III CA 1417/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powodów I. K. i E. K. o przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez usunięcie bramy wjazdowej posadowionej na działce drogowej stanowiącej współwłasność stron. Powodowie wskazali, że brama, zainstalowana przez poprzedniego właściciela nieruchomości pozwanych, ograniczała im swobodny dostęp do ich posesji. Pozwani twierdzili, że brama została zamontowana za zgodą powodów i że nie naruszyli ich praw. Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach uznał powództwo za zasadne, nakazując usunięcie bramy i zasądzając koszty procesu. Sąd Rejonowy ustalił, że powodowie i pozwani są współwłaścicielami działki drogowej, a brama została posadowiona przez poprzedniego właściciela nieruchomości pozwanych bez zgody wszystkich współwłaścicieli. Sąd Rejonowy odrzucił argumenty pozwanych dotyczące braku legitymacji procesowej, powołując się na art. 209 k.c. oraz art. 222 § 2 k.c. w związku z naruszeniem współposiadania. Pozwani wnieśli apelację, zarzucając m.in. dowolną ocenę dowodów i naruszenie art. 48 k.c. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił apelację, uznając ustalenia faktyczne i ocenę dowodów przez Sąd Rejonowy za prawidłowe. Sąd Okręgowy podkreślił, że dla uznania legitymacji biernej pozwanych wystarczające jest stwierdzenie stanu posiadania nieruchomości, a zarzuty dotyczące własności bramy w kontekście art. 48 k.c. wykraczają poza przedmiot sprawy. Sąd Okręgowy uznał, że pozwani posiadają samoistnie fragment drogi odgrodzony bramą, co uzasadnia ich legitymację bierną. Sąd Okręgowy oddalił apelację i zasądził od pozwanych na rzecz powodów zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaOchrona praw współwłaścicieli do swobodnego korzystania z nieruchomości wspólnej, zasady odpowiedzialności posiadacza za naruszenie prawa własności, legitymacja procesowa w sprawach o naruszenie współposiadania.
Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności drogi dojazdowej i instalacji bramy przez poprzednika prawnego obecnych właścicieli. Interpretacja art. 209 i 222 k.c. w kontekście współwłasności.
Zagadnienia prawne (4)
Czy posadowienie bramy wjazdowej na działce stanowiącej współwłasność kilku osób, przez jednego ze współwłaścicieli (lub jego poprzednika prawnego), narusza prawa pozostałych współwłaścicieli do swobodnego korzystania z tej nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, posadowienie bramy wjazdowej na działce drogowej stanowiącej współwłasność, które ogranicza swobodny dostęp pozostałych współwłaścicieli do ich nieruchomości, stanowi naruszenie ich prawa do współposiadania i współkorzystania z rzeczy wspólnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu, jaką jest zagrodzenie części wspólnego gruntu, wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Brak takiej zgody oraz ograniczenie dostępu do nieruchomości uzasadnia roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 222 § 2 k.c. w związku z art. 206 k.c.
Czy współwłaściciel, którego prawo do korzystania z rzeczy wspólnej zostało naruszone przez innego współwłaściciela, może samodzielnie dochodzić roszczeń "zachowawczych" na podstawie art. 209 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, każdy ze współwłaścicieli może samodzielnie wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa, w tym roszczeń o przywrócenie stanu zgodnego z prawem.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym uprawnienie wynikające z art. 209 k.c. odnosi skutek wobec osób trzecich i w stosunkach wewnętrznych między współwłaścicielami. Czynności zachowawcze mają na celu ochronę wspólnego prawa przed możliwym niebezpieczeństwem, a współwłaściciel podejmuje je we własnym imieniu, ale w interesie wszystkich.
Czy pozwani, którzy nabyli nieruchomość od poprzedniego właściciela, który zainstalował bramę na wspólnej drodze, posiadają legitymację bierną w sprawie o usunięcie tej bramy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozwani posiadają legitymację bierną, ponieważ samoistnie posiadają fragment drogi odgrodzony bramą oraz samą bramę, a ich posiadanie jest niezgodne ze stanem prawnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwani, poprzez korzystanie z bramy, zasilanie jej z własnej instalacji, udostępnianie pilotów oraz pozwalanie na swobodne bieganie psa na ogrodzonym terenie za bramą, wykazują samoistne posiadanie spornego fragmentu drogi. Ich posiadanie jest zależne od ich woli i nie jest równoważne z pozycją pozostałych współwłaścicieli.
Czy instalacja domofonu i dzwonka przez jednego ze współwłaścicieli do budynku sąsiedniego, po posadowieniu bramy na wspólnej drodze, stanowi dorozumianą zgodę na zainstalowanie bramy?
Odpowiedź sądu
Nie, instalacja domofonu i dzwonka przez jednego ze współwłaścicieli, nawet jeśli była wykonana po posadowieniu bramy, nie stanowi dorozumianej zgody na jej zainstalowanie, zwłaszcza jeśli została wykonana na własny koszt w celu uzyskania funkcjonalnego dostępu do własnej nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podłączenie dzwonka i domofonu nie może być poczytywane za zgodę na posadowienie bramy, szczególnie gdy zostało wykonane przez powoda w celu uzyskania dostępu do swojej nieruchomości po tym, jak poprzednik prawny pozwanych postawił bramę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. K. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| E. K. | osoba_fizyczna | powód |
| M. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| S. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 206
Kodeks cywilny
Zasady współposiadania i współkorzystania z rzeczy wspólnej. Naruszenie uprawnienia do nieskrępowanego korzystania z nieruchomości przez powodów przez pozwanych stanowi podstawę do roszczenia o przywrócenie stanu zgodnego z prawem.
k.c. art. 209
Kodeks cywilny
Każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa. Dotyczy to czynności zachowawczych, które chronią wspólne prawo przed niebezpieczeństwem.
k.c. art. 222
Kodeks cywilny
Roszczenie negatoryjne. Właściciel (lub współwłaściciel) może żądać przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania naruszeń, gdy jego prawo jest naruszane w inny sposób niż przez pozbawienie władztwa nad rzeczą.
Pomocnicze
k.c. art. 199
Kodeks cywilny
k.c. art. 205
Kodeks cywilny
k.c. art. 208
Kodeks cywilny
k.c. art. 207
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 art. 10
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brama zainstalowana na wspólnej drodze bez zgody wszystkich współwłaścicieli narusza ich prawo do swobodnego korzystania z nieruchomości. • Pozwani, jako samoistni posiadacze spornego fragmentu drogi, posiadają legitymację bierną w sprawie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem. • Każdy współwłaściciel może samodzielnie dochodzić roszczeń zmierzających do ochrony wspólnego prawa.
Odrzucone argumenty
Brama została zainstalowana za zgodą powodów (dorozumianą poprzez instalację domofonu/dzwonka). • Pozwani nie posiadają legitymacji biernej, ponieważ nie są właścicielami bramy i zastali istniejący stan faktyczny. • Prawo własności powodów nie zostało naruszone, gdyż korzystają oni z nieruchomości w sposób nieograniczony.
Godne uwagi sformułowania
naruszenie posiadania wnioskodawców a także wszystkich pozostałych współwłaścicieli tejże działki • konieczna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli • każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa • roszczenie niniejsze nie jest roszczeniem zmierzającym do „zachowania wspólnego prawa” • Sąd Rejonowy ustalił, że posadowienie bramy nie było konsultowane przez poprzednika pozwanych z pozostałymi współwłaścicielami. • Sąd Rejonowy wskazał, że dla uznania legitymacji biernej pozwanych wystarczające oraz konieczne jest stwierdzenie stanu posiadania nieruchomości, co do której zarzucane jest zaistnienie naruszenia prawa własności. • Samo posiadanie niezgodne ze stanem własności powoduje podstawy do wystąpienia z roszczeniem z art.222kc. • posiadanie to ocenić należy jako samoistne, skoro pozwani nie wywodzą tego posiadania ze zgody czy woli innych osób. • nie przysługuje żadne skuteczne względem pozostałych współwłaścicieli działki drogowej, w tym wobec powodów, uprawnienie do wyłącznego posiadania części wspólnej działki odgrodzonej bramą
Skład orzekający
Mirella Szpyrka
przewodniczący
Gabriela Sobczyk
sędzia
Anna Hajda
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ochrona praw współwłaścicieli do swobodnego korzystania z nieruchomości wspólnej, zasady odpowiedzialności posiadacza za naruszenie prawa własności, legitymacja procesowa w sprawach o naruszenie współposiadania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności drogi dojazdowej i instalacji bramy przez poprzednika prawnego obecnych właścicieli. Interpretacja art. 209 i 222 k.c. w kontekście współwłasności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje częsty konflikt sąsiedzki dotyczący korzystania z nieruchomości wspólnych, pokazując, jak prawo chroni prawa współwłaścicieli przed samowolnymi działaniami innych.
“Sąsiad postawił bramę na wspólnej drodze – sąd zdecydował, kto ma prawo do przejazdu.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.