III Ca 946/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gdańsku rozpoznał apelację powoda (...) Bank S.A. od wyroku Sądu Rejonowego w Wejherowie, który zasądził od pozwanej M. K. kwotę 27 562,18 zł z odsetkami, rozłożył ją na 111 miesięcznych rat po 250 zł i odstąpił od obciążania pozwanej kosztami. Powód zarzucił naruszenie przepisów dotyczących oceny dowodów, niewłaściwe zastosowanie art. 320 k.p.c. (rozłożenie na raty) oraz art. 102 k.p.c. (koszty). Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji dotyczące trudnej sytuacji materialnej pozwanej (emerytka, niskie dochody, zajęcie komornicze), uznając, że uzasadniały one zastosowanie art. 320 k.p.c. Jednakże, uznał, że pierwotne rozłożenie na 111 rat było zbyt korzystne dla pozwanej i krzywdzące dla banku. Zmienił wyrok w tym zakresie, rozkładając zadłużenie na 56 rat (55 rat po 500 zł i ostatnia 62,18 zł), z płatnością do 10. dnia każdego miesiąca, począwszy od stycznia 2018 r. Podtrzymał decyzję o odstąpieniu od obciążania pozwanej kosztami postępowania, zarówno pierwszoinstancyjnego, jak i apelacyjnego, ze względu na szczególnie uzasadniony przypadek wynikający z jej sytuacji życiowej i majątkowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja i stosowanie art. 320 k.p.c. (rozłożenie świadczenia na raty) oraz art. 102 k.p.c. (zwolnienie z kosztów) w kontekście trudnej sytuacji materialnej dłużnika, a także wyważenie interesów wierzyciela i dłużnika przy ustalaniu warunków spłaty.
Każda sprawa rozpatrywana jest indywidualnie, a decyzja o rozłożeniu na raty lub zwolnieniu z kosztów zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy trudna sytuacja materialna i życiowa pozwanego uzasadnia rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty na podstawie art. 320 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może rozłożyć zasądzone świadczenie na raty, uwzględniając interesy obu stron.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że sytuacja pozwanej (emerytka, niskie dochody, zajęcie komornicze) była na tyle trudna, że uzasadniała rozłożenie długu na raty. Jednakże, pierwotna liczba rat (111) była zbyt korzystna dla pozwanej i krzywdząca dla banku, dlatego sąd skrócił okres spłaty do 56 rat, wyważając interesy obu stron.
Czy w przypadku rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty, sąd powinien uwzględnić interes wierzyciela poprzez ograniczenie liczby rat i skrócenie okresu spłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd ma obowiązek wyważyć interesy obu stron, a ochrona dłużnika wynikająca z art. 320 k.p.c. nie może być stawiana ponad ochronę wierzyciela.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że pierwotne rozłożenie długu na 111 rat było zbyt długie i krzywdzące dla banku. Zmniejszył liczbę rat do 56, uznając, że jest to bardziej zrównoważone rozwiązanie, które chroni interesy wierzyciela, jednocześnie nadal uwzględniając trudną sytuację pozwanej.
Czy w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może odstąpić od obciążania strony kosztami postępowania w wypadkach szczególnie uzasadnionych, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności związanych z przebiegiem procesu oraz sytuacją życiową i majątkową strony.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że trudna sytuacja materialna i życiowa pozwanej, która nie kwestionowała zadłużenia i zadeklarowała chęć spłaty, stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek do zastosowania art. 102 k.p.c. i odstąpienia od obciążania jej kosztami postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank Spółka akcyjna | spółka | powód |
| M. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie. Sąd powinien uwzględniać interesy obu stron, w tym trudną sytuację pozwanego oraz ewentualną sytuację powoda, a także potrzebę usprawnienia i urealnienia wykonalności orzeczenia.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Ocena tych wypadków zależy od całokształtu okoliczności związanych z przebiegiem procesu oraz sytuacją życiową i majątkową strony.
Pomocnicze
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek za opóźnienie.
u.p.b. art. 69 § 1
Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu bankowego.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudna sytuacja materialna i życiowa pozwanej uzasadnia rozłożenie długu na raty (art. 320 k.p.c.). • Szczególnie uzasadniony przypadek pozwala na odstąpienie od obciążania pozwanej kosztami postępowania (art. 102 k.p.c.). • Okres spłaty ustalony przez sąd pierwszej instancji był zbyt długi i krzywdzący dla wierzyciela, co wymagało jego skrócenia.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwa ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji. • Niewłaściwe zastosowanie art. 320 k.p.c. w zakresie liczby i wysokości rat. • Niewłaściwe zastosowanie art. 102 k.p.c. w zakresie kosztów postępowania.
Godne uwagi sformułowania
rozłożenie zasądzonej należności na pięćdziesiąt sześć rat • pięćdziesiąt pięć rat płatnych będzie w kwocie po 500,00 zł miesięcznie, zaś pięćdziesiąta szósta rata w kwocie stanowiącej pozostałą do zapłaty kwotę należności głównej w wysokości 62,18 zł • w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie • ochrona jaką zapewnia pozwanemu dłużnikowi wskazany przepis nie może być stawiana ponad ochronę wierzyciela w procesie cywilnym
Skład orzekający
Joanna Wiecka – Jelińska
przewodniczący-sprawozdawca
Elżbieta Milewska-Czaja
sędzia
Elżbieta Płażyńska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 320 k.p.c. (rozłożenie świadczenia na raty) oraz art. 102 k.p.c. (zwolnienie z kosztów) w kontekście trudnej sytuacji materialnej dłużnika, a także wyważenie interesów wierzyciela i dłużnika przy ustalaniu warunków spłaty."
Ograniczenia: Każda sprawa rozpatrywana jest indywidualnie, a decyzja o rozłożeniu na raty lub zwolnieniu z kosztów zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o rozłożeniu długu na raty i kosztach postępowania w sytuacji, gdy dłużnik ma trudną sytuację finansową, ale jednocześnie wierzyciel (bank) ma uzasadniony interes w szybszym odzyskaniu należności. Pokazuje balansowanie interesów obu stron przez sąd.
“Bank chciał pełnej spłaty, sąd rozłożył dług na raty, ale skrócił okres spłaty – jak wyważyć interesy dłużnika i wierzyciela?”
Dane finansowe
WPS: 27 562,18 PLN
należność główna: 27 562,18 PLN
pozostała kwota należności głównej po rozłożeniu na raty: 62,18 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.