III CZ 55/07

Sygn. akt III CZ 55/07 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 7 grudnia 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) 
SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) 
SSA Michał Kłos 
 
 
w sprawie z wniosku M.P. 
przy uczestnictwie S.D. i "N." sp. z o.o.  
o zniesienie współwłasności, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 7 grudnia 2007 r., 
zażalenia wnioskodawcy  
na postanowienie Sądu Okręgowego w K. 
z dnia 3 września 2007 r., sygn. akt [...], 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
2 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 3 września 2007 r. odrzucił skargę 
kasacyjną S.D. i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością „N.”, uczestników 
postępowania o zniesienie współwłasności,  na postanowienie tego Sądu z dnia 14 
czerwca 2007 r.  W uzasadnieniu wyjaśnił, że zaskarżonym postanowieniem Sąd 
Okręgowy uchylił postanowienie wstępne Sądu  Rejonowego. Zaskarżone 
postanowienie Sądu Okręgowego nie było zatem postanowieniem, na które 
zgodnie art. 5191 § 1 k.p.c. przysługuje skarga kasacyjna.  
W zażaleniu wnioskodawca podniósł, że postanowieniem z dnia 14 czerwca 
2007 r. Sąd Okręgowy zmienił postanowienie wstępne Sądu Rejonowego w ten 
sposób, że je uchylił; w rezultacie postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 
14  czerwca 2007 r. dotyczyło istoty sprawy i jako takie podlegało zaskarżeniu 
skargą kasacyjną.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
Nie ulega w orzecznictwie wątpliwości, że wydane przez sąd drugiej instancji 
postanowienie wstępne oraz postanowienie oddalające apelację od postanowienia 
wstępnego sądu pierwszej instancji są orzeczeniami co do istoty kończącymi 
postępowanie w sprawie w pewnym jej zakresie, które, jeżeli w sprawie w myśl art. 
5191 k.p.c. przysługuje skarga kasacyjna, podlegają zaskarżeniu tą skargą 
(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 października 1997 r., I CZ 
155/97, „Prokuratura i Prawo” 1998, nr 5, poz. 44, i z dnia 6 stycznia 1999 r., II CKN 
110/98, OSNC 1999, nr 7-8, poz. 129, oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 
kwietnia 1997 r., II CKN 106/97, OSNC 1997, nr 11, poz. 170, i postanowienia Sądu 
Najwyższego z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 
63, i z dnia 30 września 2004 r., IV CK 455/04, Biul. SN 2005, nr 2, s. 15).  
Nie ma natomiast takich cech – jak trafnie przyjął Sąd Okręgowy – 
postanowienie sądu drugiej instancji uchylające postanowienie wstępne sądu 
pierwszej instancji.  

 
 
3 
Postanowienie wstępne, podobnie jak wyrok wstępny, może zapaść tylko 
w razie uznania żądania (roszczenia) za usprawiedliwione co do zasady (art. 567, 
618 i 685 k.p.c. oraz art. 318 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c.). Nie ma natomiast 
podstaw do wydania postanowienia wstępnego stwierdzającego, że żądanie jest 
co do zasady nieusprawiedliwione (por. końcowy fragment uzasadnienia wyroku 
Sądu Najwyższego z dnia 11 października 2000 r., III CKN 264/00, OSNC 2001, 
nr 3, poz. 47). Jeżeli więc sąd pierwszej instancji wydał postanowienie wstępne 
dotyczące określonego żądania, choć żądanie to nie było usprawiedliwione co do 
zasady, wydane postanowienie powinno zostać w razie jego zaskarżenia uchylone 
przez sąd drugiej instancji. Skutkiem jego uchylenia będzie objęcie kwestii, której 
ono dotyczyło, orzeczeniem rozstrzygającym o całym wniosku (orzeczeniem 
pełnym). Jakkolwiek więc postanowienie sądu drugiej instancji, uchylające 
postanowienie wstępne sądu pierwszej instancji, jest orzeczeniem co do istoty 
w określonym zakresie sprawy, to jednak nie kończy postępowania w sprawie 
w tym zakresie i tym samym nie podlega, zgodnie z art. 5191 § 1 k.p.c., zaskarżeniu 
skargą kasacyjną, choćby nawet w ogóle skarga kasacyjna była w sprawie, 
w świetle art. 5191 k.p.c., dopuszczalna. 
Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 39814 
w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. jak w sentencji.