Orzeczenie · 2016-05-25

III CA 256/16

Sąd
Sąd Okręgowy w Łodzi
Data
2016-05-25
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
zadatekumowa przedwstępnazwrot świadczeniaśmierć stronysens ekonomicznykoszty procesuapelacja

Sprawa dotyczyła żądania zwrotu zadatku w związku z niewykonaniem umowy przedwstępnej nabycia nieruchomości. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powódek kwoty po 18 000 zł, uznając, że śmierć P. P. (2), który był inicjatorem transakcji i zamierzał wykorzystać nieruchomość na cele agroturystyczne, sprawiła, iż nabycie nieruchomości utraciło sens ekonomiczny i praktyczny dla powódek. Sąd Rejonowy oddalił powództwo w pozostałym zakresie i zasądził koszty procesu. Pozwani wnieśli apelację, zarzucając naruszenie przepisów procesowych (m.in. art. 233 § 1 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c.) oraz materialnych (art. 394 § 3 zd. 2 k.c., art. 394 § 1 k.c., art. 410 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c.). Twierdzili, że powódki również były zainteresowane nabyciem nieruchomości i wiązały z tym plany życiowe. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę dowodów Sądu Rejonowego, stwierdzając, że zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. są niezasadne, a apelacja stanowi jedynie polemikę z ustaleniami sądu pierwszej instancji. Sąd Okręgowy podkreślił, że śmierć P. P. (2) była okolicznością wyłączającą obowiązek wykonania umowy przez powódki, a ich udział w negocjacjach wynikał z obowiązku wzajemnej pomocy małżeńskiej, a nie z zamiaru nabycia nieruchomości na własne potrzeby. Sąd odwoławczy uznał również, że zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. jest niezasadny, gdyż uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego umożliwia kontrolę instancyjną. W odniesieniu do prawa materialnego, Sąd Okręgowy potwierdził, że śmierć P. P. (2) spowodowała, iż umowa przyrzeczona nie doszła do skutku z przyczyn, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności, co zgodnie z art. 394 § 3 k.c. uzasadnia zwrot zadatku. Sąd odwoławczy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. i zasądził od pozwanych na rzecz powódek koszty postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 394 § 3 k.c. w kontekście śmierci strony umowy przedwstępnej, która była inicjatorem transakcji, oraz ocena zarzutów naruszenia art. 233 § 1 k.p.c.

Ograniczenia stosowania

Konkretny stan faktyczny sprawy, w tym śmierć inicjatora transakcji i jego zamiary związane z nieruchomością.

Zagadnienia prawne (2)

Czy śmierć strony umowy przedwstępnej, która była inicjatorem transakcji, wyłącza obowiązek wykonania umowy przez drugą stronę i uzasadnia zwrot zadatku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, śmierć inicjatora transakcji, który zamierzał wykorzystać nieruchomość na cele związane z jego działalnością, sprawia, że nabycie nieruchomości traci sens ekonomiczny i praktyczny dla drugiej strony, co uzasadnia zwrot zadatku na podstawie art. 394 § 3 k.c.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że śmierć P. P. (2), który był inicjatorem nabycia nieruchomości na cele agroturystyczne, spowodowała, iż nieruchomość stała się nieprzydatna dla powódek. Ich udział w negocjacjach wynikał z obowiązku wzajemnej pomocy małżeńskiej, a nie z zamiaru nabycia nieruchomości na własne potrzeby. W związku z tym umowa przyrzeczona nie doszła do skutku z przyczyn niezawinionych przez powódki, co uzasadnia zwrot zadatku.

Czy naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego może być skuteczne podważone, jeśli strona apelująca jedynie forsjuje własną, korzystną dla siebie ocenę stanu faktycznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. jest niezasadny, jeśli strona apelująca nie wykazuje konkretnych kryteriów oceny dowodów, które zostały naruszone, a jedynie przedstawia własną, fragmentaryczną i subiektywną polemikę z ustaleniami sądu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy dokonał wszechstronnej analizy materiału dowodowego, a wnioski były logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym. Apelacja nie wykazała naruszenia zasad swobodnej oceny dowodów, a jedynie próbowała forsować własną, korzystną dla pozwanych ocenę stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powódki

Strony

NazwaTypRola
L. P.osoba_fizycznapowódka
P. P. (1)osoba_fizycznapowódka
G. U.osoba_fizycznapozwany
M. U.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 394 § § 3 zd. 2

Kodeks cywilny

Śmierć inicjatora transakcji, który zamierzał wykorzystać nieruchomość na cele związane z jego działalnością, sprawia, że nabycie nieruchomości traci sens ekonomiczny i praktyczny dla drugiej strony, co uzasadnia zwrot zadatku.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 394 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 410 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ocena dowodów jest prawidłowa, jeśli wnioski są logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym, nawet jeśli na podstawie tego samego materiału dawałyby się wysnuć wnioski odmienne. Skuteczne podważenie wymaga wskazania konkretnych kryteriów oceny, które zostały naruszone.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. jest zasadny, gdy uzasadnienie uniemożliwia kontrolę instancyjną. Samo pominięcie przez sąd pewnych okoliczności podawanych przez świadków nie stanowi podstawy do zarzutu, jeśli dowody zostały omówione i ocenione.

k.p.c. art. 98 § § 1 i § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć inicjatora transakcji (P. P. (2)) sprawiła, że nabycie nieruchomości utraciło sens ekonomiczny i praktyczny dla powódek. • Udział powódek w negocjacjach wynikał z obowiązku wzajemnej pomocy małżeńskiej, a nie z zamiaru nabycia nieruchomości na własne potrzeby. • Umowa przyrzeczona nie doszła do skutku z przyczyn niezawinionych przez powódki, co uzasadnia zwrot zadatku na podstawie art. 394 § 3 k.c.

Odrzucone argumenty

Powódki były od początku zainteresowane nabyciem nieruchomości i wiązały z tym plany życiowe. • Odmowa nabycia nieruchomości jest okolicznością, która obciąża powódki. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów. • Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia.

Godne uwagi sformułowania

śmierć P. P. (2) stanowi okoliczność wyłączającą obowiązek wykonania przez powódki umowy przedwstępnej • wraz ze śmiercią P. P. (2) ... nabycie przedmiotowej nieruchomości utraciło sens praktyczny i ekonomiczny • współuczestniczenie małżonka w przedsięwzięciach współmałżonka i wspieranie go własnymi działaniami ... płynie z obowiązku wzajemnej pomocy wynikającej z małżeństwa oraz zasad doświadczenia życiowego • apelacja pozwanych nie odpowiada przedstawionym wyżej wymogom w zakresie prawidłowo skonstruowanego zarzutu naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c. i w istocie stanowi wyłącznie subiektywną polemikę skarżących z wyczerpująco umotywowanym stanowiskiem Sądu Rejonowego co do oceny dowodów.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 394 § 3 k.c. w kontekście śmierci strony umowy przedwstępnej, która była inicjatorem transakcji, oraz ocena zarzutów naruszenia art. 233 § 1 k.p.c."

Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny sprawy, w tym śmierć inicjatora transakcji i jego zamiary związane z nieruchomością.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak śmierć jednej ze stron umowy przedwstępnej może wpłynąć na jej wykonanie i zwrot zadatku, szczególnie gdy inicjator transakcji miał specyficzne plany dotyczące nieruchomości.

Śmierć przekreśliła transakcję: czy zadatek musi wrócić?

Dane finansowe

zwrot zadatku: 18 000 PLN

zwrot zadatku: 18 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst