II SAB/Wr 1404/25Przewlekłose postępowanie wojewody zezwolenie na pobyt
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga została wniesiona przez J.M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Skarżący zarzucił organowi uchybienie przepisom KPA i wnioskował o stwierdzenie przewlekłości, zobowiązanie organu do załatwienia sprawy oraz zasądzenie sumy pieniężnej i kosztów. Wojewoda w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi, powołując się na przepisy ustawy pomocowej zawieszające biegi terminów. Sąd, odwołując się do orzecznictwa NSA, uznał, że przepisy te, przedłużające zawieszenie terminów po 30 czerwca 2024 r., są niezgodne z Konstytucją RP (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3). W związku z tym, opieszałość organu od tej daty podlegała kontroli sądu. Sąd stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania, wskazując na brak aktywności organu od daty złożenia wniosku (11 grudnia 2024 r.). Jednakże, przewlekłość ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, gdyż organ działał w oparciu o przepisy ustawy specjalnej, które uważał za obowiązujące. Z uwagi na fakt, że decyzja kończąca postępowanie została wydana po wniesieniu skargi, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do jej wydania. Skarga w pozostałym zakresie została oddalona, a Wojewoda został obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaStosowanie przepisów zawieszających terminy w sprawach cudzoziemców w kontekście Konstytucji RP i prawa do sądu, ocena przewlekłości postępowania administracyjnego po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą pomocową i jej przedłużeniami, a także konkretnego stanu faktycznego sprawy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zawieszające biegi terminów załatwiania spraw cudzoziemców, przedłużane wielokrotnie, mogą być stosowane po 30 czerwca 2024 r. bez naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te, w zakresie przedłużającym zawieszenie terminów po 30 czerwca 2024 r., są niezgodne z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji, ponieważ nadzwyczajne okoliczności, które uzasadniały ich wprowadzenie, przestały istnieć, a dalsze stosowanie tych przepisów stanowi nieproporcjonalne ograniczenie prawa do sądu.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na nowszym orzecznictwie NSA, uznał, że wielokrotne przedłużanie zawieszenia terminów załatwiania spraw cudzoziemców na mocy ustawy pomocowej, po upływie uzasadnionego okresu kryzysowego, stanowi nieproporcjonalne ograniczenie prawa do sądu. Brak możliwości zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości organu w tym okresie jest sprzeczny z Konstytucją.
Czy opieszałość Wojewody w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE, złożonego po 1 lipca 2024 r., stanowi przewlekłe prowadzenie postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ od daty złożenia wniosku (11 grudnia 2024 r.) do wniesienia skargi nie podjął żadnych czynności procesowych, a postępowanie trwało zbyt długo.
Uzasadnienie
Po stwierdzeniu, że przepisy zawieszające terminy nie obowiązują, sąd ocenił postępowanie od 1 lipca 2024 r. Wnioskodawca złożył wniosek 11 grudnia 2024 r., a organ do dnia wniesienia skargi nie podjął żadnych działań, co świadczy o braku należytej staranności i opieszałości.
Czy stwierdzona przewlekłość postępowania przez Wojewodę miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ działał w przekonaniu o obowiązywaniu przepisów ustawy specjalnej zawieszających terminy, a jego zachowanie nie nosiło znamion celowego unikania załatwienia sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ kierował się przepisami ustawy pomocowej, które uważał za obowiązujące. Brak było cech lekceważenia prawa czy działania na szkodę strony. Dodatkowo, brak stwierdzenia rażącego naruszenia prawa jest przesłanką do nieprzyznawania sumy pieniężnej.
Czy stronie skarżącej należy się suma pieniężna za przewlekłe prowadzenie postępowania?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie przyznał sumy pieniężnej, ponieważ przewlekłość nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, a organ działał w oparciu o przepisy ustawy specjalnej.
Uzasadnienie
Suma pieniężna ma charakter prewencyjny i kompensacyjny, a jej przyznanie zależy od oceny sądu. Brak stwierdzenia rażącego naruszenia prawa oraz działanie organu w oparciu o przepisy ustawy specjalnej stanowiły podstawę do oddalenia wniosku o przyznanie sumy pieniężnej.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (20)
Główne
ustawa pomocowa art. 100d
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten, w zakresie w jakim przedłużał obowiązywanie zawieszenia terminów do załatwienia spraw cudzoziemców po 30 czerwca 2024 r., został uznany za niezgodny z Konstytucją RP i odmówiono jego zastosowania.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, w tym orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3 i § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania i orzeczenia o kosztach.
u.o.c. art. 210 § ust. 1 i 2
Ustawa o cudzoziemcach
Określa termin wydania decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE (6 miesięcy) oraz moment rozpoczęcia biegu tego terminu.
u.o.c. art. 223
Ustawa o cudzoziemcach
Dotyczy zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE.
Dz.U. 2025 poz 337 art. 100d
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Dz.U. 2025 poz 1079 art. 210 § ust. 1 i 2
Ustawa o cudzoziemcach
Dz.U. 2025 poz 1079 art. 223
Ustawa o cudzoziemcach
Pomocnicze
ustawa pomocowa art. 100c
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis dotyczący zawieszenia biegu terminów w sprawach zezwoleń na pobyt.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do przyznania stronie sumy pieniężnej w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
k.p.a. art. 35 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki.
k.p.a. art. 35 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Termin załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekazywania informacji stronom postępowania.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada załatwiania spraw zgodnie z prawem i interesem społecznym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy pomocowej zawieszające biegi terminów załatwiania spraw cudzoziemców, przedłużane po 30 czerwca 2024 r., są niezgodne z Konstytucją RP i nie mogą być stosowane. • Organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, nie podejmując żadnych czynności od daty złożenia wniosku.
Odrzucone argumenty
Organ powoływał się na przepisy ustawy pomocowej jako podstawę do zawieszenia biegu terminów, co zostało uznane za błędne po 30 czerwca 2024 r. • Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej za przewlekłość postępowania został oddalony z uwagi na brak rażącego naruszenia prawa.
Godne uwagi sformułowania
należało odmówić zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. [...] jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. • rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1 - 4 ustawy pomocowej [...] jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą prawa do sądu. • nadzwyczajne okoliczności [...] nie mogły stanowić podstawy do kolejnego – czwartego z rzędu – przedłużenia obowiązywania art. 100d ustawy pomocowej po dniu 30 czerwca 2024 r. • przewlekłość – podobnie jak bezczynność – nie została zdefiniowana w przepisach p.p.s.a. • pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych • nie można przyjąć, że stwierdzona przewlekłość przybierała postać kwalifikowaną.
Skład orzekający
Halina Filipowicz-Kremis
przewodniczący
Malwina Jaworska-Wołyniak
asesor
Olga Białek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów zawieszających terminy w sprawach cudzoziemców w kontekście Konstytucji RP i prawa do sądu, ocena przewlekłości postępowania administracyjnego po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą pomocową i jej przedłużeniami, a także konkretnego stanu faktycznego sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego prawa do sądu w kontekście przepisów specustawy, co ma szerokie implikacje dla postępowań dotyczących cudzoziemców i może być interesujące dla prawników oraz osób zajmujących się prawami człowieka.
“Prawo do sądu kontra specustawa: WSA rozstrzyga o przewlekłości postępowań ws. zezwoleń na pobyt.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.