III CA 2094/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka E. W. dochodziła od Towarzystwa (...) S.A. kwoty 10 400 zł tytułem odszkodowania za skradziony pojazd, ubezpieczony w ramach polisy autocasco. Ubezpieczyciel odmówił wypłaty, wskazując na zbyt późne zgłoszenie szkody i przedawnienie roszczenia. Sąd Rejonowy w Gliwicach oddalił powództwo, uznając roszczenie za przedawnione zgodnie z art. 819 § 1 i 4 k.c., ponieważ powódka miała świadomość odmowy wypłaty odszkodowania od 13 stycznia 2011 r., a pozew wniósł po upływie terminu. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację powódki, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd odwoławczy uznał, że zgłoszenie szkody przez powódkę w piśmie z 29 października 2012 r. przerwało bieg przedawnienia, zgodnie z art. 819 § 4 zd. 2 k.c., co oznacza, że roszczenie nie uległo przedawnieniu. Ponadto, sąd odwoławczy stwierdził, że podniesienie zarzutu przedawnienia przez pozwaną było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.), gdyż powódka podejmowała działania w celu polubownego zakończenia sporu. Sąd Okręgowy wskazał również, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, ograniczając się jedynie do kwestii przedawnienia i legitymacji procesowej, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Wysokainterpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń z umów ubezpieczenia, stosowanie art. 5 k.c. w kontekście zarzutu przedawnienia, rozpoznanie istoty sprawy przez sąd.
Dotyczy specyfiki ubezpieczeń autocasco i interpretacji konkretnych zapisów umowy oraz OWU.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zgłoszenie szkody przez ubezpieczonego, które nastąpiło po wydaniu przez ubezpieczyciela decyzji o odmowie wypłaty odszkodowania, przerywa bieg terminu przedawnienia roszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, każde kolejne zgłoszenie szkody lub roszczenia przez ubezpieczonego w okresie biegu przedawnienia przerywa jego bieg, a termin przedawnienia biegnie na nowo od dnia, w którym ubezpieczony otrzymał na piśmie oświadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy powołując się na art. 819 § 4 zd. 2 k.c. oraz analogiczne orzecznictwo, stwierdził, że w przepisach nie ma wyraźnego zastrzeżenia o braku możliwości wielokrotnego przerwania biegu przedawnienia. W związku z tym, zgłoszenie roszczeń w piśmie z 29 października 2012 r. przerwało bieg przedawnienia.
Czy podniesienie przez ubezpieczyciela zarzutu przedawnienia roszczenia, w sytuacji gdy ubezpieczony podejmował szereg działań w celu pozasądowego zakończenia sporu, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podniesienie zarzutu przedawnienia w takich okolicznościach może być uznane za sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa i jako takie nie korzysta z ochrony prawnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro powódka nie była bezczynna w dochodzeniu swoich roszczeń, realizacja instytucji przedawnienia (która ma na celu sankcjonowanie bezczynności) byłaby nieuzasadniona. Podniesienie zarzutu przedawnienia w tej sytuacji narusza art. 5 k.c.
Czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, ograniczając się jedynie do oceny zarzutów przedawnienia i braku legitymacji procesowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy nie poczynił ustaleń dotyczących treści stosunku prawnego, zakresu i wymagalności roszczeń, a także oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Brak tych elementów uniemożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. W. | osoba_fizyczna | powódka |
| Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 819 § § 1
Kodeks cywilny
Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że roszczenie uległo przedawnieniu.
k.c. art. 819 § § 4
Kodeks cywilny
Każde kolejne zgłoszenie szkody lub roszczenia przerywa bieg przedawnienia, a termin biegnie na nowo od dnia otrzymania pisemnego oświadczenia ubezpieczyciela.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Podniesienie zarzutu przedawnienia przez pozwaną było sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa i jako takie jest bezskuteczne.
Pomocnicze
k.c. art. 805 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 385 § § 3 pkt 21
Kodeks cywilny
Zapis § 30 ust. 4 w zw. z § 29 pkt 2 OWU stanowi klauzulę abuzywną.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Istota sprawy nie została rozpoznana przez sąd pierwszej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zgłoszenie szkody przez powódkę w piśmie z 29 października 2012 r. przerwało bieg przedawnienia. • Podniesienie zarzutu przedawnienia przez pozwaną jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.). • Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powódki uległo przedawnieniu, ponieważ zgłoszenie szkody nastąpiło po terminie. • Powódka nie dochowała terminu zgłoszenia szkody zgodnie z umową.
Godne uwagi sformułowania
każde kolejne zgłoszenie zakładowi ubezpieczeń przez ubezpieczonego szkody lub roszczenia w okresie biegu przedawnienia przerywa jego bieg • termin przedawnienia biegnie na nowo od dnia, w którym zgłaszający roszczenie lub zdarzenie otrzymał na piśmie oświadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia • podniesienie przez pozwaną zarzutu przedawnienia dochodzonych roszczeń jest w rozumieniu regulacji art. 5 k.c. sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem z tego prawa • istota sprawy w rozumieniu regulacji art. 386 § 4 k.p.c. nie została rozpoznana
Skład orzekający
Leszek Dąbek
przewodniczący-sprawozdawca
Marcin Rak
członek
Roman Troll
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń z umów ubezpieczenia, stosowanie art. 5 k.c. w kontekście zarzutu przedawnienia, rozpoznanie istoty sprawy przez sąd."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki ubezpieczeń autocasco i interpretacji konkretnych zapisów umowy oraz OWU.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozumienie przepisów o przedawnieniu i jak sąd może interweniować, gdy zarzut przedawnienia jest podnoszony w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Pokazuje też błędy proceduralne sądu pierwszej instancji.
“Czy zarzut przedawnienia zawsze chroni ubezpieczyciela? Sąd Okręgowy odpowiada!”
Dane finansowe
WPS: 10 400 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.