III CZP 88/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpatrywał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w B., dotyczące służebności przesyłu dla gazociągu wybudowanego przed 12 grudnia 2001 r. Głównym pytaniem było, czy służebność przesyłu obejmuje obszar strefy kontrolowanej określonej w przepisach technicznych dla sieci gazowych, oraz czy wynagrodzenie za ustanowienie służebności powinno uwzględniać ograniczenia wynikające z tej strefy. Sąd Najwyższy, analizując przepisy prawa cywilnego i administracyjnego, orzekł, że obszar strefy kontrolowanej nie pokrywa się z zakresem obciążenia nieruchomości służebnością przesyłu. Niemniej jednak, Sąd podkreślił, że wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu powinno być odpowiednie i rekompensować wszelkie uszczerbki dla właściciela nieruchomości, w tym te wynikające z ograniczeń związanych z istnieniem strefy kontrolowanej, nawet jeśli sama strefa nie jest formalnie częścią służebności. W pozostałym zakresie Sąd odmówił podjęcia uchwały.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie relacji między strefą kontrolowaną a zakresem służebności przesyłu oraz zasad ustalania wynagrodzenia za ustanowienie służebności, uwzględniającego ograniczenia wynikające z przepisów administracyjnych.
Dotyczy głównie gazociągów wybudowanych przed określonymi datami i specyfiki przepisów dotyczących sieci gazowych. Interpretacja wynagrodzenia może być stosowana analogicznie do innych urządzeń przesyłowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy służebność przesyłu dla gazociągu wybudowanego przed dniem 12 grudnia 2001 r. obejmuje obszar strefy kontrolowanej określonej w przepisach technicznych dla sieci gazowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obszar strefy kontrolowanej nie pokrywa się z zakresem obciążenia nieruchomości służebnością przesyłu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że służebność przesyłu ma charakter czynny i dotyczy korzystania z nieruchomości w celu posadowienia i utrzymania urządzeń, podczas gdy strefa kontrolowana nakłada na właściciela obowiązki biernego zachowania i ogranicza sposób korzystania z nieruchomości, co wynika z odrębnych przepisów administracyjnych.
Czy służebność przesyłu dla gazociągu może obciążać nieruchomość, na której nie znajduje się urządzenie przesyłowe, ale która jest objęta obszarem strefy kontrolowanej?
Odpowiedź sądu
Nie zostało rozstrzygnięte wprost, ale pośrednio wynika z odpowiedzi na pierwsze pytanie, że strefa kontrolowana nie jest tożsama ze służebnością.
Uzasadnienie
Sąd skupił się na relacji między strefą kontrolowaną a zakresem służebności, a nie na tym, czy służebność może obciążać nieruchomość bez bezpośredniego urządzenia.
Czy wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu dla gazociągu wybudowanego przed dniem 12 grudnia 2001 r. obejmuje również wynagrodzenie za istnienie obciążenia nieruchomości wynikającego ze strefy kontrolowanej poza pasem służebności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu powinno uwzględniać wszelkie uszczerbki dla właściciela, w tym te wynikające z istnienia strefy kontrolowanej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wynagrodzenie ma rekompensować wszelkie niedogodności i uszczerbki majątkowe właściciela wynikające z ustanowienia służebności, w tym obniżenie wartości nieruchomości spowodowane strefą kontrolowaną, nawet jeśli sama strefa nie jest formalnie częścią służebności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł.P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Operator Gazociągów Przesyłowych G. S.A. w W. | spółka | uczestnik |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
Definiuje służebność przesyłu jako prawo przedsiębiorcy do korzystania z nieruchomości w oznaczonym zakresie w celu posadowienia i utrzymania urządzeń przesyłowych.
k.c. art. 305² § § 1
Kodeks cywilny
Stanowi podstawę do ustalenia odpowiedniego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu.
Dz.U.2013.640 art. § 10
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie
Określa zasady wyznaczania i ograniczenia w strefach kontrolowanych dla gazociągów.
Dz.U.2013.640 art. § 110
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie
Określa szerokość stref kontrolowanych dla gazociągów wybudowanych przed określonymi datami.
