III CA 1765/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka A. M. domagała się od byłego męża T. M. zapłaty 8786,54 zł tytułem nakładów i opłat eksploatacyjnych na wspólny lokal mieszkalny. Sąd Rejonowy w Gliwicach wyrokiem z 6 lipca 2017 r. umorzył postępowanie w części co do 600 zł, zasądził od pozwanego na rzecz powódki 825,29 zł z odsetkami, oddalił powództwo w pozostałym zakresie i obciążył powódkę 85% kosztów procesu. Sąd Rejonowy ustalił, że pozwany zajmował lokal bez tytułu prawnego od 10 września 2015 r. do 5 stycznia 2016 r., a powódka ponosiła opłaty eksploatacyjne. Sąd uznał, że powódce przysługuje wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu jedynie za ten okres, w kwocie odpowiadającej opłatom eksploatacyjnym (504 zł miesięcznie), pomniejszone o kwotę 600 zł, co dało łącznie 825,29 zł. Zarzut potrącenia przez pozwanego kwoty 5846,06 zł (połowy oszczędności) został oddalony jako niedopuszczalny w tym postępowaniu. Powódka wniosła apelację, zarzucając m.in. błędne ustalenie daty uprawomocnienia się postanowienia o zniesieniu współwłasności (twierdziła, że nastąpiło to 5 lutego 2015 r., a nie 10 września 2015 r.) oraz niezasadne ograniczenie zasądzonej kwoty. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił apelację, uznając ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego za prawidłowe. Sąd Okręgowy potwierdził, że postanowienie o zniesieniu współwłasności uprawomocniło się 10 września 2015 r., gdyż apelacja pozwanego została prawomocnie odrzucona dopiero wtedy. Podkreślono, że roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy powinny być dochodzone w postępowaniu o zniesienie współwłasności (art. 618 k.p.c.), a po jego zakończeniu nie można ich dochodzić w osobnym procesie. Sąd odrzucił również zarzut niedoręczenia pisma procesowego pełnomocnikowi powódki, uznając, że nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaRozliczenia między współwłaścicielami po zniesieniu współwłasności, ustalanie daty prawomocności orzeczeń w przypadku odrzucenia apelacji, dopuszczalność uznania powództwa sprzecznego z prawem.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z rozliczeniami współwłaścicieli i procedurą zniesienia współwłasności. Interpretacja art. 618 k.p.c. jest kluczowa.
Zagadnienia prawne (4)
Czy roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy, powstałe przed prawomocnym postanowieniem o zniesieniu współwłasności, mogą być dochodzone w osobnym procesie po zniesieniu współwłasności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenia te powinny być dochodzone w postępowaniu o zniesienie współwłasności zgodnie z art. 618 § 1 i 3 k.p.c. Po uprawomocnieniu się postanowienia o zniesieniu współwłasności nie można dochodzić tych roszczeń w osobnym procesie.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 618 k.p.c. oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że wszystkie wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy muszą być rozpoznane w postępowaniu o zniesienie współwłasności. Roszczenia powstałe po zniesieniu współwłasności mogą być dochodzone w procesie.
Jaka jest data uprawomocnienia się postanowienia o zniesieniu współwłasności, gdy wniesiono apelację, która została następnie odrzucona z powodu braków formalnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postanowienie o zniesieniu współwłasności uprawomocnia się z chwilą prawomocnego odrzucenia apelacji wniesionej w ustawowym terminie, której braków formalnych nie uzupełniono.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale Sądu Najwyższego (III CZP 64/13) i wyroku Sądu Najwyższego (V CSK 240/15), zgodnie z którymi prawomocność środka zaskarżenia, który został odrzucony z powodu braków formalnych, wyznacza datę prawomocności orzeczenia głównego. W tej sprawie było to postanowienie z 10 września 2015 r.
Czy uznanie powództwa przez pozwanego, sprzeczne z przepisami prawa (art. 618 k.p.c.), wiąże sąd?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uznanie powództwa jest sprzeczne z prawem i nie wiąże sądu, jeśli zmierza do obejścia przepisów prawa.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 213 § 2 k.p.c., który stanowi, że sąd nie jest związany uznaniem powództwa, jeśli jest ono sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. W tym przypadku uznanie roszczeń, które powinny być dochodzone w postępowaniu o zniesienie współwłasności, było sprzeczne z art. 618 k.p.c.
