III CA 222/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odszkodowania zasądzonego przez Sąd Rejonowy na rzecz lekarza kardiologa M. B. od Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej (...) Szpitala (...) w Ł. za bezprawne zerwanie umowy o świadczenie usług medycznych. Umowa, zawarta na czas określony, została wypowiedziana przez szpital bez podania przyczyny, z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Sąd Rejonowy uznał wypowiedzenie za bezskuteczne, powołując się na art. 27 ust. 4 pkt 8 ustawy o działalności leczniczej, który wymagał szczegółowych okoliczności uzasadniających rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem. Sąd uznał, że brak takich postanowień w umowie lub ich niewskazanie przy wypowiedzeniu czyniło je sprzecznym z prawem. W konsekwencji, szpital został zobowiązany do zapłaty odszkodowania w wysokości utraconych zarobków lekarza. Pozwany szpital wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym zasadę swobody umów oraz przepisy ustawy o działalności leczniczej. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając argumentację Sądu Rejonowego. Podkreślono, że umowa o świadczenie usług medycznych podlega reżimowi ustawy o działalności leczniczej, która nakłada obowiązek określenia szczegółowych przyczyn wypowiedzenia. Naruszenie tego obowiązku, w połączeniu z zasadą swobody umów (art. 353[1] k.c.), skutkowało nieważnością § 12 ust. 3 umowy w zakresie możliwości wypowiedzenia bez podania przyczyny. Sąd uznał, że wypowiedzenie było bezskuteczne, a lekarzowi należało się odszkodowanie za utracone korzyści, których wysokość została prawidłowo wyliczona na podstawie przedstawionych dowodów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wypowiadania umów o świadczenie usług medycznych w placówkach leczniczych, ograniczenia zasady swobody umów przez przepisy bezwzględnie obowiązujące, odpowiedzialność za szkody wynikłe z bezprawnego wypowiedzenia umowy.
Dotyczy umów o świadczenie usług medycznych zawieranych na podstawie ustawy o działalności leczniczej. Interpretacja zasady swobody umów w kontekście przepisów szczególnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wypowiedzenie umowy o świadczenie usług medycznych zawartej na podstawie ustawy o działalności leczniczej, dokonane bez podania przyczyny, jest skuteczne, jeśli umowa nie zawiera szczegółowych postanowień o przyczynach wypowiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wypowiedzenie jest bezskuteczne, jeśli umowa nie zawiera szczegółowych okoliczności uzasadniających rozwiązanie za wypowiedzeniem, zgodnie z art. 27 ust. 4 pkt 8 ustawy o działalności leczniczej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 27 ust. 4 pkt 8 ustawy o działalności leczniczej nakłada obowiązek określenia szczegółowych przyczyn wypowiedzenia umowy o świadczenie usług medycznych. Brak takich postanowień w umowie lub ich niewskazanie przy wypowiedzeniu czyni je sprzecznym z prawem i bezskutecznym, nawet jeśli umowa zawierała ogólne postanowienie o możliwości wypowiedzenia.
Czy postanowienie umowy o świadczenie usług medycznych, pozwalające na jej wypowiedzenie bez podania przyczyny, jest zgodne z zasadą swobody umów (art. 353[1] k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie postanowienie jest niezgodne z ustawą o działalności leczniczej i zasadą swobody umów, co skutkuje jego nieważnością.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zasada swobody umów (art. 353[1] k.c.) jest ograniczona przez bezwzględnie obowiązujące przepisy ustawy. Umowa o świadczenie usług medycznych podlega ustawie o działalności leczniczej, która wymaga określenia przyczyn wypowiedzenia. Wprowadzenie możliwości wypowiedzenia bez podania przyczyny narusza te przepisy i przekracza granice swobody umów, prowadząc do nieważności takiego postanowienia na podstawie art. 58 k.c.
Czy lekarzowi, którego umowa o świadczenie usług medycznych została bezprawnie wypowiedziana, przysługuje odszkodowanie za utracone zarobki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przysługuje odszkodowanie za utracone korzyści, zgodnie z art. 471 k.c. w zw. z art. 361 § 2 k.c.
Uzasadnienie
Skoro wypowiedzenie umowy było bezskuteczne i stanowiło nienależyte wykonanie zobowiązania przez szpital, lekarzowi przysługuje odszkodowanie obejmujące utracone korzyści, czyli zarobki, które mógłby uzyskać, gdyby umowa nie została bezprawnie rozwiązana. Wysokość szkody została wykazana przez powoda.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej (...) Szpitala (...) Medycznej (...) w Ł. – (...) Szpital (...) | instytucja | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
u. dz. l. art. 27 § ust. 4 pkt 8
Ustawa o działalności leczniczej
Umowa o udzielanie świadczeń zdrowotnych powinna zawierać postanowienia dotyczące szczegółowych okoliczności uzasadniających rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania.
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Naprawienie szkody obejmuje korzyści, które poszkodowany mógłby uzyskać, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
k.c. art. 353[1]
Kodeks cywilny
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 58 § § 1 i 3
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonego stanu faktycznego wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest ona bezzasadna.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wypowiedzenie umowy o świadczenie usług medycznych bez podania przyczyny jest bezskuteczne z uwagi na naruszenie art. 27 ust. 4 pkt 8 ustawy o działalności leczniczej. • Postanowienie umowy pozwalające na wypowiedzenie bez podania przyczyny jest sprzeczne z ustawą i zasadą swobody umów, co skutkuje jego nieważnością. • Lekarzowi przysługuje odszkodowanie za utracone zarobki w wyniku bezprawnego wypowiedzenia umowy.
Odrzucone argumenty
Wypowiedzenie umowy było skuteczne na podstawie § 12 ust. 3 umowy i art. 27 ust. 8 pkt 3 ustawy o działalności leczniczej. • Umowa mogła zostać skutecznie zawarta z postanowieniem o wypowiedzeniu bez podania przyczyny na podstawie zasady swobody umów (art. 353[1] k.c.). • Sąd Rejonowy naruszył zasady oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.). • Powód nie udowodnił wysokości szkody.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Rejonowy prawidłowo dokonał ustaleń w sferze faktów poprzez odnotowanie, że pismem z dnia 27 czerwca 2014 r. pozwany wypowiedział umowę bez podania przyczyny, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem. • Wypowiedzenie należało zatem ocenić jako bezskuteczne. • Doszło zatem do przekroczenia granic wolności kontraktowej poprzez naruszenie kryteriów wskazanych w art. 353 1 k.c. • Wysokość szkody została wykazana przez powoda poprzez złożenie faktur, dowodów zapłaty i wykazów godzin.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wypowiadania umów o świadczenie usług medycznych w placówkach leczniczych, ograniczenia zasady swobody umów przez przepisy bezwzględnie obowiązujące, odpowiedzialność za szkody wynikłe z bezprawnego wypowiedzenia umowy."
Ograniczenia: Dotyczy umów o świadczenie usług medycznych zawieranych na podstawie ustawy o działalności leczniczej. Interpretacja zasady swobody umów w kontekście przepisów szczególnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie umów i przestrzeganie przepisów szczególnych, nawet w ramach swobody umów. Pokazuje też, jak sądowa ochrona pracownika (tu: lekarza kontraktowego) może być skuteczna w przypadku naruszenia prawa przez instytucję.
“Szpital wypowiedział umowę lekarzowi bez podania przyczyny? Sąd: To było bezprawne!”
Dane finansowe
WPS: 65 295,12 PLN
odszkodowanie: 65 295,12 PLN
zwrot kosztów procesu: 5683 PLN
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.