III CA 1493/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód Z. M. domagał się od pozwanego M. S. zapłaty 18 000 zł tytułem czynszu dzierżawnego za lata 2009-2011 oraz odszkodowania za zaniedbanie wydzierżawionej nieruchomości. Sąd Rejonowy w Skierniewicach oddalił powództwo, uznając umowę dzierżawy za skutecznie wypowiedzianą przez pozwanego w liście z 5 listopada 2009 roku, ze skutkiem najpóźniej na 16 lipca 2010 roku. Sąd ustalił, że pozwany nadpłacił należny czynsz, uwzględniając obniżenie czynszu na podstawie art. 700 kc z powodu przymrozków w 2009 roku oraz stosując art. 707 kc do rozliczenia za rok 2010. Roszczenie odszkodowawcze zostało oddalone z powodu braku wykazania szkody i zaniedbania, a wręcz stwierdzono poprawę stanu nieruchomości. Sąd Rejonowy zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu. Powód złożył apelację, zarzucając m.in. błędne ustalenie stanu faktycznego, naruszenie przepisów o wypowiadaniu umów oraz art. 102 kpc w kwestii kosztów. Sąd Okręgowy oddalił apelację w przeważającej części, uznając ustalenia faktyczne i wykładnię § 5 umowy za prawidłowe. Sąd Okręgowy zmienił wyrok jedynie w zakresie wynagrodzenia pełnomocnika powoda z urzędu, podwyższając je do pełnej wysokości wynikającej z przepisów, uznając kryterium czasowe zastosowane przez sąd pierwszej instancji za nieprawidłowe. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego oparto na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja klauzul umownych dotyczących wypowiedzenia dzierżawy, zastosowanie art. 700 i 707 kc, rozliczenie kosztów procesu w przypadku przegranej strony przebywającej w zakładzie karnym, ustalanie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące stanu sadu i przymrozków mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach. Interpretacja § 5 umowy była specyficzna dla danego przypadku.
Zagadnienia prawne (6)
Czy umowa dzierżawy zawarta na czas oznaczony może być skutecznie wypowiedziana przez dzierżawcę przed terminem, jeśli § 5 umowy stanowi, że "dzierżawca ma obowiązek zawiadomić wydzierżawiającego w ciągu 6 miesięcy o zmianie dalszej dzierżawy"?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienie należy interpretować jako możliwość wypowiedzenia umowy dzierżawy przed terminem, z zachowaniem 6-miesięcznego okresu wypowiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że literalna treść § 5 umowy, choć nie wprost, dopuszczała wypowiedzenie umowy przez dzierżawcę. Projekt umowy przywieziony przez pozwanego zawierał podobne postanowienie, a zachowanie powoda (propozycja córce zebrania jabłek) sugerowało, że sam uważał umowę za wypowiedzianą.
Czy w przypadku znaczącego zmniejszenia zwykłego przychodu z przedmiotu dzierżawy wskutek okoliczności niezależnych od dzierżawcy (np. przymrozków), dzierżawcy przysługuje prawo do żądania obniżenia czynszu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 700 kc, dzierżawcy przysługuje prawo do żądania obniżenia czynszu.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłego, która potwierdziła znaczące zmniejszenie dochodu z sadu z powodu przymrozków w 2009 roku (o ok. 57%), co uzasadniało obniżenie czynszu dzierżawnego w tym samym stopniu.
Jak należy rozliczyć czynsz dzierżawny w przypadku zakończenia dzierżawy przed upływem roku dzierżawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dzierżawca obowiązany jest zapłacić czynsz w takim stosunku, w jakim pożytki, które w tym roku pobrał lub mógł pobrać, pozostają do pożytków z całego roku dzierżawnego (art. 707 kc).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że do lipca 2010 roku pozwany nie mógł pobrać żadnych pożytków z sadu (zbiory jesienią), stąd czynsz za rok 2010 powinien wynieść zero złotych.
Czy powodowi przysługuje roszczenie o odszkodowanie z tytułu zaniedbania wydzierżawionej nieruchomości, jeśli stan nieruchomości po zakończeniu dzierżawy był lepszy niż na jej początku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o odszkodowanie nie zostało wykazane.
Uzasadnienie
Postępowanie dowodowe wykazało, że pozwany prawidłowo wywiązywał się z obowiązku prowadzenia gospodarstwa, a stan nieruchomości po zakończeniu dzierżawy był lepszy niż na początku. Powód nie wykazał również żadnej szkody majątkowej.
Czy w sytuacji, gdy powód przegrał sprawę, należy odstąpić od obciążania go kosztami procesu na podstawie art. 102 kpc, biorąc pod uwagę jego pobyt w zakładzie karnym i minimalne środki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie zachodzą szczególnie uzasadnione wypadki uzasadniające nieobciążanie powoda kosztami procesu.
Uzasadnienie
Sam fakt pobytu w zakładzie karnym nie stanowi podstawy do zwolnienia z kosztów. Powód posiadał majątek, otrzymywał wpłaty, a sposób wypełnienia oświadczenia o sytuacji majątkowej nie dawał pełnego obrazu. Zwolnienie od kosztów sądowych nie jest samodzielną podstawą do nieobciążania kosztami procesu strony przeciwnej.
Jak należy ustalić wysokość wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu w sytuacji, gdy w sprawie występowało kilku pełnomocników reprezentujących stronę przez różne okresy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu w sprawach majątkowych zależy od wartości przedmiotu sporu, a nie od czasu trwania postępowania. Nie należy go dzielić na podstawie kryterium czasowego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że kryterium czasowe zastosowane przez Sąd Rejonowy do podziału wynagrodzenia między pełnomocników było nieprawidłowe i podwyższył wynagrodzenie jednego z nich do pełnej wysokości wynikającej z przepisów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. M. | osoba_fizyczna | powód |
| M. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| adw. K. N. | inne | pełnomocnik powoda z urzędu |
| adw. J. R. | inne | pełnomocnik powoda z urzędu |
| A. S. | osoba_fizyczna | córka powoda |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 693 § § 1
Kodeks cywilny
Określa, że strony łączyła umowa dzierżawy.
k.c. art. 700
Kodeks cywilny
Umożliwia żądanie obniżenia czynszu dzierżawnego w przypadku znaczącego zmniejszenia przychodu z przedmiotu dzierżawy z przyczyn niezależnych od dzierżawcy.
k.c. art. 707
Kodeks cywilny
Reguluje rozliczenie czynszu dzierżawnego przy zakończeniu dzierżawy przed upływem roku dzierżawnego.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów postępowania.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.
Dz.U.2002.163.1348 art. 19
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Reguluje zasady ustalania wynagrodzenia pełnomocników z urzędu.
Dz.U.2013.461 art. 6 § pkt 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Określa wysokość wynagrodzenia adwokata w sprawach majątkowych w zależności od wartości przedmiotu sporu.
Dz.U.2013.461 art. 2 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Określa zasady ustalania wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu.
Dz.U.2013.461 art. 13 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Określa wysokość opłat w postępowaniu apelacyjnym.
Pomocnicze
k.c. art. 673 § § 2
Kodeks cywilny
W związku z art. 694 kc, wskazuje na dopuszczalność przedterminowego rozwiązania umowy dzierżawy, jeśli strony tak się umówiły.
k.c. art. 694
Kodeks cywilny
Stosuje przepisy o najmie do umowy dzierżawy.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa dla roszczenia o odszkodowanie z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Kwestia zwolnienia od kosztów sądowych i ich wpływu na obciążenie kosztami procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne wypowiedzenie umowy dzierżawy przez pozwanego. • Nadpłata czynszu dzierżawnego przez pozwanego. • Brak wykazania szkody i zaniedbania nieruchomości przez powoda. • Niezasadność zastosowania art. 102 kpc w stosunku do powoda. • Nieprawidłowe ustalenie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu przez sąd pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda o zapłatę czynszu dzierżawnego za lata 2009-2011. • Roszczenie powoda o odszkodowanie za zaniedbanie nieruchomości. • Zastosowanie art. 102 kpc w celu zwolnienia powoda od kosztów procesu.
Godne uwagi sformułowania
"życiowo uzasadnione jest przyjęcie, że dzierżawca mógł mieć interes w możliwości wypowiedzenia umowy" • "zachowanie samego powoda, który proponował córce zebranie jabłek w sadzie wskazuje, że w tamtym okresie nawet on uważał wypowiedzenie umowy za skuteczne" • "Sam fakt przebywania w jednostce penitencjarnej nie może stanowić pretekstu do wytaczania powództwa bez ryzyka bycia obciążonym kosztami procesu." • "w sprawach cywilnych wysokość wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu w żaden sposób nie jest uzależniona od czasu trwania postępowania."
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul umownych dotyczących wypowiedzenia dzierżawy, zastosowanie art. 700 i 707 kc, rozliczenie kosztów procesu w przypadku przegranej strony przebywającej w zakładzie karnym, ustalanie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące stanu sadu i przymrozków mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach. Interpretacja § 5 umowy była specyficzna dla danego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów umowy dzierżawy, w tym interpretacji jej postanowień i rozliczeń finansowych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie cywilnym i umowach.
“Czy wypowiedzenie dzierżawy sadu było skuteczne? Sąd rozstrzyga spór o czynsz i zaniedbanie.”
Dane finansowe
WPS: 18 000 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.