III C 1388/24Zasądzenie zwrotu nadpłaty kredytu CHF abuzywne klauzule 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powodów, konsumentów, o zwrot nadpłaconych rat kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF. Powodowie twierdzili, że aneks wprowadzający mechanizm indeksacji do CHF zawierał niedozwolone postanowienia umowne (abuzywne), które nie były transparentne i pozwalały bankowi na jednostronne ustalanie kursów walut, co rażąco naruszało ich interesy. Bank argumentował, że powodowie dobrowolnie zainicjowali przewalutowanie, zaakceptowali ryzyko walutowe i że aneks nie stanowił nowacji, a jedynie modyfikację umowy. Sąd Okręgowy w Warszawie uznał klauzule indeksacyjne za abuzywne, stwierdzając, że nie były one jasne i zrozumiałe dla konsumenta, a bank miał możliwość arbitralnego ustalania kursów walut. W związku z tym, sąd uznał, że umowa powinna być traktowana jako kredyt złotowy, a nadpłacone raty wynikające z mechanizmu indeksacji podlegają zwrotowi. Zasądzono na rzecz powodów łącznie 103 063,40 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. W pozostałym zakresie powództwo oddalono, a koszty procesu wzajemnie zniesiono. Sąd podkreślił, że eliminacja klauzul abuzywnych nie prowadzi do nieważności całej umowy, lecz do przywrócenia jej pierwotnego, złotowego charakteru.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w kredytach CHF i skutków ich eliminacji dla umowy, a także brak interesu prawnego w ustaleniu nieważności po spłacie kredytu.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i postanowień umownych, ale stanowi ważny głos w utrwalającej się linii orzeczniczej dotyczącej kredytów walutowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia aneksu wprowadzającego mechanizm indeksacji kredytu do waluty obcej (CHF) są niedozwolonymi postanowieniami umownymi w rozumieniu art. 385(1) kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia aneksu wprowadzające mechanizm indeksacji do CHF, w tym sposób ustalania kursów walut w tabelach kursowych banku, są niedozwolonymi postanowieniami umownymi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienia te nie były transparentne, nie pozwalały konsumentowi na przewidzenie skutków ekonomicznych, a bank miał możliwość jednostronnego kształtowania wysokości zobowiązania i rat. Brak było jasnych kryteriów ustalania kursów walut, co naruszało równowagę kontraktową i właściwość stosunku zobowiązaniowego.
Jaki jest skutek stwierdzenia abuzywności postanowień aneksu wprowadzającego indeksację do CHF dla dalszego bytu umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stwierdzenie abuzywności postanowień aneksu nie prowadzi do nieważności całej umowy, lecz do ich bezskuteczności wobec konsumenta i przywrócenia pierwotnych warunków umowy jako kredytu złotowego.
Uzasadnienie
Zgodnie z dyrektywą UE i polskim prawem, umowa powinna nadal obowiązywać po wyeliminowaniu nieuczciwych warunków, o ile jest to możliwe. Eliminacja mechanizmu indeksacji do CHF przywraca pierwotny charakter umowy jako kredytu złotowego, zapewniając skuteczną ochronę konsumenta.
Czy powodowie mają interes prawny w ustaleniu nieważności postanowień umowy kredytu po jej całkowitej spłacie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powodowie nie mają interesu prawnego w ustaleniu nieważności postanowień umowy po jej całkowitej spłacie, ponieważ umowa wygasła i nie rodzi już skutków prawnych.
Uzasadnienie
Po całkowitej spłacie kredytu, zobowiązanie wygasło, a umowa nie rodzi już bieżących skutków prawnych. Brak jest zatem niepewności co do praw i obowiązków stron, która uzasadniałaby wytoczenie powództwa o ustalenie.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. (2) | osoba_fizyczna | powód |
| J. S. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) spółka akcyjna z siedzibą w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowne kształtujące prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszający jego interesy są niedozwolonymi postanowieniami umownymi i nie wiążą go.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Niedozwolone postanowienia umowne nie wiążą konsumenta, a strony i sąd są związane postanowieniami umowy w pozostałym zakresie.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Przepisy o nienależnym świadczeniu stosuje się również do zwrotu świadczenia, które zostało spełnione w wykonaniu nieważnej czynności prawnej.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a jeżeli nie jest to możliwe, do zwrotu jej wartości.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W razie częściowego uwzględnienia żądań każdej ze stron sąd może stosunkowo rozdzielić koszty albo je wzajemnie znieść, jeżeli okoliczności sprawy uzasadniają takie rozstrzygnięcie.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
Pr. bank. art. 69
Prawo bankowe
Reguluje umowę kredytu bankowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzule indeksacyjne w aneksie do umowy kredytu hipotecznego są niedozwolonymi postanowieniami umownymi (abuzywne) z uwagi na brak transparentności i możliwość jednostronnego kształtowania kursów walut przez bank. • Usunięcie abuzywnych klauzul indeksacyjnych nie prowadzi do nieważności całej umowy, lecz do przywrócenia jej pierwotnego charakteru jako kredytu złotowego. • Konsumenci mają prawo do zwrotu nadpłaconych rat wynikających z zastosowania abuzywnych klauzul indeksacyjnych.
Odrzucone argumenty
Aneks do umowy stanowił nowację i tworzył nowy stosunek prawny, wyłączając możliwość kwestionowania jego postanowień w kontekście pierwotnej umowy. • Powodowie, jako konsumenci, zaakceptowali ryzyko walutowe i byli świadomi konsekwencji przewalutowania. • Całkowita spłata kredytu wyklucza istnienie interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy lub jej postanowień.
Godne uwagi sformułowania
klauzule te nie odwołują się do ustalanych w sposób neutralny kursów CHF czy jakichś obiektywnych, zewnętrznych wskaźników czy czynników, na które żadna ze stron nie ma wpływu. • zasady ustalania kursów zostały natomiast przekazane do wyłącznych uprawnień pozwanego, nie określając bliżej kryteriów ustalania ich wysokości. • mechanizm indeksacji na podstawie aneksu nr (...) doprowadziło do istotnej zmiany konstrukcji zobowiązania. • nie wiążą powodów w rozumieniu art. 385 1 kc • brak jest podstaw do przyjęcia, że po eliminacji postanowień aneksu nr (...) dotyczących mechanizmu indeksacji oraz tabel kursowych banku umowa nie może dalej funkcjonować. • brak jest interesu prawnego w dalszym rozstrzyganiu o abuzywności postanowień umowy, która nie istnieje już jako aktywne zobowiązanie.
Skład orzekający
Tomasz Niewiadomski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w kredytach CHF i skutków ich eliminacji dla umowy, a także brak interesu prawnego w ustaleniu nieważności po spłacie kredytu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i postanowień umownych, ale stanowi ważny głos w utrwalającej się linii orzeczniczej dotyczącej kredytów walutowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i ich abuzywnych klauzul, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników. Rozstrzygnięcie sądu potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą w tej materii.
“Kredyt CHF: Sąd Okręgowy zasądził od banku ponad 100 tys. zł zwrotu nadpłaty! Klauzule indeksacyjne uznane za abuzywne.”
Dane finansowe
WPS: 143 083,24 PLN
zwrot nadpłaconych rat: 103 063,4 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.