III CA 1771/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi wyrokiem z dnia 6 września 2016 roku oddalił powództwo K. B. przeciwko Skarbowi Państwa – Prokuraturze Okręgowej w Łodzi o ustalenie prawa własności samochodu V. (...). Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniu, że powód nie wykazał istnienia stosunku prawnego ani prawa, którego ustalenia się domagał, a co najważniejsze, pozwany Skarb Państwa nie posiadał legitymacji procesowej biernej. Powód wywodził swoje prawo własności z umowy sprzedaży z 2008 roku, jednakże pojazd ten był przedmiotem postępowania karnego z powodu podejrzenia paserstwa i usuwania znaków identyfikacyjnych. Samochód został złożony do depozytu sądowego na mocy postanowienia prokuratora. Sąd Rejonowy uznał, że pozwany Skarb Państwa nie zgłaszał żadnych roszczeń do pojazdu i nie był stroną stosunku prawnego, którego ustalenia domagał się powód, co skutkowało brakiem legitymacji biernej. Sąd wskazał również na brak inicjatywy dowodowej powoda w wykazaniu jego prawa własności. Apelacja powoda została oddalona przez Sąd Okręgowy, który podzielił argumentację Sądu Rejonowego co do braku legitymacji biernej pozwanego. Sąd Okręgowy podkreślił, że nawet gdyby powód wykazał swoje prawo własności, pozwany Skarb Państwa nie był właściwym podmiotem do pozwania w sprawie o ustalenie prawa własności, gdyż nie rościł sobie do pojazdu żadnych praw. Sąd Okręgowy oddalił również wniosek dowodowy o przesłuchanie świadków, uznając go za spóźniony i niezdolny do zmiany oceny co do braku legitymacji biernej pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie braku legitymacji procesowej biernej Skarbu Państwa w sprawach o ustalenie prawa własności rzeczy znajdujących się w depozycie sądowym, gdy pozwany nie rości sobie do nich praw.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie pozwanym jest Skarb Państwa, a przedmiot sporu znajduje się w depozycie sądowym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pozwany Skarb Państwa posiada legitymację procesową bierną w sprawie o ustalenie prawa własności pojazdu, który znajduje się w depozycie sądowym na mocy postanowienia prokuratora?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwany Skarb Państwa nie posiada legitymacji procesowej biernej, ponieważ nie zgłasza żadnych roszczeń do pojazdu i nie jest stroną stosunku prawnego, którego ustalenia domaga się powód.
Uzasadnienie
Legitymacja procesowa bierna w sprawie o ustalenie prawa własności na podstawie art. 189 k.p.c. przysługuje podmiotowi, który jest stroną stosunku prawnego lub zgłasza roszczenie do prawa, którego ustalenia się domaga powód. Pozwany Skarb Państwa, działając jedynie jako organ przechowujący pojazd w depozycie, nie spełnia tych kryteriów.
Czy powód wykazał swoje prawo własności do pojazdu na podstawie umowy sprzedaży z 2008 roku, uwzględniając wątpliwości co do pochodzenia pojazdu i jego stanu technicznego?
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie wykazał swojego prawa własności, m.in. z powodu braku inicjatywy dowodowej w zakresie ustalenia pochodzenia pojazdu i uprawnienia zbywców do jego sprzedaży.
Uzasadnienie
Powód nie podjął wystarczających działań dowodowych, aby udowodnić, że nabył prawo własności pojazdu zgodnie z przepisami prawa cywilnego, zwłaszcza w kontekście wątpliwości wynikających z postępowania karnego dotyczącego pojazdu (np. skradziony silnik, usunięte numery VIN).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – Prokuratura Okręgowa w Łodzi | organ_państwowy | pozwany |
| P. M. | osoba_fizyczna | zbywca |
| D. M. | osoba_fizyczna | zbywca |
| r.pr. A. U. | inne | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do żądania ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy powód ma w tym interes prawny. Kluczowe jest skierowanie pozwu przeciwko podmiotowi, który jest stroną stosunku prawnego lub zgłasza roszczenie do prawa.
Pomocnicze
k.c. art. 169
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący nabycia rzeczy ruchomej od osoby nieuprawnionej do rozporządzania nią. Powód powoływał się na ten przepis, ale nie wykazał jego zastosowania.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonych skutków prawnych wywodzi skutki prawne.
k.p.k. art. 231 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do złożenia zatrzymanej rzeczy do depozytu sądowego, gdy powstaje wątpliwość, komu należy ją wydać.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji jako bezzasadnej.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy możliwości przedstawiania nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany Skarb Państwa nie posiada legitymacji procesowej biernej w sprawie o ustalenie prawa własności, gdyż nie jest stroną stosunku prawnego, którego ustalenia domaga się powód, ani nie zgłasza roszczeń do pojazdu. • Powód nie wykazał swojego prawa własności do pojazdu, m.in. z powodu braku inicjatywy dowodowej i wątpliwości co do pochodzenia pojazdu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 6 k.c. w zw. z art. 339 i 341 k.c. i w zw. z art. 2, 30, 42, 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP poprzez błędne ustalenie rozkładu ciężaru dowodowego. • Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieustaleniu, że nikt poza powodem nie uważa się za właściciela pojazdu oraz że nikt nie zgłosił kradzieży. • Niezastosowanie art. 231 k.p.c. i nieustalenie, że pojazd w depozycie to ten sam, który był przedmiotem umowy, oraz że nie pochodzi z kradzieży. • Bezzasadne uznanie braku legitymacji czynnej powoda (choć sąd I instancji nie stwierdził braku legitymacji czynnej, a biernej). • Naruszenie art. 230 k.p.c. poprzez nieuznanie za udowodnione, że zbywcy byli uprawnieni do zbycia rzeczy. • Sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego w zakresie pochodzenia silnika. • Naruszenie art. 235 k.p.c. poprzez dokonanie ustaleń na podstawie dowodów nieformalnie dopuszczonych.
Godne uwagi sformułowania
Powództwo podlegało oddaleniu, jako bezzasadne. • Pozwany nie będąc podmiotem stosunku prawnego stanowiącego podstawę sformułowanego żądania, nie jest legitymowany biernie w niniejszej sprawie. • Apelującemu zdaje się znikać z pola widzenia fakt, że główną – a w zasadzie można by powiedzieć, że jedyną – przyczyną oddalenia powództwa jest brak legitymacji procesowej biernej po stronie pozwanego.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie braku legitymacji procesowej biernej Skarbu Państwa w sprawach o ustalenie prawa własności rzeczy znajdujących się w depozycie sądowym, gdy pozwany nie rości sobie do nich praw."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie pozwanym jest Skarb Państwa, a przedmiot sporu znajduje się w depozycie sądowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zagadnienie procesowe dotyczące legitymacji biernej w sprawach o ustalenie prawa własności, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Czy można ustalić własność auta, gdy pozwany nie rości sobie do niego praw?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.