Czy powódka może dochodzić zwrotu opłat eksploatacyjnych uiszczonych za okres przed uprawomocnieniem się postanowienia o zniesieniu współwłasności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie może dochodzić zwrotu opłat eksploatacyjnych za okres do dnia uprawomocnienia się postanowienia o zniesieniu współwłasności w osobnym procesie, gdyż te roszczenia powinny być rozliczone w postępowaniu o zniesienie współwłasności.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 618 § 1 i 3 k.p.c., wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy muszą być rozpoznane w postępowaniu o zniesienie współwłasności. Po uprawomocnieniu się postanowienia o zniesieniu współwłasności, roszczenia te nie mogą być dochodzone w osobnym procesie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| T. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 618 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy mogą być rozpoznawane w toku postępowania o zniesienie współwłasności. Po zapadnięciu prawomocnego postanowienia o zniesieniu współwłasności nie można dochodzić roszczeń przewidzianych w tym przepisie.
k.p.c. art. 618 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Po uprawomocnieniu się postanowienia o zniesieniu współwłasności nie można dochodzić roszczeń przewidzianych w § 1, chociażby nie były zgłoszone w postępowaniu o zniesienie współwłasności.
k.c. art. 224 § § 2
Kodeks cywilny
Posiadacz rzeczy, który uzyskał posiadanie w złej wierze, jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy.
k.c. art. 225 § zd. 1
Kodeks cywilny
Obowiązki określone w art. 224 § 2 stosuje się do posiadacza samoistnego, który uzyskał posiadanie w złej wierze lub dowiedział się o utracie posiadania.
k.p.c. art. 213 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa.
Pomocnicze
k.p.c. art. 203 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 481 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 364
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenia z tytułu posiadania rzeczy powstałe przed zniesieniem współwłasności powinny być dochodzone w postępowaniu o zniesienie współwłasności (art. 618 k.p.c.). • Apelacja od postanowienia o zniesieniu współwłasności, odrzucona z powodu braków formalnych, wyznacza datę uprawomocnienia się postanowienia. • Uznanie powództwa sprzeczne z prawem (art. 618 k.p.c.) nie wiąże sądu.
Odrzucone argumenty
Postanowienie o zniesieniu współwłasności uprawomocniło się 5 lutego 2015 r. • Powódce należy się zwrot całości wpłaconych za pozwanego opłat eksploatacyjnych. • Sąd Rejonowy błędnie ustalił wysokość należności za bezumowne korzystanie z lokalu. • Niedoręczenie pisma procesowego pełnomocnikowi powódki miało wpływ na rozstrzygnięcie.
Godne uwagi sformułowania
roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy muszą być rozpoznawane w postępowaniu o zniesienie współwłasności • po uprawomocnieniu się postanowienia o zniesieniu współwłasności nie można dochodzić roszczeń przewidzianych w tym przepisie • uznanie roszczenia w tej części przez pozwanego jest sprzeczne z prawem, a to art. 618 § 1 i 3 k.p.c. • orzeczenie sądowe nie uzyskuje waloru prawomocności, jeśli stwierdzenie prawomocności nastąpiło w sposób sprzeczny z przepisami postępowania, a więc wadliwy
Skład orzekający
Magdalena Hupa-Dębska
przewodniczący
Leszek Dąbek
sędzia
Roman Troll
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Rozliczenia między współwłaścicielami po zniesieniu współwłasności, ustalanie daty prawomocności orzeczeń w przypadku odrzucenia apelacji, dopuszczalność uznania powództwa sprzecznego z prawem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z rozliczeniami współwłaścicieli i procedurą zniesienia współwłasności. Interpretacja art. 618 k.p.c. jest kluczowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozliczeń między byłymi małżonkami po rozwodzie i zniesieniu współwłasności, z kluczowym zagadnieniem proceduralnym dotyczącym momentu uprawomocnienia się orzeczenia.
“Kiedy można rozliczyć się z byłym małżonkiem za wspólny lokal? Kluczowa data uprawomocnienia i pułapki proceduralne.”
Dane finansowe
WPS: 8786,54 PLN
wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu: 825,29 PLN
zwrot kosztów postępowania: 338,55 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.