Pomocnicze
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Określa treść prawa własności jako wyznaczoną przez ustawy i zasady współżycia społecznego.
u.p.z.p. art. 36
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Podstawa do dochodzenia odszkodowania lub wykupienia nieruchomości w przypadku istotnego ograniczenia korzystania z niej w związku z planem zagospodarowania przestrzennego.
u.p.z.p. art. 58 § ust. 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Odpowiednie stosowanie art. 36 u.p.z.p. w przypadku ograniczeń wynikających z decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
u.p.z.p. art. 63 § ust. 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Odpowiednie stosowanie art. 36 u.p.z.p. w przypadku ograniczeń wynikających z decyzji o warunkach zabudowy.
pr. bud. art. 5 § ust. 1
Prawo budowlane
Obiekty budowlane należy projektować i budować zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
pr. bud. art. 7 § ust. 2 pkt 2
Prawo budowlane
Podstawa do wydawania przepisów techniczno-budowlanych, w tym warunków technicznych dla sieci gazowych.
k.p.c. art. 383
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz reformationis in peius (zakaz pogorszenia sytuacji strony zaskarżającej).
k.p.c. art. 13 § § 2
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednie stosowanie przepisów o procesie do innych postępowań.
k.c. art. 49 § § 1
Ustawa - Kodeks cywilny
Dotyczy urządzeń przesyłowych jako części przedsiębiorstwa.
k.c. art. 285 § § 1
Ustawa - Kodeks cywilny
Dotyczy służebności gruntowej i pozbawienia możności dokonywania określonych działań.
k.c. art. 251
Ustawa - Kodeks cywilny
Ochrona własności.
k.c. art. 46 § § 1
Ustawa - Kodeks cywilny
Definicja nieruchomości gruntowej.
u.k.w.h. art. 24 § ust. 1
Ustawa - Kodeks wieczystego księgowania i hipoteki
Prowadzenie odrębnych ksiąg wieczystych dla nieruchomości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Strefa kontrolowana, wynikająca z przepisów administracyjnych, nie jest tożsama z zakresem służebności przesyłu, która ma charakter cywilnoprawny i dotyczy korzystania z nieruchomości w celu posadowienia i utrzymania urządzeń. • Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu powinno rekompensować wszelkie uszczerbki majątkowe właściciela, w tym te wynikające z ograniczeń spowodowanych istnieniem strefy kontrolowanej, nawet jeśli sama strefa nie jest formalnie częścią służebności.
Odrzucone argumenty
Służebność przesyłu powinna obejmować obszar strefy kontrolowanej, a wynagrodzenie powinno być obliczone na podstawie tej szerszej strefy.
Godne uwagi sformułowania
Obszar strefy kontrolowanej [...] nie pokrywa się z zakresem obciążenia nieruchomości służebnością przesyłu • wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu powinno stanowić ekwiwalent wszystkich korzyści, których właściciel nieruchomości zostanie pozbawiony w związku z jej obciążeniem • wynagrodzenie za ustanowioną służebność [...] powinno objąć również wynagrodzenie za uciążliwości wynikające z regulacji administracyjnoprawnej, będące konsekwencją posadowienia na nieruchomości urządzenia przesyłowego.
Skład orzekający
Józef Frąckowiak
przewodniczący
Barbara Myszka
członek
Marta Romańska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie relacji między strefą kontrolowaną a zakresem służebności przesyłu oraz zasad ustalania wynagrodzenia za ustanowienie służebności, uwzględniającego ograniczenia wynikające z przepisów administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy głównie gazociągów wybudowanych przed określonymi datami i specyfiki przepisów dotyczących sieci gazowych. Interpretacja wynagrodzenia może być stosowana analogicznie do innych urządzeń przesyłowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla właścicieli nieruchomości obciążonych urządzeniami przesyłowymi i wyjaśnia złożone relacje między prawem cywilnym a administracyjnym w kontekście wynagrodzenia.
“Czy strefa bezpieczeństwa gazociągu to też służebność? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.