III Ca 1080/25Abuzywną prowizja w umowie pożyczki konsumenckiej 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał apelację powódki (...) Spółki Akcyjnej w R. od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej, który oddalił powództwo o zapłatę przeciwko K. G. oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanej zwrot kosztów procesu. Sprawa dotyczyła umowy pożyczki gotówkowej zawartej między stronami, która została zabezpieczona wekslem in blanco. Sąd Rejonowy uznał, że naliczona przez powódkę prowizja w wysokości 5 256 zł była nadmierna, sprzeczna z zasadami współżycia społecznego i stanowiła próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych, co czyniło ją nieważną na podstawie art. 58 § 2 k.c. i art. 58 § 1 k.c. Ponadto, sąd uznał, że zapisy dotyczące prowizji stanowiły niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c., ponieważ nie były indywidualnie negocjowane i rażąco naruszały interesy konsumenta. W konsekwencji, sąd pierwszej instancji uznał wypowiedzenie umowy za przedwczesne i oddalił powództwo. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powódki, podzielił ustalenia faktyczne i prawne sądu pierwszej instancji. Podkreślił, że nawet jeśli pozaodsetkowe koszty kredytu konsumenckiego nie przekraczają ustawowego limitu określonego w art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim, mogą być uznane za abuzywne, jeśli nie zostały indywidualnie negocjowane i rażąco naruszają interesy konsumenta. Sąd odwoławczy wskazał, że powódka nie wykazała, aby prowizja w wysokości stanowiącej niemal 39% kwoty pożyczki była uzasadniona i ekwiwalentna do świadczonych usług, ani że spełniła obowiązki informacyjne wobec konsumenta. W związku z tym, apelacja powódki została oddalona, a o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie możliwości kontroli abuzywności prowizji w umowach pożyczek konsumenckich, nawet jeśli mieszczą się w ustawowych limitach kosztów pozaodsetkowych, oraz znaczenie indywidualnego uzgodnienia postanowień umownych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umowy pożyczki konsumenckiej i naliczonej prowizji. Interpretacja przepisów o kredycie konsumenckim i klauzulach abuzywnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prowizja naliczona w umowie pożyczki konsumenckiej, nawet jeśli mieści się w ustawowym limicie pozaodsetkowych kosztów kredytu, może zostać uznana za abuzywną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prowizja może zostać uznana za abuzywną, jeśli nie była indywidualnie negocjowana, rażąco narusza interesy konsumenta, nie znajduje uzasadnienia w poniesionych kosztach lub stanowi próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że samo nieprzekroczenie limitu pozaodsetkowych kosztów nie wyłącza kontroli abuzywności. Kluczowe jest, czy konsument miał wpływ na treść postanowień, czy były one dla niego zrozumiałe i czy prowizja była ekwiwalentna do świadczonych usług. W tym przypadku wysoka prowizja, nieuzasadniona kosztami i brak indywidualnych negocjacji, przesądziły o jej abuzywności.
Czy wypowiedzenie umowy pożyczki konsumenckiej jest skuteczne, jeśli nastąpiło przed upływem terminu wymaganego przez umowę i przepisy prawa, a podstawą wypowiedzenia było zadłużenie wynikające z abuzywnych kosztów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wypowiedzenie umowy jest nieskuteczne, jeśli nastąpiło przedwcześnie z powodu nieuwzględnienia abuzywności naliczonych kosztów, które wpłynęły na ustalenie wysokości zadłużenia.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji uznał, że powódka przedwcześnie wypowiedziała umowę, ponieważ zadłużenie pozwanej nie osiągnęło poziomu jednej raty przez okres dłuższy niż 30 dni, co było warunkiem wypowiedzenia. W ocenie sądu, abuzywność prowizji wpływała na prawidłowe ustalenie zadłużenia i terminu wymagalności rat.
Czy postanowienia umowy pożyczki konsumenckiej dotyczące prowizji, zawarte we wzorcu umownym, mogą być uznane za indywidualnie uzgodnione, jeśli konsument je zaakceptował podpisem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli konsument nie miał wpływu na treść postanowień, nie były one negocjowane, a jedynie zaakceptowane w ramach gotowego wzorca, nie można ich uznać za indywidualnie uzgodnione.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ciężar dowodu indywidualnego uzgodnienia spoczywa na przedsiębiorcy. W przypadku umów konsumenckich zawieranych na podstawie wzorca, nawet podpisanie umowy nie oznacza indywidualnego uzgodnienia, jeśli konsument nie miał możliwości wpływania na treść postanowień.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki Akcyjnej w R. | spółka | powódka |
| K. G. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
u.k.k. art. 36a
Ustawa o kredycie konsumenckim
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego jest nieważna.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna zmierzająca do obejścia ustawy jest nieważna.
Pomocnicze
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 2 pkt 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 10 ust. 1 pkt 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prowizja w umowie pożyczki konsumenckiej była nadmierna, sprzeczna z zasadami współżycia społecznego i stanowiła próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych. • Prowizja nie była indywidualnie negocjowana i rażąco naruszała interesy konsumenta. • Wypowiedzenie umowy pożyczki było przedwczesne z powodu nieuwzględnienia abuzywności naliczonych kosztów.
Odrzucone argumenty
Prowizja mieściła się w ustawowym limicie pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego. • Postanowienia umowy dotyczące prowizji zostały indywidualnie uzgodnione, ponieważ pozwana je podpisała. • Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy prawa procesowego, błędnie oceniając materiał dowodowy i stan faktyczny.
Godne uwagi sformułowania
Samo nieprzekroczenie wysokość maksymalnych kosztów pozaodsetkowych ustalonych w art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim nie oznacza jeszcze, że wysokość tych kosztów została ustalona w sposób odpowiadający prawu. • Rolą sądu jest z urzędu ustalić czy przy zawarciu takiej umowy nie doszło do nadużyć kontraktowych ze strony profesjonalnego podmiotu zawierającego umowę z konsumentem. • Ukształtowanie wynagrodzenia prowizyjnego w sposób dowolny stanowi także obejście bezwzględnie obwiązującego przepisu art. 359 § 2 1 k.c. ograniczającego wysokość odsetek maksymalnych. • Okoliczność, że pozaodsetkowe koszty pożyczki nie przekraczały granic zakreślonych art. 36 a ustawy o kredycie konsumenckim, nie świadczyła o dopuszczalności obciążenia pozwanego tymi kosztami.
Skład orzekający
Andrzej Dyrda
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości kontroli abuzywności prowizji w umowach pożyczek konsumenckich, nawet jeśli mieszczą się w ustawowych limitach kosztów pozaodsetkowych, oraz znaczenie indywidualnego uzgodnienia postanowień umownych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umowy pożyczki konsumenckiej i naliczonej prowizji. Interpretacja przepisów o kredycie konsumenckim i klauzulach abuzywnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nadmiernych kosztów w umowach pożyczek konsumenckich i pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nieuczciwymi praktykami firm pożyczkowych, nawet jeśli formalnie koszty mieszczą się w limitach.
“Czy wysoka prowizja w pożyczce to legalny sposób na zarobek? Sąd Okręgowy mówi: nie zawsze!”
Dane finansowe
WPS: 25 756,47 PLN
zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 1800 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.