Orzeczenie · 2026-09-01

III CO 871/26Przekazanie sprawy wyjatek sędziów sąd najwyższy 2

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-09-01
SNInneorganizacja wymiaru sprawiedliwościWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegosąd najwyższysąd apelacyjnyprocedura cywilnawłaściwość sądukpcorzecznictwo

Sąd Apelacyjny w Gdańsku, z powodu złożenia przez wszystkich sędziów żądań wyłączenia od rozpoznania sprawy, przedstawił akta Sądowi Najwyższemu na podstawie art. 52 § 1 in fine k.p.c., wskazując na niemożność wylosowania składu orzekającego. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, stwierdził, że żądania wyłączenia sędziów nie zostały złożone zgodnie z prawem. Powołał się na ugruntowany pogląd orzeczniczy, zgodnie z którym wniosek o wyłączenie sędziego jest niedopuszczalny, jeśli nie dotyczy sędziego wyznaczonego do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy podkreślił, że możliwość zastosowania art. 49 § 1 k.p.c. otwiera się wyłącznie w razie przydzielenia sprawy danemu sędziemu. W związku z tym, że Sąd Apelacyjny nie mógł wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów, ale nie wystąpiła przesłanka z art. 52 § 1 in fine k.p.c. (brak możliwości wydania postanowienia z powodu braku sędziów), Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość. Przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku, wskazując, że ocena możliwości wyłączenia sędziów jest w tym momencie przedwczesna.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego i właściwości Sądu Najwyższego w sprawach proceduralnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, w której wszyscy sędziowie sądu apelacyjnego złożyli żądania wyłączenia.

Zagadnienia prawne (1)

Czy żądania wyłączenia sędziów, złożone przez wszystkich sędziów sądu apelacyjnego, którzy nie zostali jeszcze wyznaczeni do rozpoznania sprawy, uzasadniają przekazanie sprawy do Sądu Najwyższego na podstawie art. 52 § 1 in fine k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, żądania wyłączenia sędziów złożone przez osoby, które nie zostały jeszcze wyznaczone do rozpoznania sprawy, są niedopuszczalne i nie uzasadniają przekazania sprawy do Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na ugruntowanym orzecznictwie, zgodnie z którym wniosek o wyłączenie sędziego jest niedopuszczalny, jeśli nie dotyczy sędziego wyznaczonego do rozpoznania sprawy. Możliwość zastosowania art. 49 § 1 k.p.c. otwiera się wyłącznie w razie przydzielenia sprawy danemu sędziemu. W związku z tym, że Sąd Apelacyjny nie mógł wydać postanowienia z powodu braku sędziów, ale nie wystąpiła przesłanka z art. 52 § 1 in fine k.p.c., Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku.

Strony

NazwaTypRola
M.T.osoba_fizycznapowód
R.T.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 52 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

O wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a w razie niemożności wydania przez ten sąd postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów – sąd nad nim przełożony (Sąd Najwyższy).

k.p.c. art. 49 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy żądań wyłączenia sędziego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 200 § 11

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd czuwa nad tym, by rozpoznawać jedynie sprawy, które leżą w jego właściwości.

k.p.c. art. 200 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Przekazanie sprawy do właściwego sądu.

k.p.c. art. 52 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Oświadczenie sędziego o wyłączeniu.

k.p.c. art. 44 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przeszkoda do rozpoznania sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądania wyłączenia sędziów złożone przez osoby nie wyznaczone do rozpoznania sprawy są niedopuszczalne. • Przekazanie sprawy do Sądu Najwyższego na podstawie art. 52 § 1 in fine k.p.c. następuje tylko w sytuacji braku możliwości wydania postanowienia przez sąd niższej instancji z powodu braku sędziów.

Godne uwagi sformułowania

wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny • możliwość zastosowania art. 49 § 1 k.p.c. otwiera się bowiem wyłącznie w razie przydzielenia sprawy danemu sędziemu • podejmowanie awansem czynności określonych w art. 52 § 1 in fine k.p.c. opierałoby się na niedopuszczalnym antycypowaniu zgłoszenia żądań wyłączenia przez kolejnych sędziów

Skład orzekający

Beata Janiszewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego i właściwości Sądu Najwyższego w sprawach proceduralnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, w której wszyscy sędziowie sądu apelacyjnego złożyli żądania wyłączenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak złożone mogą być procedury sądowe i jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów, nawet w sytuacjach pozornie oczywistych. Wyjaśnia niuanse dotyczące wyłączenia sędziego.

Sąd Najwyższy odsyła sprawę z powrotem do sądu apelacyjnego: dlaczego wszyscy sędziowie nie mogli orzekać?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst