II SAB/Wr 1384/25Przewlekłość wojewody w sprawie pobytu i pracy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący, S. D., złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Wniosek wpłynął 9 lutego 2024 r., a organ wezwał do uzupełnienia braków dopiero 4 października 2024 r. Mimo że organ wydał decyzję 29 października 2025 r., sąd stwierdził przewlekłość postępowania, uznając, że organ dopuścił się zwłoki w załatwieniu sprawy. Sąd odniósł się do przepisów ustawy specjalnej (art. 100c i 100d), które zawieszają bieg terminów w sprawach dotyczących cudzoziemców, jednakże powołując się na orzecznictwo NSA, uznał, że po 30 czerwca 2024 r. dalsze przedłużanie tych przepisów jest nieproporcjonalne i narusza prawo do sądu. Mimo to, sąd nie stwierdził rażącego naruszenia prawa przez organ, ponieważ działał on w przekonaniu o zawieszeniu terminów. W związku z wydaniem decyzji przed wyrokiem, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji. Skargę w dalszej części oddalono, a zasądzono koszty postępowania od organu na rzecz skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o zawieszeniu terminów w sprawach cudzoziemców w kontekście prawa do sądu i proporcjonalności ograniczeń w sytuacjach kryzysowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą specjalną i może być mniej bezpośrednio stosowalne po wygaśnięciu jej obowiązywania lub w innych stanach faktycznych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ administracji publicznej dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.
Uzasadnienie
Organ wezwał do uzupełnienia braków wniosku po blisko ośmiu miesiącach od jego złożenia i nie załatwił sprawy do dnia wniesienia skargi, co stanowi naruszenie terminów określonych w k.p.a. i u.o.c.
Czy stwierdzona przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzona przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Organ działał w przekonaniu, że przepisy ustawy specjalnej zawieszają bieg terminów, co nie pozwala na przypisanie mu lekceważenia prawa lub działania na szkodę strony.
Czy w związku z wydaniem decyzji przez organ przed wydaniem wyroku, sąd powinien zobowiązać organ do wydania aktu lub dokonania czynności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności podlega umorzeniu.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w przypadku gdy sprawa została załatwiona przed dniem wydania wyroku, sąd orzeka o umorzeniu postępowania w tym zakresie.
Czy w przypadku stwierdzonej przewlekłości postępowania, sąd powinien przyznać na rzecz skarżącego sumę pieniężną lub wymierzyć organowi grzywnę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tym przypadku sąd nie przyznał sumy pieniężnej ani nie wymierzył grzywny.
Uzasadnienie
Niekwalifikowany charakter stwierdzonej przewlekłości oraz przekonanie organu o zawieszeniu terminów nie przemawiały za zasadnością przyznania sumy pieniężnej lub wymierzenia grzywny.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłości.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd jednocześnie stwierdza, czy przewlekłość lub bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności, jeżeli sprawa została załatwiona przed dniem wydania wyroku.
u.o.c. art. 112a § 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni.
u.o.c. art. 112a § 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Termin biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie ze zdarzeń wymienionych w tym przepisie, generalnie związanych ze złożeniem kompletnego wniosku.
ustawa specjalna art. 100c
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
W okresie do dnia 4 marca 2026 r. bieg terminów na załatwienie przez wojewodów spraw dotyczących cudzoziemców nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu. Nie stosuje się przepisów o bezczynności ani nie wymierza się grzywny ani sum pieniężnych.
ustawa specjalna art. 100d
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Wydłuża termin końcowy obowiązywania regulacji z art. 100c do dnia 4 marca 2026 r.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia.
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa terminy załatwiania spraw przez organy administracji.
k.p.a. art. 36 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.
k.p.a. art. 37 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje przewlekłość postępowania jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania, ponieważ wezwał do uzupełnienia braków wniosku po blisko ośmiu miesiącach od jego złożenia i nie załatwił sprawy do dnia wniesienia skargi.
Odrzucone argumenty
Organ wniósł o oddalenie skargi, wskazując na przepisy ustawy specjalnej zawieszające bieg terminów w sprawach dotyczących cudzoziemców, które zostały przedłużone do dnia 4 marca 2026 r. Sąd uznał te argumenty za nieprzekonujące w kontekście konstytucyjnej zasady prawa do sądu po 30 czerwca 2024 r., jednakże nie doprowadziło to do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.
Godne uwagi sformułowania
czasowe ograniczenie prawa do sądu (i to tylko w wąskim zakresie, tj. dotyczącym skarg na bezczynność oraz przewlekłość w sprawach zezwoleń na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej) trafnie uznawane jest za uzasadnione sytuacją kryzysową • przez "istotną zmianę okoliczności" należy rozumieć nie tylko zmniejszenie liczby wniosków pobytowych wpływających do wojewodów. Tak samo należy traktować również stan, w którym zwiększona liczba tych wniosków (w porównaniu z wpływem sprzed wybuchu wojny w Ukrainie) stała się normą w dłuższym – obecnie ponad trzyletnim – okresie i nie może być już uznawana za sytuację nadzwyczajną. • Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych – w ocenie Naczelnego Sąd Administracyjnego – może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne", dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. • "Rażące" naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. Orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności lub przewlekłości winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić.
Skład orzekający
Dominik Dymitruk
Asesor WSA
Halina Filipowicz-Kremis
Sędzia NSA (sprawozdawca)
Marta Pawłowska
Sędzia WSA (przewodniczący)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zawieszeniu terminów w sprawach cudzoziemców w kontekście prawa do sądu i proporcjonalności ograniczeń w sytuacjach kryzysowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą specjalną i może być mniej bezpośrednio stosowalne po wygaśnięciu jej obowiązywania lub w innych stanach faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem do sądu w kontekście sytuacji kryzysowych i nadzwyczajnych, a także interpretacji przepisów dotyczących cudzoziemców. Pokazuje konflikt między potrzebą szybkiego załatwiania spraw a ograniczeniami administracyjnymi.
“Czy przepisy kryzysowe mogą ograniczać prawo do sądu? WSA we Wrocławiu analizuje przewlekłość w sprawach cudzoziemców.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.