Orzeczenie · 2026-04-27

III AUA 1100/24

Sąd
Sąd Apelacyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2026-04-27
SAOSubezpieczenia społecznezaopatrzenie emerytalneWysokaapelacyjny
emerytura policyjnadziałalność twórczaprawo autorskienauczyciel akademickirozliczenie przychoduwyłączenie z rozliczeniasąd apelacyjnykoszty procesu

Sprawa rozstrzygnęła kwestię, czy wynagrodzenie otrzymywane przez emeryta policyjnego, będącego jednocześnie nauczycielem akademickim, z tytułu pracy dydaktycznej i naukowo-badawczej, powinno być uwzględniane przy rozliczeniu rocznym emerytury policyjnej. Organ rentowy, Dyrektor Zakładu (...) MSWiA, uchylił wcześniejszą decyzję i uznał, że Ł. Z. pobrał nienależne świadczenie w kwocie 31.667,20 zł w 2020 roku, ponieważ jego przychody z pracy w Wyższej Szkole Policji (obecnie Akademia Policji) przekroczyły dopuszczalny próg. Ł. Z. odwołał się od tej decyzji, argumentując, że jego wynagrodzenie z uczelni stanowi honorarium z tytułu działalności twórczej, które jest wyłączone z rozliczenia emerytalnego zgodnie z art. 104 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach. Sąd Okręgowy w Warszawie przychylił się do tego stanowiska, zmieniając decyzję organu rentowego. Sąd Apelacyjny w Warszawie utrzymał wyrok Sądu Okręgowego w mocy, oddalając apelację organu rentowego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że zgodnie z art. 116 ust. 7 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, wykonywanie obowiązków nauczyciela akademickiego stanowi działalność twórczą o indywidualnym charakterze, a tym samym całe wynagrodzenie z tego tytułu jest traktowane jako honorarium twórcze, które nie wpływa na zmniejszenie emerytury policyjnej. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, które potwierdza, że wyłączenie z art. 104 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach dotyczy honorariów z tytułu działalności twórczej w rozumieniu ustawy o prawie autorskim, niezależnie od podstawy prawnej ich uzyskania, w tym umowy o pracę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że wynagrodzenie nauczycieli akademickich z tytułu pracy dydaktycznej i naukowo-badawczej jest honorarium twórczym, które nie podlega uwzględnieniu przy rozliczaniu emerytur policyjnych i innych świadczeń, gdzie przychód z działalności twórczej jest wyłączony.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej grupy zawodowej (funkcjonariusze uprawnieni do emerytury policyjnej, będący jednocześnie nauczycielami akademickimi) oraz specyficznego rodzaju przychodu (wynagrodzenie z uczelni publicznej).

Zagadnienia prawne (2)

Czy wynagrodzenie nauczyciela akademickiego, uzyskane z tytułu pracy dydaktycznej i naukowo-badawczej w ramach umowy o pracę, stanowi honorarium z tytułu działalności twórczej, które jest wyłączone z rozliczenia emerytury policyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wynagrodzenie nauczyciela akademickiego, w tym za pracę dydaktyczną i naukowo-badawczą, stanowi honorarium z tytułu działalności twórczej w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, co zgodnie z art. 104 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach, wyłącza je z rozliczenia emerytury policyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny oparł się na art. 116 ust. 7 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, który stanowi, że wykonywanie obowiązków nauczyciela akademickiego jest działalnością twórczą o indywidualnym charakterze. W związku z tym, całe wynagrodzenie z tego tytułu jest traktowane jako honorarium twórcze, które nie podlega uwzględnieniu przy rozliczaniu emerytury policyjnej, zgodnie z art. 104 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach.

Czy organ rentowy prawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące rozliczenia przychodu emeryta policyjnego z tytułu zatrudnienia w uczelni publicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ rentowy dokonał błędnej wykładni przepisów, nie uwzględniając specyfiki wynagrodzenia nauczyciela akademickiego jako honorarium twórczego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że organ rentowy błędnie próbował interpretować przepisy ustawy zaopatrzeniowej przy pomocy definicji z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podczas gdy ustawa zaopatrzeniowa nie odsyła w tym zakresie do ustawy systemowej. Sąd potwierdził stanowisko Sądu Najwyższego, że wyłączenie z art. 104 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach dotyczy honorariów z tytułu działalności twórczej w rozumieniu ustawy o prawie autorskim, niezależnie od podstawy prawnej ich uzyskania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Ł. Z.

Strony

NazwaTypRola
Ł. Z.osoba_fizycznaodwołujący
Dyrektor Zakładu (...) Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w T.organ_państwowyorgan rentowy

Przepisy (18)

Główne

ustawa emerytalna art. 104 § 5

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Wyłącza stosowanie przepisów o zmniejszeniu świadczeń do honorariów z tytułu działalności twórczej i artystycznej.

ustawa PSWN art. 116 § 7

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Stanowi, że wykonywanie obowiązków nauczyciela akademickiego stanowi działalność twórczą o indywidualnym charakterze.

ustawa o prawie autorskim art. 1 § 1

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Definiuje przedmiot prawa autorskiego jako każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze.

Pomocnicze

ustawa zaopatrzeniowa art. 41 § 1-3

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Przepisy dotyczące zmniejszenia emerytury lub renty w przypadku osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

ustawa zaopatrzeniowa art. 41b

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Dotyczy rozliczenia emerytury i renty w związku z osiągnięciem przychodu.

ustawa zaopatrzeniowa art. 32 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

ustawa zaopatrzeniowa art. 49

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

ustawa zaopatrzeniowa art. 50

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

ustawa emerytalna art. 104 § 1a-6, 8 pkt 1 i 2, 9 i 10

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepisy dotyczące zawieszenia lub zmniejszenia emerytury lub renty w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

ustawa PSWN art. 112

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Definiuje pracowników uczelni.

ustawa PSWN art. 116 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Określa stanowiska nauczycieli akademickich.

k.p.c. art. 477 § 14 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd pierwszej instancji.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 387 § 2 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do przyjęcia ustaleń sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji.

rozporządzenie MSWiA art. 9 § 3

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2004 r. w sprawie rozliczenia rocznego i miesięcznego wypłaconych kwot emerytur lub rent inwalidzkich oraz sposobu ich zmniejszania

rozporządzenie MS art. 9 § 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Określa wysokość stawek minimalnych za czynności radców prawnych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

rozporządzenie MS art. 10 § 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wynagrodzenie nauczyciela akademickiego za pracę dydaktyczną i naukowo-badawczą stanowi honorarium z tytułu działalności twórczej. • Honorarium z tytułu działalności twórczej jest wyłączone z rozliczenia emerytury policyjnej na mocy art. 104 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach. • Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce traktuje wykonywanie obowiązków nauczyciela akademickiego jako działalność twórczą.

Odrzucone argumenty

Przychód z tytułu zatrudnienia w uczelni publicznej na stanowisku nauczyciela akademickiego, nawet jeśli obejmuje pracę dydaktyczną, nie jest honorarium twórczym, lecz wynagrodzeniem z umowy o pracę, podlegającym rozliczeniu przy emeryturze. • Interpretacja art. 104 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach powinna być dokonywana przy pomocy definicji z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Godne uwagi sformułowania

wykonywanie obowiązków nauczyciela akademickiego stanowi działalność twórczą o indywidualnym charakterze • całość pobieranego wynagrodzenia za pracę będzie odnosiła się do wykonanych zadań i będzie w całości stanowił honorarium • przychody stanowiące honoraria z tytułu działalności twórczej i artystycznej w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim, bez względu na podstawę prawną ich uzyskania

Skład orzekający

Monika Rosłan-Karasińska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że wynagrodzenie nauczycieli akademickich z tytułu pracy dydaktycznej i naukowo-badawczej jest honorarium twórczym, które nie podlega uwzględnieniu przy rozliczaniu emerytur policyjnych i innych świadczeń, gdzie przychód z działalności twórczej jest wyłączony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy zawodowej (funkcjonariusze uprawnieni do emerytury policyjnej, będący jednocześnie nauczycielami akademickimi) oraz specyficznego rodzaju przychodu (wynagrodzenie z uczelni publicznej).

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów dotyczących rozliczania przychodów z działalności twórczej przy świadczeniach emerytalnych, co ma praktyczne znaczenie dla wielu osób łączących pracę naukową z wcześniejszą służbą.

Emerytura policyjna a praca naukowa: czy Twoje wynagrodzenie z uczelni może zmniejszyć Twoją emeryturę?

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym: 1620 PLN

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst