstytucyjności Krajowej Rady Sądownictwa – nie muszą ani powodować zależności sędziego od władzy ustawodawczej czy władzy wykonawczej, ani budzić wątpliwości co do jego bezstronności, a tym samym nie dają podstaw do przyjęcia, że taki sędzia nie jest sędzią niezawisłym i bezstronnym, czyli dającym rękojmię realizacji prawa do sądu w rozumieniu nie tylko art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ale też art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w zw. z art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej. • Nie musi to świadczyć o występowaniu konfliktu instytucjonalnego, lecz stanowić efekt dialogu orzeczniczego sądów krajowych i TSUE. […]
Skład orzekający
Jacek Brolik
przewodniczący
Tomasz Kolanowski
sprawozdawca
Tomasz Zborzyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie legalności powołań sędziów NSA dokonanych po reformie KRS, interpretacja orzecznictwa TSUE w kontekście polskiego prawa konstytucyjnego i ustrojowego, zasady dialogu międzysądowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce związanej z reformą wymiaru sprawiedliwości i orzecznictwem TSUE w tym zakresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezawisłością sądownictwa i jego niezależnością od władzy wykonawczej i ustawodawczej, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“NSA rozstrzyga: Czy sędziowie powołani po reformie KRS są legalni?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.