Orzeczenie · 2026-03-10

II UZ 32/26Odrzucenie skargi kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia 12

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-03-10
SNUbezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokanajwyższy
ubezpieczenia społeczneemeryturakapitał początkowyskarga kasacyjnawartość przedmiotu zaskarżeniaSąd Najwyższypostępowanie cywilnekpc

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie ubezpieczonej W.M. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi, które odrzuciło jej skargę kasacyjną. Sprawa pierwotnie dotyczyła ustalenia wysokości kapitału początkowego i emerytury. Sąd Apelacyjny ustalił wartość przedmiotu kasacyjnego zaskarżenia na kwotę 3 zł, uznając, że nie osiągnięto progu kasacyjnego wynoszącego 10 000 zł, wymaganego w sprawach majątkowych z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Ubezpieczona argumentowała, że wartość przedmiotu zaskarżenia powinna być liczona jako roczna suma świadczeń emerytalnych (10 912 zł), uwzględniając pominięte okresy składkowe. Sąd Apelacyjny, a następnie Sąd Najwyższy, uznali, że w sprawach o ustalenie wysokości świadczenia powtarzającego się, wartość przedmiotu zaskarżenia należy obliczać jako roczną różnicę między świadczeniem hipotetycznym a pobieranym (art. 22 k.p.c.), a nie sumę świadczeń za cały okres. Sąd Najwyższy podkreślił, że sprawa o ustalenie kapitału początkowego jest sprawą majątkową, a skarga kasacyjna jest w niej dopuszczalna tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza 10 000 zł, chyba że dotyczy spraw o przyznanie lub wstrzymanie emerytury/renty lub objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, co w tym przypadku nie miało miejsca. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako bezzasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o świadczenia powtarzające się z ubezpieczeń społecznych, dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach majątkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów k.p.c. w kontekście spraw ubezpieczeniowych i progu kasacyjnego.

Zagadnienia prawne (2)

Jaka jest właściwa metoda ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej w sprawie o ustalenie wysokości kapitału początkowego i emerytury, gdy wartość ta jest niższa od progu kasacyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W sprawach o ustalenie wysokości świadczenia powtarzającego się, wartość przedmiotu zaskarżenia ustala się na podstawie art. 22 k.p.c. w odniesieniu do świadczeń przyszłych, jako roczną różnicę między świadczeniem hipotetycznym a pobieranym, a nie sumę świadczeń za cały okres.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, w tym uchwałę III UZP 3/12, wskazując, że w sprawach o zmianę wysokości świadczenia powtarzającego się, wartość przedmiotu zaskarżenia ustala się na podstawie art. 22 k.p.c. (świadczenia przyszłe) lub art. 19 § 1 k.p.c. (świadczenia zaległe). W tym przypadku, gdy przedmiotem sporu było ustalenie kapitału początkowego, co wpływa na przyszłą emeryturę, właściwe jest zastosowanie art. 22 k.p.c. i obliczenie rocznej różnicy między świadczeniem oczekiwanym a pobieranym. Różnica ta (2,64 zł) była poniżej progu kasacyjnego (10 000 zł), co uzasadniało odrzucenie skargi kasacyjnej.

Czy sprawa o ustalenie kapitału początkowego w postępowaniu z odwołania od decyzji organu rentowego jest sprawą o prawa majątkowe, dla której dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sprawa o ustalenie kapitału początkowego jest sprawą o prawa majątkowe, a dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, chyba że sprawa dotyczy przyznania lub wstrzymania emerytury/renty lub objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że 'kapitał początkowy' jest prawem majątkowym, z którym związana jest wartość materialna w postaci wysokości przyszłej emerytury. Sprawa ta nie należy do kategorii spraw wymienionych w art. 398^2 § 1 zd. drugie k.p.c., w których skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Dlatego też, wartość przedmiotu zaskarżenia poniżej 10 000 zł skutkuje niedopuszczalnością skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w Łodzi

Strony

NazwaTypRola
W.M.osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w Łodziinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Wyjątek stanowią sprawy o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje orzekanie przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje orzekanie przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 22

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach o prawa majątkowe, których przedmiotem jest świadczenie powtarzające się, wartość przedmiotu sporu stanowi suma świadczeń za jeden rok. W przypadku sporów o wysokość powtarzających się świadczeń z ubezpieczenia społecznego, wartość przedmiotu sporu stanowi obliczona za okres jednego roku różnica pomiędzy hipotetyczną kwotą emerytury, jaką skarżący otrzymywałby, gdyby jego żądanie zostało uwzględnione, a emeryturą w kwocie faktycznie pobieranej.

k.p.c. art. 19 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy ustalania wartości przedmiotu sporu w odniesieniu do świadczeń zaległych.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach o ustalenie wysokości świadczenia powtarzającego się należy obliczać jako roczną różnicę między świadczeniem hipotetycznym a pobieranym (art. 22 k.p.c.). • Sprawa o ustalenie kapitału początkowego jest sprawą o prawa majątkowe, a dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia przekraczającej 10 000 zł. • Sprawa nie należy do kategorii spraw, w których skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Odrzucone argumenty

Wartość przedmiotu zaskarżenia należy obliczać jako roczną sumę świadczeń emerytalnych, uwzględniając pominięte okresy składkowe. • Naruszenie art. 398^6 § 2 k.p.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było ustalenie kapitału początkowego, a w konsekwencji wysokość emerytury. • Kapitał początkowy jest prawem majątkowym, a z jego ustaleniem związana jest wartość materialna – wysokość emerytury, która będzie przysługiwać uprawnionemu podmiotowi. • W sporach sądowych o wysokość powtarzających się świadczeń z ubezpieczenia społecznego wartość przedmiotu sporu stanowi obliczona za okres jednego roku, stosownie do wskazań zawartych w art. 22 k.p.c., różnica pomiędzy hipotetyczną kwotą emerytury, jaką skarżący otrzymywałby, gdyby jego żądanie ustalenia wysokości świadczenia zostało uwzględnione, a emeryturą w kwocie faktycznie pobieranej.

Skład orzekający

Renata Żywicka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o świadczenia powtarzające się z ubezpieczeń społecznych, dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach majątkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów k.p.c. w kontekście spraw ubezpieczeniowych i progu kasacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak drobne różnice w kwotach mogą decydować o możliwościach odwoławczych.

“Czy 10 000 zł to magiczna granica dla Twojej skargi kasacyjnej w sprawie o emeryturę?”

Dane finansowe

WPS: 10 912 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst