III C 267/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, konsument, zawarł z bankiem umowę o mieszkaniowy kredyt hipoteczno-budowlany. W umowie brakowało informacji o prawie konsumenta do odstąpienia od umowy oraz o sposobie i trybie skorzystania z tego uprawnienia. Powód, powołując się na ustawę o kredycie konsumenckim, złożył oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, domagając się zwrotu zapłaconych odsetek. Bank odmówił, twierdząc, że umowa nie była umową kredytu konsumenckiego w rozumieniu ustawy i nie naruszono przepisów. Sąd Rejonowy uznał jednak, że umowa, mimo zabezpieczenia hipotecznego, podlegała przepisom ustawy o kredycie konsumenckim, a brak jednoznacznej informacji o prawie do odstąpienia od umowy, lub jego braku, stanowił naruszenie art. 35 ustawy. W związku z tym, oświadczenie powoda o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego było skuteczne. Sąd zasądził od banku na rzecz powoda zwrot zapłaconych odsetek w kwocie 8 329,65 zł, uznając je za świadczenie nienależne, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wezwania do zapłaty. Powództwo w pozostałym zakresie oddalono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy o kredycie konsumenckim w kontekście umów o kredyt hipoteczny, stosowanie sankcji kredytu darmowego w przypadku braku wymaganych informacji w umowie.
Dotyczy umów zawartych przed wejściem w życie ustawy o kredycie hipotecznym. Kluczowe jest ustalenie, czy umowa faktycznie nie zawierała wymaganych informacji lub czy była niejednoznaczna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak informacji o prawie do odstąpienia od umowy kredytu hipotecznego w umowie zawartej z konsumentem, mimo wydania formularza odstąpienia, stanowi naruszenie ustawy o kredycie konsumenckim i uprawnia do skorzystania z sankcji kredytu darmowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak jednoznacznej informacji w umowie o prawie do odstąpienia od niej lub o jego braku, nawet przy wydaniu formularza, stanowi naruszenie art. 35 ustawy o kredycie konsumenckim, co uprawnia konsumenta do skorzystania z sankcji kredytu darmowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa kredytu hipotecznego, mimo zabezpieczenia, podlegała przepisom ustawy o kredycie konsumenckim. Brak jednoznacznego wskazania w umowie, czy prawo do odstąpienia przysługuje, czy też nie, narusza wymóg jasnego i zrozumiałego sformułowania umowy, co skutkuje możliwością zastosowania sankcji kredytu darmowego.
Czy zapłacone odsetki od kredytu hipotecznego, w przypadku skutecznego skorzystania z sankcji kredytu darmowego, stanowią świadczenie nienależne podlegające zwrotowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zapłacone odsetki za okres 4 lat poprzedzających złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego stanowią świadczenie nienależne i podlegają zwrotowi na rzecz konsumenta.
Uzasadnienie
Skoro konsument skutecznie skorzystał z sankcji kredytu darmowego z powodu naruszenia przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, podstawa prawna do żądania zapłaty odsetek odpadła. W związku z tym, odsetki te stały się świadczeniem nienależnym w rozumieniu art. 410 k.c. i podlegają zwrotowi.
Od kiedy należą się odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonej kwoty zwrotu nienależnego świadczenia (zapłaconych odsetek)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki ustawowe za opóźnienie należą się od dnia następującego po doręczeniu pozwanej odpisu nakazu zapłaty wraz z odpisem pozwu, co miało miejsce 23 lutego 2024 r., ponieważ dopiero wtedy zobowiązanie bezterminowe przekształciło się w terminowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pismo powoda z dnia 2 czerwca 2020 r. nie było wezwaniem do zapłaty, a jedynie oświadczeniem o skorzystaniu z sankcji i wnioskiem o zaliczenie odsetek na poczet kapitału. Dopiero doręczenie pozwu i nakazu zapłaty przekształciło zobowiązanie w terminowe, a jego niewykonanie w terminie spowodowało opóźnienie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. B. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank (...) spółka akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (18)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia.
k.c. art. 410 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się do świadczenia nienależnego.
u.k.k. art. 3 § 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Definicja umowy o kredyt konsumencki.
u.k.k. art. 3 § 2
Ustawa o kredycie konsumenckim
Uznanie umowy kredytu w rozumieniu prawa bankowego za umowę o kredyt konsumencki.
u.k.k. art. 4 § 2 pkt 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Zastosowanie przepisów ustawy do umów o kredyt zabezpieczony hipoteką.
u.k.k. art. 29 § 3
Ustawa o kredycie konsumenckim
Wymóg jednoznacznego i zrozumiałego sformułowania umowy.
u.k.k. art. 35 § 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Obowiązkowe elementy umowy o kredyt zabezpieczony hipoteką, w tym informacje o prawie do odstąpienia.
u.k.k. art. 46 § 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Sankcja kredytu darmowego w przypadku naruszenia art. 35 ustawy.
u.k.k. art. 46 § 3
Ustawa o kredycie konsumenckim
Termin na skorzystanie z sankcji kredytu darmowego (rok od wykonania umowy).
Pomocnicze
k.c. art. 359 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa prawna odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.c. art. 481 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Podstawa prawna odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 235 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pominięcie dowodu z przesłuchania strony.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady odpowiedzialności za wynik postępowania i zwrot kosztów.
k.p.c. art. 98 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Skład kosztów procesu.
k.p.c. art. 98 § 1 1
Kodeks postępowania cywilnego
Odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia z tytułu kosztów procesu.
u.k.h. art. 85 § 2
Ustawa z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami
Stosowanie przepisów dotychczasowych do umów zawartych przed wejściem w życie ustawy.
p.b. art. 69 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe
Dane wymagane w umowie o kredyt.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa kredytu hipotecznego nie zawierała jednoznacznej informacji o prawie do odstąpienia od niej, co stanowi naruszenie ustawy o kredycie konsumenckim. • Naruszenie ustawy o kredycie konsumenckim uprawnia konsumenta do skorzystania z sankcji kredytu darmowego. • Zapłacone odsetki za okres 4 lat poprzedzających złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego stanowią świadczenie nienależne i podlegają zwrotowi.
Odrzucone argumenty
Umowa nie była umową kredytu konsumenckiego w rozumieniu ustawy. • Uprawnienie do odstąpienia od umowy nie przysługiwało, a bank nie naruszył przepisów ustawy. • Powód został poinformowany o możliwości skorzystania z prawa do odstąpienia, ponieważ posiadał formularz oświadczenia.
Godne uwagi sformułowania
umowa nie zawierała informacji o uprawnieniu do odstąpienia przez konsumenta od umowy ani o sposobie i trybie skorzystania z takiego uprawnienia • skorzystanie z sankcji kredytu darmowego • brak podstawy prawnej do żądania zapłaty tych kwot • kwoty wpłacone przez niego tytułem odsetek za okres od 15 czerwca 2016 r. do dnia 15 maja 2020 r. stanowią świadczenie nienależne • umowa nie spełnia wymogu jednoznacznego i zrozumiałego sformułowania
Skład orzekający
Sebastian Otto
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o kredycie konsumenckim w kontekście umów o kredyt hipoteczny, stosowanie sankcji kredytu darmowego w przypadku braku wymaganych informacji w umowie."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych przed wejściem w życie ustawy o kredycie hipotecznym. Kluczowe jest ustalenie, czy umowa faktycznie nie zawierała wymaganych informacji lub czy była niejednoznaczna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (kredyt hipoteczny) i pokazuje, jak błędy formalne banku mogą prowadzić do znaczących konsekwencji finansowych dla instytucji, a korzyści dla konsumenta. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa konsumenckiego.
“Bank musi zwrócić konsumentowi tysiące złotych za błąd w umowie kredytu hipotecznego! Kluczowa informacja, której zabrakło.”
Dane finansowe
WPS: 8329,65 PLN
zwrot odsetek: 8329,65 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.