III AUa 313/25Przeliczenie emerytury wcześniejszej art 25 ust 1b
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła apelacji ubezpieczonej W. G. od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie, który oddalił jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie emerytury. Ubezpieczona powoływała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20), który uznał art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób, które złożyły wniosek o świadczenie przed 6 czerwca 2012 r. Przepis ten stanowił, że emerytura powszechna jest pomniejszana o kwotę pobranych wcześniej emerytur. Sąd Okręgowy uznał, że wyrok TK nie ma zastosowania do ubezpieczonej, ponieważ ukończyła ona powszechny wiek emerytalny przed 1 stycznia 2013 r. i miała możliwość złożenia wniosku o emeryturę powszechną przed tą datą, co pozwoliłoby uniknąć pomniejszenia. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko. Podkreślono, że choć wyrok TK wskazał na naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa, to dotyczy on osób, które nie mogły przewidzieć skutków nowej regulacji. Ubezpieczona, która złożyła wniosek o wcześniejszą emeryturę w 2007 r., a o emeryturę powszechną dopiero w 2015 r., miała możliwość złożenia wniosku o emeryturę powszechną przed 1 stycznia 2013 r., kiedy to weszła w życie nowelizacja wprowadzająca art. 25 ust. 1b. Historia jej zatrudnienia i aktywność w składaniu wniosków o przeliczenia świadczyły o dobrym rozeznaniu w przepisach i braku elementu zaskoczenia. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając, że zastosowanie art. 25 ust. 1b było uzasadnione, a ubezpieczona nie poniosła uszczerbku finansowego, gdyż nie obniżono jej emerytury wcześniejszej, a jedynie ustalono podstawę emerytury powszechnej zgodnie z obowiązującymi przepisami, zapobiegając podwójnemu uprzywilejowaniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresowego stosowania wyroków Trybunału Konstytucyjnego w sprawach emerytalnych, analiza elementu zaskoczenia i zasady zaufania w kontekście zmian przepisów, ocena możliwości uniknięcia negatywnych skutków nowelizacji przez ubezpieczonych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonej, która miała możliwość uniknięcia negatywnych skutków nowelizacji, ale z niej nie skorzystała. Interpretacja wyroku TK SK 140/20 w kontekście indywidualnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepis art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS, pomniejszający podstawę emerytury powszechnej o kwotę pobranych wcześniej emerytur, może być stosowany wobec osób, które złożyły wniosek o świadczenie przed 6 czerwca 2012 r., mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznającego ten przepis za niekonstytucyjny w tym zakresie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie może być stosowany wobec osób, które złożyły wniosek o świadczenie przed 6 czerwca 2012 r., jeśli nie miały możliwości uniknięcia negatywnych skutków nowej regulacji.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że ubezpieczona, mimo złożenia wniosku o wcześniejszą emeryturę przed datą wskazaną przez TK, miała możliwość uniknięcia negatywnych skutków poprzez złożenie wniosku o emeryturę powszechną przed 1 stycznia 2013 r. Jej historia zatrudnienia i aktywność w składaniu wniosków świadczyły o dobrym rozeznaniu w prawie i braku elementu zaskoczenia, co wyklucza zastosowanie ochrony konstytucyjnej.
Czy sąd powszechny może odmówić zastosowania przepisu ustawowego w konkretnej sprawie ze względu na jego niezgodność z Konstytucją (rozproszona kontrola konstytucyjności)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powszechny jest zobowiązany do stosowania Konstytucji i odmowy zastosowania przepisu ustawowego, jeżeli prowadziłoby to do rozstrzygnięcia sprzecznego z normami konstytucyjnymi.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny potwierdził dopuszczalność rozproszonej kontroli konstytucyjnej na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, podkreślając, że kompetencja ta ma charakter incydentalny i niezależny od formalnej kontroli sprawowanej przez Trybunał Konstytucyjny.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. G. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (26)
Główne
Konstytucja RP art. 67 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
ustawa emerytalna art. 25 § 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ten, w zakresie w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń przed 6 czerwca 2012 roku, jest niezgodny z Konstytucją RP. Jednakże, jego stosowanie jest dopuszczalne wobec osób, które miały możliwość uniknięcia negatywnych skutków nowej regulacji poprzez złożenie wniosku o emeryturę powszechną przed 1 stycznia 2013 roku.
Pomocnicze
u.s.u.s.
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa emerytalna art. 25 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 24
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 173
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 175
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 185
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 26b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 46
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 50
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 50a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 50e
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 184
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 88
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Karta Nauczyciela
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela
Dz.U. z 2012 r. poz. 637 art. 22
Ustawa z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw
ustawa emerytalna art. 100 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Dz.U. z 2015 r. poz. 1773 art. 10 § 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Dz.U. z 2015 r. poz. 1773 art. 9 § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 20 lipca 2020 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ubezpieczona miała możliwość uniknięcia negatywnych skutków art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej poprzez złożenie wniosku o emeryturę powszechną przed 1 stycznia 2013 r. • Historia zatrudnienia i aktywność ubezpieczonej w składaniu wniosków świadczą o dobrym rozeznaniu w prawie i braku elementu zaskoczenia. • Zastosowanie art. 25 ust. 1b zapobiega podwójnemu uprzywilejowaniu i zachowuje równowagę systemu emerytalnego.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 140/20 powinien skutkować przeliczeniem emerytury z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. • Naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Godne uwagi sformułowania
rozproszona kontrola konstytucyjna • element zaskoczenia • zasada zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa • podwójne uprzywilejowanie • sztuczna kapitalizacja
Skład orzekający
Jolanta Hawryszko
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresowego stosowania wyroków Trybunału Konstytucyjnego w sprawach emerytalnych, analiza elementu zaskoczenia i zasady zaufania w kontekście zmian przepisów, ocena możliwości uniknięcia negatywnych skutków nowelizacji przez ubezpieczonych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonej, która miała możliwość uniknięcia negatywnych skutków nowelizacji, ale z niej nie skorzystała. Interpretacja wyroku TK SK 140/20 w kontekście indywidualnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z interpretacją wyroku Trybunału Konstytucyjnego i jego wpływu na prawa emerytów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawnicze.
“Emerytura przeliczona na nowo? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy wyrok TK nie chroni ubezpieczonego.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.