Orzeczenie · 2017-07-12

III CA 1709/17Abuzywną klauzula kredytowa zwrot odsetek

Sąd

Sąd Okręgowy

Data

2017-07-12

SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy

kredyt hipotecznyklauzula abuzywnaochrona konsumentawaloryzacjaodsetkiSąd Okręgowyapelacja

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła powództwa I. Z. i R. Z. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o zwrot nadpłaconych odsetek od kredytu hipotecznego. Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 12 lipca 2017r. zasądził od pozwanego banku na rzecz powodów solidarnie kwotę 21.580,06 zł wraz z ustawowymi odsetkami, uznając klauzulę waloryzacyjną za abuzywną. Pozwany bank zaskarżył wyrok apelacją, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów procesowych (m.in. art. 233 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c., art. 207 § 6 k.p.c., art. 227 k.p.c., art. 379 pkt 5 k.p.c.) oraz materialnych (m.in. art. 385¹ § 1 k.c., art. 385² k.c., art. 410 k.c., art. 6 k.c.). Argumentował, że klauzula waloryzacyjna nie była abuzywna, a powodowie nie udowodnili zasadności roszczenia. Sąd Okręgowy oddalił apelację jako niezasadną. Sąd odwoławczy w pełni podzielił ustalenia faktyczne i ocenę Sądu I instancji, uznając, że klauzula waloryzacyjna była niedozwolona w rozumieniu art. 385¹ k.c., ponieważ nie została indywidualnie uzgodniona i rażąco naruszała interesy konsumentów, kształtując ich prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami. Sąd podkreślił, że bank nie wykazał indywidualnego uzgodnienia klauzuli, a jej mechanizm prowadził do arbitralnego ustalania wysokości zobowiązania przez bank. Sąd Okręgowy odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych, w tym oceny dowodów i sporządzenia uzasadnienia. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego nastąpiło na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytowych, zasad indywidualnego uzgadniania postanowień umownych oraz konsekwencji prawnych uznania klauzuli za abuzywną.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki klauzuli waloryzacyjnej; ocena abuzywności jest zawsze indywidualna.

Zagadnienia prawne (3)

Czy klauzula waloryzacyjna w umowie kredytu hipotecznego, która odnosi się do kursu ustalonego wyłącznie przez bank, stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, klauzula waloryzacyjna, która nie została indywidualnie uzgodniona i kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, jest niedozwolonym postanowieniem umownym.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że klauzula waloryzacyjna nie została indywidualnie uzgodniona z konsumentem, a jej mechanizm, oparty na kursie ustalonym przez bank i nieograniczający ryzyka kursowego, rażąco naruszał interesy konsumenta i był sprzeczny z dobrymi obyczajami, co czyniło ją abuzywną.

Czy bank wykazał, że klauzula waloryzacyjna w umowie kredytowej została z konsumentem indywidualnie uzgodniona?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie sprostał ciężarowi dowodu w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że bank nie przedstawił dowodów na indywidualne uzgodnienie klauzuli, a umowa została zawarta z wykorzystaniem wzorca banku bez modyfikacji spornej klauzuli. Samo zapoznanie się z treścią umowy przez konsumenta nie oznacza wpływu na jej treść.

Czy zwrot świadczenia spełnionego na podstawie abuzywnej klauzuli umownej jest możliwy na podstawie art. 410 k.c. w zw. z art. 411 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zwrot świadczenia jest możliwy, jeśli nie było podstawy prawnej do jego spełnienia, a konsument nie miał wiedzy o braku zobowiązania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że uznanie klauzuli za abuzywną oznacza brak podstawy prawnej do świadczenia, co uzasadnia zastosowanie art. 410 k.c. (świadczenie nienależne). Konsumenci nabyli wiedzę o braku zobowiązania dopiero w toku sprawy, a wcześniej musieli spełniać świadczenia, aby uniknąć wypowiedzenia umowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powodowie

Strony

Nazwa	Typ	Rola
I. Z.	osoba_fizyczna	powód
R. Z.	osoba_fizyczna	powód
(...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W.	spółka	pozwany

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Przepis regulujący świadczenie nienależne jako szczególny przypadek bezpodstawnego wzbogacenia.

Pomocnicze

k.c. art. 385²

Kodeks cywilny

Ocena rzetelności klauzuli umownej powinna uwzględniać całokształt umowy, jej warunki i skutki.

k.c. art. 411

Kodeks cywilny

Określa przypadki, w których nie można żądać zwrotu świadczenia (np. gdy spełniający wiedział, że nie był zobowiązany).

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.

k.p.c. art. 207 § § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość dopuszczenia dowodów zgłoszonych po terminie.

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Dowody na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

k.p.c. art. 379 § pkt. 5

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie przepisów postępowania skutkujące nieważnością postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Klauzula waloryzacyjna nie została indywidualnie uzgodniona. • Klauzula waloryzacyjna rażąco narusza interesy konsumentów i jest sprzeczna z dobrymi obyczajami. • Bank nie wykazał, że konsument miał wpływ na treść klauzuli. • Świadczenie spełnione na podstawie abuzywnej klauzuli jest nienależne i podlega zwrotowi. • Konsumenci nie mieli wiedzy o braku zobowiązania do spełnienia świadczenia przed uzyskaniem pewności prawnej w toku sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez wadliwą ocenę dowodów. • Zarzuty naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia. • Zarzuty dopuszczenia spóźnionych dowodów przez Sąd I instancji (naruszenie art. 207 § 6 k.p.c.). • Zarzuty pozbawienia strony pozwanej możliwości obrony praw (naruszenie art. 379 pkt 5 k.p.c.). • Zarzuty naruszenia art. 385¹ § 1 k.c. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. • Zarzuty naruszenia art. 385² k.c. poprzez jego niezastosowanie. • Zarzuty naruszenia art. 410 k.c. w zw. z art. 411 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie. • Zarzuty naruszenia art. 6 k.c. poprzez uznanie, że powodowie udowodnili zasadność roszczenia.

Godne uwagi sformułowania

prywatna opinia nie stanowi dowodu na okoliczność wymagającą wiadomości specjalnych • nie jest możliwe samodzielne dokonanie weryfikacji przeprowadzonej oceny dowodów bez jednoczesnego omówienia prawidłowości ustaleń w zakresie istnienia przesłanek decydujących o uznaniu przedmiotowego postanowienia umowy za niedozwolone • nie można stawiać znaku równości pomiędzy zawarciem umowy a wpływem na jej treść • mechanizm działania kwestionowanego postanowienia, w istocie prowadził do nierównego ukształtowania pozycji stron stosunku prawnego • brak szacunku dla klienta jest w ocenie Sądu sam w sobie wystarczającą podstawą do uznania zastrzeżenia umownego za abuzywne • konsumenci nabyli wiedzę o braku zobowiązania do uiszczania należności dopiero w toku niniejszej sprawy po zapadnięciu wyroku I instancji

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytowych, zasad indywidualnego uzgadniania postanowień umownych oraz konsekwencji prawnych uznania klauzuli za abuzywną."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki klauzuli waloryzacyjnej; ocena abuzywności jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu abuzywnych klauzul w umowach kredytowych, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników. Sąd szczegółowo analizuje przesłanki uznania klauzuli za niedozwoloną.

“Bank przegrał w sądzie: klauzula waloryzacyjna w kredycie okazała się abuzywna!”

Dane finansowe

WPS: 21 580,06 PLN

zwrot nadpłaconych odsetek: 21 580,06 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników