III Ca 761/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód A. N. domagał się nakazania pozwanym K. G. (1), K. G. (2) i D. G. usunięcia utwardzenia drogi służebnej na jego działce, wykonanego z nawiezionej skały płonnej. Twierdził, że działania te naruszają jego prawo własności i stwarzają zagrożenie dla działki poprzez wypłukiwanie materiału i przesiąkanie do wód gruntowych. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, argumentując, że utwardzenie było konieczne dla zapewnienia przejezdności drogi i wykonane zostało w sposób wystarczający. Sąd Rejonowy w Rybniku oddalił powództwo, ustalając, że droga służebna obciąża nieruchomość powoda na rzecz właścicieli sąsiednich nieruchomości, którymi są pozwani. Sąd uznał, że utwardzenie drogi było konieczne ze względu na powstałe koleiny i niezbędne dla wykonywania służebności gruntowej. Nie stwierdzono, aby nasypanie skały płonnej stworzyło zagrożenie dla działki powoda ani aby przekraczało granice przeciętnej miary immisji. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że działania pozwanych mieściły się w granicach wykonywania przysługującej im służebności gruntowej, zgodnie z art. 288 kc i art. 145 kc, i nie miały charakteru bezprawnego. Apelacja powoda, kwestionująca naruszenie prawa własności i standardy techniczne utwardzenia, została oddalona przez Sąd Okręgowy. Sąd Okręgowy przyjął ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego za własne i uznał, że znaczna część argumentacji apelacji dotyczy kwestii nieobjętych żądaniem pozwu (ostateczne urządzenie drogi, przywrócenie słupka granicznego). Sąd podzielił argumentację prawną Sądu Rejonowego dotyczącą braku bezprawności działań pozwanych i ich zgodności z przepisami dotyczącymi służebności gruntowej, w szczególności art. 145 kc, 285 kc, 287-289 kc. W konsekwencji, apelacja została oddalona na podstawie art. 385 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja granic wykonywania służebności gruntowej, ocena naruszenia prawa własności w kontekście immisji, zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
Dotyczy specyficznej sytuacji utwardzenia drogi służebnej i braku porozumienia stron co do jej ostatecznego urządzenia. Nie rozstrzyga kwestii ostatecznego standardu technicznego drogi.
Zagadnienia prawne (3)
Czy utwardzenie drogi służebnej przez właściciela nieruchomości władnącej, wykonane z nawiezionej skały płonnej, stanowi naruszenie prawa własności właściciela nieruchomości obciążonej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli działania te mieszczą się w granicach wykonywania przysługującej służebności gruntowej i nie przekraczają przeciętnej miary immisji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że działania pozwanych polegające na utwardzeniu drogi były niezbędne dla wykonywania służebności gruntowej, miały na celu przywrócenie przejezdności i mieściły się w granicach przysługującego im prawa. Nie wykazano, aby utwardzenie to stanowiło bezprawne naruszenie prawa własności powoda ani aby powodowało immisje przekraczające przeciętną miarę.
Czy utwardzenie drogi służebnej, które nie spełnia minimalnych standardów technicznych, może być uznane za zgodne z prawem?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli nie narusza prawa własności właściciela nieruchomości obciążonej i mieści się w granicach wykonywania służebności, a kwestia ostatecznego urządzenia drogi nie była przedmiotem sporu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że kwestia ostatecznego urządzenia drogi w wyższym standardzie technicznym nie była objęta żądaniem pozwu. Skupiono się na ocenie, czy obecne utwardzenie stanowiło naruszenie prawa własności, co nie zostało wykazane.
Czy właściciel nieruchomości obciążonej służebnością drogi ma prawo żądać przywrócenia usuniętego słupka granicznego w ramach powództwa o usunięcie utwardzenia drogi?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli kwestia przywrócenia słupka granicznego nie była objęta żądaniem pozwu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że żądanie przywrócenia słupka granicznego wykracza poza przedmiot rozpoznania wyznaczony zakresem żądania pozwu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. N. | osoba_fizyczna | powód |
| K. G. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. G. (2) | osoba_fizyczna | pozwany |
| D. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 222 § § 2
Kodeks cywilny
Roszczenie negatoryjne przysługuje właścicielowi w wypadku naruszenia jego prawa własności w sposób inny niż pozbawienie faktycznego władztwa, przy czym naruszenie musi być bezprawne. Ma na celu zapobieżenie powtarzającym się działaniom bezprawnym.
k.c. art. 288
Kodeks cywilny
Właściciel nieruchomości obciążonej obowiązany jest dopuścić do siebie właściciela nieruchomości władnącej lub użytkownika gruntu, który ma wykonać służebność drogi koniecznej; w wypadku sporu przejście przez granice nieruchomości obciążonej będzie ustalane według zasad przewidzianych w art. 145.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
Pomocnicze
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Właściciel nieruchomości sąsiedniej nie może się dopuszczać immisji przekraczających granice przeciętnej miary, wyznaczone przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości i stosunki miejscowe.
k.p.c. art. 6
Kodeks postępowania cywilnego
Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę.
k.c. art. 287
Kodeks cywilny
Zakres służebności gruntowej i sposób jej wykonywania oznacza się, w braku innych danych, według społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości władnącej i obciążonej oraz według zasad współżycia społecznego w tym zakresie.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nikt nie może wykonywać prawa podmiotowego w taki sposób, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może korzystać z rzeczy oraz rozporządzać nią.
k.c. art. 145
Kodeks cywilny
Jeżeli potrzebne jest przejście przez grunt obciążony służebnością drogi koniecznej, a właściciel gruntu obciążonego nie ma obowiązku udostępnienia przejścia w inny sposób, właściciel gruntu, który ma być objęty służebnością, obowiązany jest do wynagrodzenia za utratę wartości gruntu.
k.c. art. 285
Kodeks cywilny
Służebność gruntowa powinna być wykonywana w taki sposób, by jak najmniej obciążała nieruchomość obciążoną; dla potrzeb związanych z jej wykonywaniem można dopuścić budowę urządzeń.
k.c. art. 289
Kodeks cywilny
Właściciel nieruchomości władnącej jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania oraz napraw w zakresie potrzebnym do wykonywania służebności.
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działania pozwanych polegające na utwardzeniu drogi służebnej mieściły się w granicach wykonywania przysługującej im służebności gruntowej. • Utwardzenie drogi było niezbędne dla przywrócenia jej przejezdności i wykonania służebności. • Nie wykazano, aby utwardzenie drogi stanowiło bezprawne naruszenie prawa własności powoda. • Nie wykazano, aby utwardzenie drogi powodowało immisje przekraczające przeciętną miarę. • Kwestia ostatecznego urządzenia drogi w wyższym standardzie technicznym nie była objęta żądaniem pozwu.
Odrzucone argumenty
Utwardzenie drogi przez pozwanych stanowi naruszenie prawa własności powoda. • Wykonane utwardzenie drogi jest tymczasowe, niewystarczające i nie spełnia minimalnych standardów technicznych. • Działania pozwanych polegające na wysypaniu gruzu na gruncie powoda nie mogą być akceptowane.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie. • Działania pozwanych mieściły się w granicach uprawnień wynikających z przysługującego im prawa służebności drogi, co nie pozwala na przypisanie tym działaniom charakteru bezprawnego.
Skład orzekający
Magdalena Hupa-Dębska
przewodniczący-sprawozdawca
Krystyna Hadryś
sędzia
Maryla Majewska - Lewandowska
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja granic wykonywania służebności gruntowej, ocena naruszenia prawa własności w kontekście immisji, zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utwardzenia drogi służebnej i braku porozumienia stron co do jej ostatecznego urządzenia. Nie rozstrzyga kwestii ostatecznego standardu technicznego drogi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy częstego konfliktu sąsiedzkiego związanego z korzystaniem z dróg służebnych i interpretacją granic prawa własności w kontekście służebności. Pokazuje, jak sąd ocenia działania właściciela władnącego i jakie dowody są potrzebne do wykazania naruszenia prawa.
“Czy utwardzenie drogi sąsiada narusza Twoje prawo własności? Sąd wyjaśnia granice służebności.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.