II ZO 18/26

II ZO 18/26 
 
 
  
POSTANOWIENIE 
  
Dnia 9 lipca 2026 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
  
SSN Barbara Skoczkowska 
  
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,  
na posiedzeniu w dniu 9 lipca 2026 r.,  
w sprawie sędziego Sądu Rejonowego w [...] - X. Y.  
w przedmiocie rozpoznania zażalenia pełnomocnika wnioskodawcy na 
uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2023 r., sygn. I ZI 12/23 o 
odmowie udzielenia zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej 
sędziego Sądu Rejonowego w [...] X. Y. za czyny opisane we wniosku z dnia 9 
stycznia 2023 r.;  
wniosku adwokata M. R. – pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego 
subsydiarnego SSR X.1 Y.1 o wyłączenie SSN Marka Dobrowolskiego od 
udziału w rozpoznaniu sprawy o sygnaturze II ZO 88/25,  
  
                                       postanowił:  
uwzględnić wniosek i na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw.  
z art. 42 § 1 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji  
o Ochronie Praw Człowieka wyłączyć sędziego Sądu 
Najwyższego 
Marka 
Dobrowolskiego 
od 
udziału  
w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 88/25  
  
  
  
UZASADNIENIE 

II ZO 18/26              
2 
 
 
Uchwałą z dnia 14 listopada 2023 r., sygn. I ZI 12/23, Sąd Najwyższy 
odmówił udzielenia zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej 
sędziego Sądu Rejonowego w [...] X. Y. za czyny opisane we wniosku z dnia 9 
stycznia 2023 r. Zażalenie na uchwałę złożył pełnomocnik wnioskodawcy sędziego 
X.1 Y.1 Sprawa ta została zarejestrowana w repertorium Izby Odpowiedzialności 
Zawodowej pod sygn. II ZIZ 36/23, a do jej rozpoznania został wyznaczony 
następujący skład: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący), SSN Marek 
Dobrowolski (sprawozdawca) i SSN Marek Siwek. 
Pismem 
z 
dnia 
19 
lutego 
2026 
r. 
pełnomocnik 
wnioskodawcy 
„zasygnalizował”, że w stosunku do SSN Marka Dobrowolskiego zachodzą 
podstawy do jego wyłączenia z mocy samej ustawy, tj. w trybie art. 40 § 1 pkt  
1 k.p.k., o czym ten sędzia powinien zawiadomić przez złożenie oświadczenia 
przewidzianego w art. 42 § 2 k.p.k. (pkt 1 wniosku). W przypadku nieuwzględnienia 
powyższej sygnalizacji i braku złożenia przez ww. sędziego stosownego 
oświadczenia autor wniosku sformułował ewentualny wniosek o wyłączenie SSN 
Marka Dobrowolskiego na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. (pkt 2 wniosku), a w 
sytuacji powyższego nieuwzględnienia wniosek o wyłączenie sędziego na 
podstawie art. 41 § 1 k.p.k. (pkt 3 wniosku). 
Pełnomocnik wniósł jednocześnie o dopuszczenie i przeprowadzenie 
dowodów uzasadniających wyłączenie SSN Marka Dobrowolskiego od rozpoznania 
sprawy, m.in. z:  
1. 
wydruku uchwały nr 331/2018 Krajowej Rady Sądownictwa z 28 sierpnia 
2018 r. w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia 
urzędu na dwadzieścia stanowisk sędziego Sądu Najwyższego w Izbie 
Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych (M.P. z 2018 r. poz. 633) o 
Krajowej Radzie Sądownictwa, 
2. 
wydruku postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 10 
października 2018 r. nr 1130.48.2018 o powołaniu do pełnienia urzędu na 
stanowisku sędziego (M.P. z 26 października 2018 r. poz. 1029), 

II ZO 18/26              
3 
 
 
3. 
postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 września 2018 r., 
sygn. akt II GW 28/18, 
4. 
wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 września 202.1 r., sygn. 
akt II GOK10/18.  
Jednocześnie autor wniosku podkreślił, iż w świetle uchwały Sądu 
Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, „na wypadek 
nieuwzględnienia wniosków” powyższe powinny zostać rozpoznane przez skład 
sądu bez udziału sędziów znajdujących się w identycznej sytuacji prawno-
ustrojowej jak sędzia, a zatem przez skład bez udziału sędziów powołanych  
w wyniku postępowania przed KRS ukształtowaną na podstawie ustawy z dnia  
8 grudnia 2017 r. Dodatkowo, z najdalej posuniętej ostrożności procesowej 
zasygnalizował również że Wnioski Ewentualne I i II powinny zostać rozpoznane 
przez Izbę Karną Sądu Najwyższego a nie zaś przez Izbę Odpowiedzialności 
Zawodowej Sądu Najwyższego („IOZ SN”), ani też przez Izbę Kontroli 
Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego („IKNiSP SN”), które nie 
posiadają kompetencji do rozpoznawania spraw dotyczących wyłączenia sędziego 
z powodu niespełniania gwarancji rozpoznania sprawy przez niezawisły  
i bezstronny sądu ustanowiony ustawą. 
Sąd Najwyższy zważył co następuje: 
Wniosek pełnomocnika X.1 Y.1 o wyłączenie SSN Marka Dobrowolskiego od 
rozpoznania sprawy II ZO 88/25 jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. 
Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje 
okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego 
bezstronności w danej sprawie. W niniejszej sprawie niewątpliwie mamy do 
czynienia z taką sytuacją. Odwołując się do utrwalonego już orzecznictwa Sądu 
Najwyższego, wskazać należy, że wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 
k.p.k. winno nastąpić nie tylko w sytuacji, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że 
mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, ale 
również wówczas, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie 
prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 

II ZO 18/26              
4 
 
 
6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka (EKPC) i uznania, że 
taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego 
ustawą (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: dnia 13 października 2021 r., 
sygn. II KO 30/21, dnia 6 września 2022 r., II KK 44/21, czy z dnia 28 września 
2022 r., IV KK 333/22). 
Mając powyższe na uwadze, słusznie podnosi wnioskodawca, że 
okoliczności związane z uzyskaniem statusu sędziego Sądu Najwyższego przez 
Marka Dobrowolskiego w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową 
Radą Sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.,  
a więc w trybie w jakim powołano sędziów Izby Dyscyplinarnej, prowadziłyby, gdyby 
wskazany sędzia zasiadał w składzie rozstrzygającym sprawę, nie tylko do 
naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd 
ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC, standardu konstytucyjnego 
(art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ale także do przyjęcia, że sąd z udziałem tego 
sędziego byłby sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt  
2 k.p.k. Taka konkluzja wynika przecież wprost z uchwały Sądu Najwyższego  
z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 oraz uchwały połączonych trzech Izb Sądu 
Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-41 10-1/20, OSNKW 2020, z. 2, poz. 
7), która z uwagi na nadanie jej statusu zasady prawnej, wiąże wszystkie składy 
Sądu Najwyższego (por. np. postanowienia SN z dnia 16 września 2021 r., I KZ 
29/21; z dnia 29 września 2021 r., V KZ 47/21 i z dnia 21 stycznia 2022 r., III CO 
6/22). 
Nie bez znaczenia na ocenę wniosku ma również fakt, że SSN Marek 
Dobrowolski jest sędzią Izby Kontroli Nadzwyczajne i Spraw Publicznych Sądu 
Najwyższego, co do której zachodzi szereg wątpliwości prawnych.  
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie. 
 
[M. T.] 
[r.g.]  
  

II ZO 18/26              
5