Orzeczenie · 2022-10-06

III CZP 112/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2022-10-06
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
postanowienienieistnienie orzeczeniapodpissentencjazasadnicze powody rozstrzygnięciaart. 357 § 5 k.p.c.Sąd Najwyższyuchwała

Zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Słupsku dotyczyło istnienia postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym, w sytuacji gdy podpis został złożony pod całym dokumentem obejmującym sentencję i zasadnicze powody rozstrzygnięcia (art. 357 § 5 k.p.c.), ale nie pod samą sentencją. Sąd Okręgowy powziął wątpliwość, czy takie postanowienie jest istniejące, wskazując na utrwalony pogląd orzeczniczy o konieczności odrębnego podpisywania sentencji. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę, podkreślił, że przepisy k.p.c. odróżniają sentencję, uzasadnienie i zasadnicze powody rozstrzygnięcia jako odrębne instytucje. Analiza orzecznictwa, w tym uchwały III CZP 84/02 i III CZP 12/02, wskazuje, że brak podpisu pod sentencją postanowienia, nawet jeśli zostało ono sporządzone wraz z uzasadnieniem w jednym dokumencie, skutkuje jego nieistnieniem w znaczeniu prawnoprocesowym. Podobnie, zasada ta ma zastosowanie do postanowień formalnych. Sąd Najwyższy rozróżnił zasadnicze powody rozstrzygnięcia od uzasadnienia, wskazując na ich odrębny charakter i brak regulacji dotyczących ich podpisywania. Jednakże, jeśli zasadnicze powody rozstrzygnięcia zostały graficznie wyodrębnione od sentencji i opatrzone osobnym tytułem, a sama sentencja nie została podpisana, postanowienie takie nie istnieje prawnoprocesowo. Sąd Najwyższy zaznaczył, że kluczowe jest prawidłowe sporządzenie i podpisanie sentencji, a nie samych zasadniczych powodów rozstrzygnięcia. W sytuacji, gdy zasadnicze powody rozstrzygnięcia zostały włączone w sentencję i podpisano cały dokument, można uznać postanowienie za istniejące, jednak w analizowanej sprawie graficzne wyodrębnienie tych powodów od niepodpisanej sentencji skutkowało uznaniem postanowienia za nieistniejące.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie wymogów formalnych dla ważności postanowień wydawanych na posiedzeniu niejawnym, w szczególności w kontekście podpisywania sentencji i zasadniczych powodów rozstrzygnięcia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku odrębnego podpisu pod sentencją, gdy podpisano cały dokument zawierający także zasadnicze powody rozstrzygnięcia.

Zagadnienia prawne (1)

Czy postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym jest orzeczeniem istniejącym w sytuacji, gdy wobec wskazania w trybie art. 357 § 5 k.p.c. zwięźle zasadniczych powodów rozstrzygnięcia, nie została podpisana bezpośrednio jego sentencja, a podpis został złożony tylko pod całością tak sporządzonego dokumentu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym jest orzeczeniem nieistniejącym w sytuacji, gdy podpis został złożony wyłącznie pod całym dokumentem obejmującym sentencję i zasadnicze powody rozstrzygnięcia (art. 357 § 5 k.p.c.).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił odrębność sentencji od zasadniczych powodów rozstrzygnięcia. Brak odrębnego podpisu pod sentencją, nawet jeśli cały dokument zawierający sentencję i zasadynicze powody został podpisany, skutkuje nieistnieniem postanowienia w znaczeniu prawnoprocesowym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchwała

Strony

NazwaTypRola
N. B.innewnioskodawca
R. Ł.inneuczestnik

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 357 § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwala sądowi na zwięzłe wskazanie zasadniczych powodów rozstrzygnięcia przy postanowieniu, nawet niepodlegającym zaskarżeniu, w celu usprawnienia postępowania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 325

Kodeks postępowania cywilnego

Określa elementy, które powinna zawierać sentencja orzeczenia.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o wyrokach do postanowień.

k.p.c. art. 324 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy podpisywania sentencji postanowienia.

k.p.c. art. 330

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy podpisywania uzasadnienia orzeczenia.

k.p.c. art. 394 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa termin do wniesienia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak odrębnego podpisu pod sentencją postanowienia, nawet przy podpisaniu całego dokumentu zawierającego sentencję i zasadnicze powody rozstrzygnięcia, skutkuje nieistnieniem orzeczenia w znaczeniu prawnoprocesowym.

Odrzucone argumenty

Podpis złożony pod całym dokumentem obejmującym sentencję i zasadnicze powody rozstrzygnięcia, nawet bez odrębnego podpisu pod samą sentencją, powinien być uznany za wystarczający do uznania postanowienia za istniejące.

Godne uwagi sformułowania

Postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym jest orzeczeniem nieistniejącym w sytuacji, gdy podpis został złożony wyłącznie pod całym dokumentem obejmującym sentencję i zasadnicze powody rozstrzygnięcia (art. 357 § 5 k.p.c.). • Sąd Najwyższy odrębnie rozważył kwestię sposobu sporządzania zasadniczych motywów rozstrzygnięcia i ich relacji do sentencji postanowienia. • Kodeks postępowania cywilnego odróżnia trzy elementy jako samodzielne instytucje prawa procesowego – sentencję, uzasadnienie oraz zasadnicze powody rozstrzygnięcia.

Skład orzekający

Jacek Grela

przewodniczący

Jacek Widło

sprawozdawca

Kamil Zaradkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie wymogów formalnych dla ważności postanowień wydawanych na posiedzeniu niejawnym, w szczególności w kontekście podpisywania sentencji i zasadniczych powodów rozstrzygnięcia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku odrębnego podpisu pod sentencją, gdy podpisano cały dokument zawierający także zasadnicze powody rozstrzygnięcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii formalnej w postępowaniu cywilnym – istnienia orzeczenia. Jest to zagadnienie o dużym znaczeniu praktycznym dla prawników zajmujących się procedurą cywilną.

Czy Twoje postanowienie jest ważne? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowy błąd formalny.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst