II UK 164/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Po odmowie przyznania renty przez ZUS, wnioskodawczyni odwołała się do sądu. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, a Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy, uznając wnioskodawczynię za zdolną do pracy, mimo posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, zwrócił uwagę na istotny błąd proceduralny Sądu Apelacyjnego, który nie uwzględnił w procesie oceny zdolności do pracy orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności wnioskodawczyni. Sąd Najwyższy podkreślił, że choć pojęcia niepełnosprawności i niezdolności do pracy różnią się definicyjnie, orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności nie może być pomijane przy ustalaniu prawa do renty. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, wskazując na konieczność rzetelnej analizy przesłanek, na podstawie których wydano orzeczenie o niepełnosprawności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności jest istotnym elementem przy ocenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy i nie może być pomijane przez sądy.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane po opiniach biegłych w sprawie rentowej, co wymagało ponownego rozpoznania sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności powinno być uwzględnione przy ocenie niezdolności do pracy warunkującej prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności nie może być pomijane przy ocenie niezdolności do pracy warunkującej prawo do świadczenia rentowego, mimo różnic definicyjnych między pojęciami niepełnosprawności i niezdolności do pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że choć pojęcia niepełnosprawności i niezdolności do pracy mają odmienne definicje i są orzekane przez różne organy, to niezdolność do pracy jest szerszą kategorią obejmującą niezdolność do wykonywania zatrudnienia. Dlatego orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydane na podstawie ustawy o rehabilitacji, powinno być brane pod uwagę przy ocenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy na gruncie ustawy emerytalnej.
Czy naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. (zasada swobodnej oceny dowodów) może być podstawą skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. nie może być podstawą skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych, zgodnie z art. 398^3 § 3 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że przepis art. 398^3 § 3 k.p.c. wyłącza z podstaw skargi kasacyjnej zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustalania stanu faktycznego, co obejmuje również naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (14)
Główne
ustawa emerytalna art. 12 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definiuje niezdolność do pracy jako kategorię ubezpieczenia społecznego łączącą się z całkowitą lub częściową utratą zdolności do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu bez rokowania jej odzyskania po przekwalifikowaniu.
ustawa emerytalna art. 13 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa kryteria oceny stopnia i trwałości niezdolności do pracy oraz rokowania co do jej odzyskania, uwzględniając stopień naruszenia sprawności, możliwość leczenia i rehabilitacji, możliwość wykonywania pracy dotychczasowej lub podjęcia innej, oraz celowość przekwalifikowania zawodowego.
Pomocnicze
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych art. 3
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych art. 4 § 1
Określa przesłanki zaliczenia do znacznego stopnia niepełnosprawności osoby z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolne do pracy albo zdolne do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającej stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych art. 2 § 10
Definiuje niepełnosprawność jako trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasadę swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 398^3 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłącza z podstaw skargi kasacyjnej zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustalania stanu faktycznego.
k.p.c. art. 398^13 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi, że Sąd Najwyższy jest związany granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi jej podstawami.
k.p.c. art. 398^13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi, że Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.
k.p.c. art. 278 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje kwestię przeprowadzania dowodu z opinii biegłych.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje kwestię ciężaru dowodu.
k.p.c. art. 398^15 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje podstawy uchylenia zaskarżonego orzeczenia przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje kwestię orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje kwestię stosowania przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania przed Sądem Najwyższym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe nieuwzględnienie przez Sąd Apelacyjny orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności wnioskodawczyni przy ocenie jej zdolności do pracy. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 278 § 1 k.p.c. i art. 232 k.p.c.) poprzez zaniechanie rzetelnej analizy przesłanek orzeczenia o niepełnosprawności.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (ocena dowodów) jako podstawy skargi kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy związany granicami skargi kasacyjnej • wyłączenie w art. 398^3 § 3 k.p.c. z podstaw skargi kasacyjnej zarzutów dotyczących oceny dowodów • orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności nie może być pomijane • pojęcie niepełnosprawności [...] ściśle koresponduje z pojęciem niezdolności do pracy, przy czym jest kwalifikacją szerszą od niezdolności do pracy • każda osoba niezdolna do pracy jest więc osobą niepełnosprawną, choć nie każda osoba niepełnosprawna jest równocześnie osobą niezdolną do pracy • orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności [...] nie może być pomijane przy ocenie niezdolności do pracy
Skład orzekający
Romualda Spyt
przewodniczący-sprawozdawca
Halina Kiryło
członek
Piotr Prusinowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności jest istotnym elementem przy ocenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy i nie może być pomijane przez sądy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane po opiniach biegłych w sprawie rentowej, co wymagało ponownego rozpoznania sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest kompleksowe podejście do oceny zdolności do pracy i jak orzeczenia o niepełnosprawności mogą wpływać na prawo do świadczeń rentowych, co jest istotne dla wielu osób.
“Czy orzeczenie o niepełnosprawności gwarantuje rentę? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.