Orzeczenie · 2014-05-20

III AUA 146/14

Sąd
Sąd Apelacyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2014-05-20
SAOSPracyubezpieczenia społeczneWysokaapelacyjny
ZUSskładkipłatnik składekprzejście zakładu pracyart. 23(1) k.p.pozorność czynnościobejście prawaubezpieczenia społeczneubezpieczenie zdrowotneFundusz Pracy

Sprawa dotyczyła ustalenia płatnika składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i FGŚP za pracownicę J. K. w okresie od lutego do grudnia 2012 roku. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją stwierdził, że płatnikiem jest spółka (...) s.c. A. J. (1) I. J. . Odwołanie od tej decyzji złożyli zarówno płatnik, jak i ubezpieczona, wnosząc o uznanie za płatnika innej spółki. Sąd Okręgowy w Olsztynie oddalił odwołania, uznając zawarte pomiędzy spółkami umowy za pozorne i mające na celu obejście przepisów prawa. Sąd Apelacyjny w Białymstoku utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, oddalając apelację spółki (...) s.c. Sąd Apelacyjny podkreślił, że nie doszło do faktycznego przejęcia pracowników w rozumieniu art. 23(1) Kodeksu pracy, ponieważ pracownica nadal wykonywała pracę w tym samym miejscu, na tych samych warunkach i pod faktycznym nadzorem pierwotnego pracodawcy. Umowy pomiędzy spółkami zostały uznane za mające na celu obejście prawa, a nie rzeczywiste przeniesienie zakładu pracy. Sąd odwołał się również do dyrektyw unijnych dotyczących ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, wskazując na konieczność przejęcia nie tylko zadań, ale także istotnych składników majątkowych. Sąd uznał, że spółka (...) s.c. pozostała płatnikiem składek.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 23(1) k.p. w kontekście pozornych umów o przejęcie pracowników i outsourcingu, mających na celu obejście przepisów o ubezpieczeniach społecznych.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale stanowi ważny przykład stosowania przepisów o przejściu zakładu pracy i odpowiedzialności za składki ZUS.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zawarcie umowy o świadczenie usług i porozumienia o przejęciu pracowników pomiędzy dwoma spółkami, gdzie pracownica nadal wykonuje pracę w tym samym miejscu i na tych samych warunkach pod nadzorem pierwotnego pracodawcy, stanowi faktyczne przejęcie pracowników w rozumieniu art. 23(1) Kodeksu pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli czynności te mają na celu obejście przepisów prawa i nie dochodzi do rzeczywistego przejęcia zakładu pracy lub jego istotnych składników majątkowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowy były pozorne i miały na celu obejście prawa, ponieważ nie doszło do faktycznego przejęcia pracowników ani zmiany pracodawcy w rozumieniu art. 23(1) k.p. Pracownica nadal pracowała pod nadzorem pierwotnego pracodawcy, a spółka przejmująca pełniła jedynie funkcję płatnika wynagrodzeń.

Czy umowa o świadczenie usług, która przewiduje znaczący rabat na kosztach składek ZUS i podatków, może być uznana za czynność mającą na celu obejście prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli taka konstrukcja umowy prowadzi do unikania płacenia należności publicznoprawnych i nie odzwierciedla rzeczywistych relacji gospodarczych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowa o świadczenie usług, która w § 5 ust. 1 przewidywała rabat w wysokości 40% kosztów (ZUS i podatek od wynagrodzeń), w połączeniu z innymi ustaleniami, wskazywała na próbę obejścia przepisów prawa i uniknięcia płacenia składek.

Czy pracodawca użytkownik (spółka cywilna) może być uznany za płatnika składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i FGŚP, jeśli formalnie pracownicy zostali przejęci przez inną spółkę, ale faktycznie nadal podlegają kierownictwu i nadzorowi pierwotnego pracodawcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli przejęcie pracowników było pozorne i miało na celu obejście prawa, pierwotny pracodawca pozostaje płatnikiem składek.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro nie doszło do skutecznego przejścia zakładu pracy ani zmiany pracodawcy, pierwotna spółka cywilna nadal jest pracodawcą i płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i FGŚP.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

Strony

NazwaTypRola
(...) s.c. A. J. (1) I. J.spółkaodwołujący
J. K. (1)osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjapozwany
(...) Spółka z o.o. we W.spółkazainteresowany
(...) Spółka z o.o. z siedzibą w O.spółkazainteresowany

Przepisy (16)

Główne

u.s.u.s. art. 83 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 4 § 2a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Definiuje płatnika składek jako jednostkę organizacyjną lub osobę fizyczną pozostającą z inną osobą fizyczną w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi; pracodawca jest płatnikiem składek w stosunku do pracownika.

u.ś.o.z. art. 85 § 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.p.z.i.i.r.p. art. 104 § 1

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.o.r.p.w.n. art. 9

Ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy

k.c. art. 58 § 1

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.

k.p. art. 23(1)

Kodeks pracy

Dotyczy przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę.

Pomocnicze

k.p. art. 22 § 1

Kodeks pracy

Pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.

k.p.c. art. 477(11)

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 477(14) § 1

Kodeks postępowania cywilnego

u.z.p.t. art. 14

Ustawa o zatrudnianiu pracowników tymczasowych

u.z.p.t. art. 9 § 3

Ustawa o zatrudnianiu pracowników tymczasowych

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 67

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynności prawne pomiędzy spółkami były pozorne i miały na celu obejście przepisów prawa. • Nie doszło do faktycznego przejęcia pracowników w rozumieniu art. 23(1) k.p. • Pracownica nadal wykonywała pracę pod nadzorem i na rzecz pierwotnego pracodawcy. • Spółka przejmująca nie przejęła istotnych składników majątkowych niezbędnych do prowadzenia działalności. • Umowa o świadczenie usług z rabatem na składki ZUS i podatki wskazuje na próbę obejścia prawa.

Odrzucone argumenty

Przejęcie pracowników było skuteczne na mocy art. 23(1) k.p. • Pracownicy zostali oddelegowani do pracy u innego pracodawcy zgodnie z art. 22 § 1 k.p. • Zastosowanie ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych było uzasadnione. • Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował przepisy prawa materialnego. • Ustalenia Sądu Okręgowego były sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym.

Godne uwagi sformułowania

Czynności pozorne mające na celu obejście przepisów prawa. • Nie doszło do faktycznego przejęcia pracowników. • Pracownica nadal pracowała w tym samym miejscu i według tych samych zasad, pod faktycznym kierownictwem i nadzorem dotychczasowego płatnika składek. • Umowa o świadczenie usług, w ramach której usługodawca przyznaje rabat w wysokości 40% kosztów (ZUS oraz podatek od wynagrodzeń) w okresie pierwszych 3 lat, nie jest typowa dla relacji gospodarczych. • Przekazanie pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony agencji pracy tymczasowej bez zachowania przesłanek związanych z przejęciem istotnych składników majątkowych w myśl art. 23 1 kp i następnie jednoczesne oddelegowane tej samej osoby na poprzednie miejsce pracy, uzasadnia ocenę takiej sekwencji zdarzeń pod kątem art. 58 § 1 kc w zw. z art. 23 1 kp.

Skład orzekający

Piotr Prusinowski

przewodniczący

Bohdan Bieniek

sędzia sprawozdawca

Alicja Sołowińska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 23(1) k.p. w kontekście pozornych umów o przejęcie pracowników i outsourcingu, mających na celu obejście przepisów o ubezpieczeniach społecznych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale stanowi ważny przykład stosowania przepisów o przejściu zakładu pracy i odpowiedzialności za składki ZUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak firmy próbują unikać płacenia składek ZUS poprzez skomplikowane operacje prawne, a sąd demaskuje te próby. Jest to przykład walki o sprawiedliwość społeczną i ochronę praw pracowniczych.

Jak firma próbowała oszukać ZUS, pozorując przejęcie pracowników – sąd rozwiewa wątpliwości.

Sektor

gastronomia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst