III FSK 1078/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania. Skarga o wznowienie dotyczyła postanowienia WSA z 2021 r. w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które zostało wydane w sprawie podatku od spadków i darowizn. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę o wznowienie, argumentując, że instytucja wznowienia postępowania ma zastosowanie jedynie do orzeczeń merytorycznych lub kończących postępowanie w sprawie, a nie do postanowień procesowych czy incydentalnych, takich jak przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie art. 270 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) poprzez błędną wykładnię, twierdząc, że nie ma ograniczenia do zaskarżania orzeczeń kończących postępowanie i że taka wykładnia jest sprzeczna z Konstytucją. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i poglądami doktryny, wznowienie postępowania dotyczy wyłącznie orzeczeń kończących postępowanie w sprawie (wyroków lub postanowień w rozumieniu art. 160-165, 173 § 1 p.p.s.a.). Postanowienie o przyznaniu wynagrodzenia za zastępstwo prawne z urzędu ma charakter incydentalny i nie kończy postępowania sądowoadministracyjnego, w związku z czym nie może być przedmiotem skargi o wznowienie. NSA odrzucił argumentację skarżącego o sprzeczności z art. 190 ust. 4 Konstytucji, wskazując, że nawet orzeczenia TK o niezgodności prawa z Konstytucją mogą stanowić podstawę wznowienia tylko na zasadach określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania, a przepisy p.p.s.a. nie przewidują wznowienia w przypadku orzeczeń niekończących postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów dotyczących wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego i wykluczenie możliwości wznowienia w przypadku postanowień incydentalnych, takich jak przyznanie kosztów pomocy prawnej z urzędu.
Dotyczy wyłącznie spraw sądowoadministracyjnych i specyfiki instytucji wznowienia postępowania.
Zagadnienia prawne (1)
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego może być wniesiona w przypadku postanowienia niekończącego postępowania w sprawie, w szczególności postanowienia o przyznaniu wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga o wznowienie postępowania może być wniesiona wyłącznie w przypadku prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.
Uzasadnienie
Instytucja wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny i służy obalaniu prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie. Postanowienie o przyznaniu wynagrodzenia za zastępstwo prawne z urzędu ma charakter incydentalny, nie wszczyna samodzielnej sprawy sądowoadministracyjnej i nie kończy postępowania, dlatego nie może być przedmiotem skargi o wznowienie.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 270 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Użyty zwrot wskazuje na konieczność zakończenia postępowania przez orzeczenie, co wyklucza postanowienia incydentalne.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 272 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten stanowi, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Jednakże, nawet w takim przypadku, wznowienie następuje na zasadach i w trybie określonych dla danego postępowania, co nie rozszerza możliwości wznowienia na postanowienia niekończące postępowania.
Konstytucja RP art. 190 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis ten stanowi o skutkach orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego dla prawomocnych orzeczeń sądowych, jednakże jego stosowanie do wznowienia postępowania jest ograniczone przepisami właściwymi dla danego postępowania, które nie przewidują wznowienia w przypadku postanowień incydentalnych.
p.p.s.a. art. 132
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Definiuje wyroki jako orzeczenia rozstrzygające sprawę merytorycznie.
p.p.s.a. art. 160
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 165
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 173 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 63
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie o przyznaniu wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu ma charakter incydentalny i nie kończy postępowania sądowoadministracyjnego, w związku z czym nie może być przedmiotem skargi o wznowienie postępowania.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował, że art. 270 p.p.s.a. nie ogranicza możliwości wznowienia postępowania wyłącznie do orzeczeń kończących sprawę, a taka wykładnia jest sprzeczna z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
instytucja wznowienia odnosi się wyłącznie do orzeczeń merytorycznych i nie ma zastosowania do postanowień procesowych, wpadkowych, niekończących postępowania w sprawie • postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania (...) ma ono charakter nadzwyczajny • przedmiotem skargi o wznowienie postepowania sądowego może być wyłącznie orzeczenie (wyrok lub postanowienie) kończące postępowanie • Przesłanki wznowieniowe muszą być interpretowane w sposób ścisły, albowiem instytucja ta służy w praktyce obalaniu prawomocnych orzeczeń sądowych, co z kolei zakłóca pewność obrotu prawnego • wniosek o przyznanie wynagrodzenia nie stanowi (...) wniosku z art. 63 p.p.s.a., nie wszczyna sprawy sądowoadministracyjnej, a więc postępowanie w tym przedmiocie ma charakter wyłącznie incydentalny.
Skład orzekający
Wojciech Stachurski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów dotyczących wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego i wykluczenie możliwości wznowienia w przypadku postanowień incydentalnych, takich jak przyznanie kosztów pomocy prawnej z urzędu."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw sądowoadministracyjnych i specyfiki instytucji wznowienia postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne określenie granic stosowania instytucji wznowienia postępowania, co jest kluczowe w praktyce.
“Czy można wznowić postępowanie zakończone postanowieniem o kosztach pomocy prawnej? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.